Amatör Astronomi Tüm Yazılar

Astrofotoğrafçılık: Pixinsight Rehberi -2

Hazırlayan: Murat Sana

Daha önce ilk bölümünü yayınladığımız, astrofotoğrafların işlenmesinde amatör ve profesyonellerce oldukça sık tercih edilen Pixinsight 1.8 yazılımını anlatmaya devam ediyoruz. Başarılı astrofotoğrafçılarımızdan Murat Sana, sizler için bu rehberi kaleme aldı.

Dark Karelerin MASTERDARK Karesine Dönüştürülmesi:

Bias kareler için yaptığımız işlemin aynısını dark kareler için yapmamız gerekiyor. Bunun için Menüden tekrar Process – All Processes – Image Integration yolunu izleyerek modülü AÇIP Clear butonuna basarak bias kareleri temizleyip yerine Dark karelerimizi seçiyoruz ve APPLY GLOBAL tuşuna basarak işlemin bitmesini bekliyoruz.

Pixinsight

Görsel-9: Dark kareler için Image Integration modülü ayarları

Oluşturduğumuz bu kareyi master dark karesi olarak kaydetmemiz gerekiyor. Bunun için file menüsünden save as veya CTRL+SHIFT+S komutunu kullanarak MASTERDARK karesi ismiyle kaydedin.

Flat Karelerin Kalibrasyonu:

Sıra geldi flat karelerimizi oluşturduğumuz master dark ve master bias kareler ile kalibre etmeye. Process menüsünden Image Calibration modülünü çalıştırıyoruz:

Add files tuşuna basarak her bir flat karemizi seçip ekliyoruz.

pixinsightgorsel-10

Görsel-10: Flat kareler için Image Calibration modülü ayarları

Eğer renkli bir kamera kullanıyorsanız sadece bir flat kareye ihtiyacımız olacak. Ancak monochrome bir kamera kullanıyorsanız her filtre için ayrı bir master flat dosyasına ihtiyacımız olacağından her bir filtre için çektiğimiz flat dosyalarını yukarıdaki gibi ayrı ayrı kalibre etmeniz gerekiyor.

Önce flat karelerinizin bulunduğu dizine alt bir dizin açarak bu dizine “Calibrated” ismini verin.  Modülün içerisinde “output directory” kısmından bu oluşturduğunuz dizini seçin.

Master bias başlığına tick koyarak daha önce oluşturduğumuz SUPERBIAS ya da tercihen MASTERBIAS dosyanızı seçin. Biz bu örnekte SUPERBIAS dosyasını seçerek devam ediyoruz. Calibrate seçeneğini pasif durumda bırakıyoruz.

Daha sonra Master dark başlığına tick koyarak yine daha önce oluşturduğumuz MASTERDARK dosyasını seçiyoruz. Bu sefer master dark dosyamızdan bias sinyali henüz çıkarılmamış olduğundan calibrate seçeneğini seçiyoruz.

Ayrıca hemen aşağıda bulunan Optimize seçeneğini de seçerek programın master bias dosyasındaki bilgiler ışığında master dark dosyasının pozlama süresini flat karelerin pozlama süresine indirgeyerek optimize etmesini sağlıyoruz. Böylece flat-dark adı verilen kareleri çekmemize gerek kalmayacak.  Master flat başlığının pasif olduğuna dikkat ederek diğer ayarları yukarıdaki ekran görüntüsünde olduğu gibi bırakıp APPLY GLOBAL tuşuna basıyoruz.

İşlem bittikten sonra belirttiğimiz klasörde kalibre edilmiş flat karelerimiz oluşturulacak. İşlem sırasında no corelation hatasını dikkate almayın ve devam edin.  Bu karelerden daha sonra master flat karemizi oluşturacağız.

pixinsightgorsel-11

Görsel-11: Calibrated klasörü altına oluşturulan kalibre edilmiş flat kareler

Şimdi tekrar image integration modülünü açıyoruz. Az önce kalibre ettiğimiz kareleri modüle ekliyoruz. Aşağıdaki ayarların seçili olduğuna dikkat ediniz:

  • Combination method : Average
  • Multiplicative Normalization.
  • Don’t Care (all weights = 1) for the Weights.
  • Evaluate Noise seçili olmayacak.
  • Under Pixel Rejection (1), bölümünde Percentile Clipping seçiyoruz.
  • Normalization :Equalize Fluxes.
  • Generate Rejection Maps pasif olacak.
  • Under Pixel Rejection (2), kısmında flatleri yapay bir methodla aldıysanız (lightbox, laptop ekranı vs.) percentile hig-low ayarlarını default bırakın. Eğer gökyüzünden flat aldıysanız bu kareler bir miktar arka plandaki yıldızların da ışığını almış olacağından Percentile low/high ayarlarını minimal hareket değeri olan 010 aralığında kısabilirsiniz.

