Merve Yorgancı

Akdeniz Üniversitesi, Fen Bilimleri Öğretmenliği ve Astrofizik, yüksek lisans öğrencisi. Kozmik Anafor Astronomi Platformu'nun eski editörü, sosyal medya sorumlusu, içerik yöneticisi ve etkinlik koordinatörü. Halihazırda Kozmik Anafor yazarlığından ayrılmış, özel bir okulda ilköğretim öğrencilerine yönelik gökbilim dersleri vermektedir.

Aralık, 2017

  • 26 Aralık

    Jüpiter’in Devasa Manyetik Alanı

    Tüm diğer gezegenlerin toplamından daha fazla olan kütlesiyle, sistemimizi domine eden Jüpiter‘in manyetik alanı da adına yakışır büyüklükte, devasa bir yapıya sahiptir. Güneş Sistemi’ne dahil olan gök cisimleri, manyetize edilmiş bir Güneş rüzgarı içinde yer alır. Güneş rüzgarı, Güneş’in atmosferini oluşturan 500 km kalınlıkta ki fotosfer ve 2.500 km kalınlıktaki kromosfer tabakalarının …

Ekim, 2017

  • 28 Ekim

    Yağmur Tohumlamak Mümkün Mü?

    Bir bilim kurgu düşüncesi gibi lanse edilen bu olayın mümkün olup olmadığını birlikte inceleyelim. Tarih derslerinde, Türklerin Orta Asya’dan göçlerinin sebebini kuraklık olarak öğrendik. Nitekim doğru bir bilgidir, yağmur yağmıyordu ve tatlı su havzaları kuruyordu… Muhtemelen o zamanlarda da yağmur duaları vs. uygulamalarla yağmur yağdırma yöntemleri denenmiştir ki, 2000’li yılların başlarını …

Nisan, 2017

  • 27 Nisan

    Nötrino Tuzakları 3: KamLAND

    Nötrinoları ve nötrino tuzaklarını anlatmaya devam ediyoruz. Bir önceki yazımızı şuradan okuyabilirsiniz. Bu yazımızda nötrino “gözlemevi” olan KamLAND Dedektörünü ele alacacağız. İsmi  neden böyle garip diye düşünüyor olabilirsiniz. Bu isim dedektörün nerede olduğu hakkında bize ipucu veriyor ve özelliklerinin baş harflerinden alınarak oluşturulmuş. Uzun hali ise şu; The Kamioka Liquid-scintillator Anti-Neutrino Detector (KamLAND) Dünya üzerinde …

Mart, 2017

  • 26 Mart

    En Parlak Yıldızlar 10: Sirius

    Sirius, gökyüzünün ihtişamlı mücevheri. Gece gökyüzünün en parlak yıldızı olan Sirius, özellikle Ufocu safsatalarında baş rolü oynuyor. Bunun sebebi ise gökyüzünde çok parlak bir şekilde rahatça görülebilmesi ve bu parlaklığın “çok çok yakın” algısı uyandırması. Halbuki  Sirius, 8.6 ışık yılı mesafe ile, Güneş’e yakınlık bakımından yedinci sıradaki yıldız. Parlaklığı nedeniyle çok dikkat çekici …

  • 8 Mart

    Gökyüzünün Geometrisi: Kış Altıgeni

    Gökyüzünü tanımak amacıyla ele aldığımız yaz üçgeni ve kış üçgenini dışında, yıldızları daha kolay tanımak, yerlerinin biraz daha zihninize kazınmasını istiyorsanız kışın kış üçgeni dışında bir geometrik şekil oluştuğunu da görebilirsiniz. Özellikle akşamın erken saatlerinde gökyüzüne bakarsanız (tabi ki ışık kirliliğinden uzak bulutsuz ve temiz bir gökyüzünde) “Kış Altıgeni” ni oluşturan …

