Dış Uzay Tüm Yazılar

Atbaşı Bulutsusu (Horsehead Nebula)

Hazırlayan: Zafer Emecan
Facebooktwittergoogle_plusredditlinkedintumblrmail

Üstteki bu çok detaylı fotoğraf, ünlü Atbaşı Bulutsusu’na (Horsehead Nebula) ait.

Atbaşı bulutsusu, Avcı (Orion) takımyıldızı içinde yer alan devasa bir molekül bulutunun küçük bir parçasını oluşturur. Aslında tam olarak, bu dev yıldız oluşum bölgesindeki küçük yoğun bir gaz çıkıntısından ibarettir. Gerçi küçük dediğimize bakmayın; çapı 13 ışık yılı, toplam kütlesi ise Güneş’in 250 katından fazladır.

Bu tür bulutsular %97-99 arası hidrojen ve helyum gazı ile, %1-3 arası diğer maddelerden (oksijen, silisyum, karbon, demir vs) meydana gelir. Neredeyse tümüyle gazdan oluşan bu bulutsunun içinde olsaydınız eğer, fotoğraftaki halinin aksine “saydam” olduğunu görecektiniz. Ancak, kalınlığı ışık yılları mertebesinde olduğu için, arkaplanda kalan yıldızların ışıklarını perdeler ve bize sanki karanlık, opak bir sis bulutu gibi görünürler.

Horsehead-Nebula-in-Orion

Atbaşı bulutsusunun yer aldığı dev nebulanın geniş açılı görüntüsü. Burada anlattığımız onca büyüklüğüne rağmen gerçekte dev bir bulutsunun ne kadar küçük bir parçası olduğunu farkedebilirsiniz.

Dünyamıza kabaca 1.500 ışık yılı uzakta yer “atbaşı”, tahmin edeceğiniz üzere bir yıldız oluşum bölgesi ve derinliklerinde bu fotoğrafta göremesek de, yüzlerce yıldız oluşum süreçlerini tamamlamaya çalışıyor. Birkaç milyon yıl sonra, oluşan yıldızlar güçlü parlamalarıyla bulutsuyu darmadağın edecekler ve ortaya ışıltılı bir yıldız kümesi çıkacak… Eğer fotoğrafı normal ışıkta değil de, kızılötesi ışıkta çekseydik, oluşma aşamasındaki bebek yıldızların ışıltılarını görebilecektik.

Sonra işte oluşan bu yıldız kümesi de birkaç yüz milyon yıl içinde dağılacak, yıldızları Samanyolu’na saçılacak; içlerinden belki birkaçı, tıpkı bizim Güneş’imiz gibi yaşam barındıran gezegenlere sahip olacak… 

Zafer Emecan

 

Facebook

Hep daha fazla okumak gerekir...

Yorum

Yazar Hakkında

Zafer Emecan

Bir astronomi işçisi. Kozmik Anafor'un kurucusu, her şeyi ve hiçbir şeyi. Alakasız üniversiteler bitirmiş olmasına rağmen, içinden atamadığı gökbilim sevgisini kaleme, klavyeye, araştırmalara dökmeye çalışan, haddini bilen, ama bazen aşan amatör bir bilimci.