Ayarları belirtilen şekilde yapıp APPLY GLOBAL tuşuna basıp işlemin bitmesini bekleyin. Daha sonra oluşturduğumuz kareyi daha önce anlattığımız şekilde MASTERFLAT adı altında kaydedin.

pixinsightgorsel-12

Görsel-12: Master Flat karesi (STF uygulanmamış)

Light Karelerin Kalibrasyonu:

Eğer renkli kamera (DSLR ve one shot CCD) kullanıyorsanız debayering işlemine gerek olmayan tek bir RGB flat karesi yeterli olacaktır. Eğer monochrome bir kamera kullanıyorsanız her bir filtre için yukarıda anlatılan şekilde ayrı ayrı flat kareleri oluşturmak zorundasınız.

Sıra geldi oluşturduğumuz master dark-bias ve flat karelerimiz ile çektiğimiz light kareleri kalibre etmeye. Image calibration modülünü tekrar açıp modülü sağ alt köşedeki tuşa basarak resetleyin. Add Files kısmından light karelerinizi yükleyin. Output folder kısmından kalibre edilmiş light karelerimizin nereye kaydedileceğini seçin. Ben genelde light karelerin altına “calibrated” adı altında bir klasör açarak dosyaları burada tutmayı tercih ediyorum. Siz kendinize göre başka bir klasör seçebilirsiniz.

Pedestal ve overscan ayarlarını olduğu gibi bırakın. Master bias ya da superbias dosyamızı seçip calibrate seçeneğini pasif duruma getirin. Daha önce superbias dosyası ile çalıştığımız için yine superbias dosyasını seçiyoruz.

Master dark dosyamızı ekleyerek calibrate ve optimize seçeneklerini aktif duruma getirin. Master flat dosyamızı da ekleyerek calibrate seçeneğini pasif duruma getirin. Ayarlar aşağıdaki gibi olmalıdır:

pixinsightgorsel-13

Görsel-13: Image Calibration ekranı ayarları.

APPLY GLOBAL tuşuna basarak işlemin bitmesini bekleyin. İşlem sonunda dark-flat ve bias karelerimiz ile kalibre edilmiş light karelerimiz belirttiğimiz dizinde oluşturulacak.

pixinsightgorsel-14

Görsel-14: Kalibre edilmiş light kareler.

Nihayet bias, dark ve flat karelerimiz ile kalibre ettiğimiz light karelerimizi oluşturduk. Bundan sonraki aşama bu kareleri istiflemekte. Ancak Pixinsight çalışma şemasında istifleme işlemine geçmeden önce yapmamız gereken bir kaç basit işlem daha var. Şimdi bunlara değinelim:

 

COSMETIC CORRECTION:

Kalibrasyon işleminden sonra monochrome light karelerimizi üst üste istiflemek için hazır hale getirdik. Burada monochrome ifadesini kullanmamızın nedeni henüz debayering işlemi ile bu kareleri renkli hale getirmemiş olmamızdır.

Her ne kadar dark kareler ile karelerimizdeki sıcak pikselleri çıkarmış olsak da bazıları hala yerinde duruyor olabilir. Ayrıca sensör çipinden kaynaklanan dikey kolonlardaki bozulmalar da tamamiyle giderilmemiş olabilir.

Burada yazılımın cosmetic correction modülü devreye girerek  star-alignment adı verdiğimiz hizalama işleminden önce bu olumsuz etkileri gidermek için kullanılmaktadır. Şimdi nasıl yapacağımıza değinelim:

Process- All Process yolunu izleyerek Cosmetic Correction modülünü açıyoruz. Kalibre ettiğimiz light kareleri modüle Add files kısmından ekliyoruz.

Light karelerin bulunduğu dizine CC adında alt klasör açarak output files bölümüne bu klasörü ekliyoruz.

Eğer örneğimizde olduğu gibi one-shot renkli bir kamera kullanıyorsak CFA seçeneğinin seçili olmasına dikkat ediyoruz.

Cosmetic correction modülü Auto Detect, Use Master Dark, or Use Defect List modüllerinin ayrı ayrı kullanılması şeklinde kullanılabileceği gibi hepsinin aynı anda kullanılması şeklinde de olabilir. Burası tamamen sizin tercihinize kalmış olup genellikle tüm modüllerin aynı anda kullanılması iyi sonuçlar vermektedir.

Biz örneğimizde master dark ve auto dedect opsiyonlarını kullanarak bu işlemi gerçekleştireceğiz zira defect list methodu için manuel olarak hatalı frame leri elle seçmemiz gerekeceğinden şimdilik bu modülü kullanmıyoruz.

Auto-dedect kısmında hot sigma ve cold sigma ayarlarını yapmadan önce ekranın alt kısmında bulunan içi boş daireye basarak önizleme ekranını açıyoruz.

Modülde Real Time Preview kısmının altında bulunan rakamlar bize hot sigma ve cold sigma treshold ayarını değiştirdiğimizde kaç pixelin eleneceğinin bilgisini veriyor. Burası tamamen sizin seçiminize kalmış olmakla birlikte genellikle 2,0-3,0 arası treshold değerleri benim kullandığım kareler için düzgün sonuç verdi.

Masterdark kısmından masterdark dosyamızı seçiyoruz. Ayarları ekran görüntüsünde olduğu gibi yaparak APPLY GLOBAL tuşuna basıyoruz.

Pixinsight

Görsel-15: Cosmetic Correction modülü

İşlem bittikten sonra oluşturduğumuz CC klasörünün altında oluşturan karelerden cosmetic correction uygulanan ve uygulanmayan iki kareyi programa ekleyip yan yana açtığımızda oluşan farkı çok rahatlıkla göreceksiniz

Pixinsight

Görsel-16: Solda CC uygulanmamış ve sağda CC uygulanmış kare.

 

Soldaki karede sıcak piksellerin (hot pixel) sayısı sağdaki kareye göre bir hayli fazla. Program burada iyi bir iş çıkararak dark karelerin çıkarılmasıyla yapılan kalibrasyon işlemine ek olarak burada sıcak piksellerin olumsuz etkisini bir hayli azaltmış görünüyor.

Kalibre edilmiş ve kozmetik düzenlemesi yapılmış monochrome görüntülerimiz için yapacağımız işlem DEBAYERING yani renklendirme işlemi. Eğer monochrome kamera kullanıyorsanız bu işlemi atlıyoruz. Örneğimizde Canon 60Da DSLR kamera kullandığımız için DEBAYERING işlemini yapmamız gerekiyor.

DEBAYERING

Renkli kameralardaki sensörler bildiğimiz üzere yeşil mavi ve kırmızı ışığa hassas ayrı ayrı pixellerden oluşur. Böylece monpchrome kameralardan farklı olarak her bir rengin aynı anda toplanarak kamera işlemcisi tarafından işlenip görüntünü ntek seferde oluşturulması sağlanır. Raw formatındaki dosyaların  yazılım tarafından Debayering işlemi kullanılarak okunması gerekmektedir.

Daha önce de bahsettiğimiz gibi DSLR kamera kullanıyor isek programın format explorer modülünden DSLR RAW dosya formatı için PURE RAW seçeneğini seçerek RAW dosyalarının program tarafından doğru olarak okunmasını sağlamamız gerekiyor.

Process menüsü altındaki debayer modülünü her bir dosya için tek tek çalıştırmaktansa Script menüsü altında bu işlemi bizim için toplu olarak yapabilecek bir araç var. BatchDebayering aracını açarak cosmetic corrected klasörü altında bulunan karelerimizi modüle ekleyin. Debayered adı altında bir klasör açarak output folder kısmına bu klasörü göstererek Execute tuşuna basın.

pixinsightgorsel-17

Görsel-17: Batch Debayer script ekranı.

İşlem sona erdiğinde Debayered klasörünün altında renklendirilmiş kareleriniz olacak.

Pixinsight

Görsel-18: Debayering işlemi ile renklendirilmiş bir kare.

STAR ALIGNMENT (YILDIZ HİZALAMA):

Star alignment modülü ile kalibre ettiğimiz ve renklendirdiğimiz kareleri birbiri üzerine istiflemeden önce hizalayacağız. Buradaki amaç görüntülerimizin tam anlamı ile birbiri üzerine oturmasını sağlamaktır. Çektiğimiz karelerin kundak veya takip sistemindeki hatalar, görüntülerin farklı zamanlarda çekilmesi, optik bozulmalar veya  kameranın farklı yönde olması vs. gibi  nedenlerden kaynaklanan hizalama sorunlarını ortadan kaldıracağız.

Process-Image Registration menüsünden STAR ALIGNMENT modülünü çalıştırıyoruz. Programa sürükle bırak yöntemiyle renklendirdiğimiz karelerden birini referans görüntü olması amacıyla ekliyoruz. Ben genelde ilk çektiğim kareyi (en iyi karelerden biri olmak kaydıyla) referans olarak tercih ediyorum.

Pixinsight

Görsel-19: Star Alignment modülü ekranı.

 

  • View tuşunun yanındaki ters üçgene basarak açılan menüden eklediğiniz kareyi reference image olarak seçin.
  • Registration Model olarak Projective Transformation seçili olmalıdır.
  • Working Mode olarak Register /Match Images seçili olmalıdır.
  • Mozaik görüntü birleştirme yapmayacaksanız veya çektiğiniz kareler farklı cihazlarla elde edilmemişse Distortion Correction seçili olmamalıdır.
  • Light karelerin altında yine Star Aligned adı altında bir klasör açarak output folder olarak belirtin.
  • Debayered light karelerinizi seçip diğer ayarları olduğu gibi bırakıp apply global tuşuna basıyoruz.
  • Eğer işlem sırasında star dedection hatası alırsanız star dedection kısmında bulunan sensitivity değerini biraz düşürüp tekrar deneyebilirsiniz.
pixinsightgorsel-20

Görsel-20: Star Alignment modülü ayarları.

 

IMAGE INTEGRATION

Programda buraya kadar olan işlemleri aslında tek seferde halleden Batch-preprocessing modülünden başlangıçta bahsetmiştik. Ancak her adımın kişiselleştirilebilmesi açısından ayrı ayrı yapılması daha iyi sonuçlar almanıza olanak sağlayacaktır.

Sıra geldi kalibre edilen, debayer işlemi yapılan ve hizalanan karelerimizi üst üste istiflemeye.

  • Image Integration modülünü açarak modülü sağ alt köşedeki tuşa basarak resetliyoruz.
  • Star Aligned klasörü altında bulunan hizaladığımız kareleri Add Files tuşuna basarak ekliyoruz.
  • Eğer monochrome bir kamera ile çalışıyorsanız her bir filtre için ayrı ayrı istifleme yapılmak zorundadır. Daha sonra bu istiflenen görüntüler ayrı bir modül ile birleştirilir. DSLR kamera kullandığımız için tüm kareleri ekliyoruz.
  • Modül genelde ilk eklenen görüntüyü referans karesi olarak görür. Ancak bunu değiştirmemiz gerekiyor. Ancak bu ileri düzey bir işlem olduğu için (subframe selector ile en iyi FWHM değerli kareyi seçmek gerekmekte) şimdilik atlıyoruz ve karelerden en iyisi olduğunu düşündüğünüz kareyi seçin ve set reference tuşuna basın. Kareye hızlıca göz atmak için listedeki ismine çift tıklayabilirsiniz.
  • Normalization method – Additive With Scaling
  • Weights – Noise Evaluation seçili olmalıdır.
  • Pixel Rejection(1 ) kısmında daha önce de bahsettiğimiz gibi:
  • Linear Fit Clipping 15 veya daha fazla kare
  • Winsorized Sigma Clipping 10-10 kare arası
  • Sigma Clipping 8-10 kare arası
  • Percentile Clipping 8’den daha az kare için seçilmelidir.

16 adet kare kullandığımız için Liner Fit Clipping seçiyoruz. Siz kendinize en uygun olanını kare sayısına göre belirleyin. Normalization: Scale+Zero Offset seçili olmalıdır. Diğer ayarları ekran görüntüsünde olduğu gibi bırakın ve apply global tuşuna basın.

pixinsightgorsel-21

Görsel-21: Light karelerin Image Integration modülü ile istiflenmesi.

İşlem bitince integration başlığı altında yukarıdaki gibi istiflenmiş görüntüyü elde edeceksiniz.

Bundan sonraki aşamalar Linear post processing ve diğer modüllerin kullanımı hakkında olup her biri ayrı yazıların konusu olacak.

Bir sonraki yazımızla birlikte olana kadar hoşçakalın…

Murat Sana
Astrofotoğrafçı

Hep daha fazla okumak gerekir...

Yazar Hakkında

Murat Sana

Amatör astronom ve astrofotoğrafçı.