Ocak, 2017

  • 14 Ocak

    ESI: Dünya Benzerlik İndeksi

    1980’lerde keşfedilmeye başlayan Güneş Sistemi dışı gezegenlerin (Ötegezegen-Exoplanet) 2000’li yılların ortalarında teknolojinin gelişmesiyle beraber sayılarının oldukça fazla olduğu anlaşıldı. Bilim insanları ise bu gezegenlerin hangilerinde gezegenimizdeki gibi yaşama elverişliliğini saptamak için  “Dünya Benzerlik İndeksi’ denen bir kriter kullanmaya başlamıştır. Bu indekste ise üç ana kriter bulunmaktadır; yoğunluk, çap ve yüzey …

Aralık, 2016

  • 6 Aralık

    Nötrino Dedektörleri (Tuzakları) -2

    Nötrino konusundan bahsederken, öncelikle bir şeyi hatırlatmamız gerekli: Evrende görmüş olduğumuz madde; yani atomlardan elektronlardan protonlardan oluşan bildiğimiz, dokunduğumuz, gördüğümüz yapı; evrenin sadece %4’lük bir kısmı. Geri kalanının çoğunu karanlık enerji, azımsanmayacak bir payını da karanlık madde oluşturuyor. Bir önceki yazımızda bolca bahsettiğimiz gibi, yeryüzünde santimetre karelik alana sadece güneşten …

Kasım, 2016

  • 29 Kasım

    Kış Üçgeni (Sirius, Procyon, Betelgeuse)

    Yaz Üçgeni‘ni yazın gökyüzüne baktığımızda gördüğümüz en parlak  3 yıldızdan biliyoruz: Vega, Altair ve Deneb. Gökyüzü o kadar muntazam, bereketli ve ihtişamlıdır ki  insanoğluna yazın ‘Yaz Üçgeni’ ile gösterdiği rehberliği, kış aylarında da gösterir. Bu sefer çok farklı yıldızlarla tabi ki: Sirius, Procyon, Betelgeuse ile. Kış Üçgeni, amatör astronomların ya da …

  • 28 Kasım

    Nötrino Dedektörleri (Tuzakları) -1

    Nötrino dedektörlerini anlatacağımız yeni yazı dizimizle karşınızdayız. Yani umarız devam ettirir ve karşınızda kalırız, hayırlısı bakalım. Bu makalemizde gözlemevlerinden bahsedeceğiz ama, öyle kocaman yıldızları, dev galaksileri, ihtişamlı süpernovaları ve ne yediği belirsiz karadelikleri gözlemleyen inceleyen bir gözlem evi değil bunlar: Elektronun binde birinden çok daha küçük parçacıkları yakalayan gözlem evleri! Eğer yakalayan …

Ekim, 2016

  • 29 Ekim

    Kristal Yapılar

    Gelin bugün bu yazıda ilkokul sıralarından beri bize öğretilen bilgilerden yeni bir şey keşfedelim, ya da ne demek istediğini daha iyi anlayalım. Evrende, kimyasal özellik barındıran maddelerin yapıtaşını atomlar oluşturur. Bildiğimiz her şey, periyodik cetveldeki elementler ve elementlerin bir araya gelerek oluşturduğu moleküllerden meydana gelmişlerdir. Bir maddeyi oluşturan atomların ve moleküllerin arasındaki …

  • 16 Ekim

    Tanrı’nın Parçacığı; Higgs Bozonu

    Nedir bu Higgs bozonu? Adına ‘tanrı parçacığı’ denilecek kadar ne olmuş olabilir? İlk defa Cern’de yapılan deneylerde duyduk adını. “Tanrı parçacığı” bulundu denildiğinde bilim insanları havalara uçtu. Tüm halkın ilgisini çekti. Higgs Bozonu’nun ne olduğunu anlamak için önce ‘atoma’ bakmamız gerekir. Atom: Maddenin en küçük yapıtaşıdır. Belli bir zamana kadar …

  • 16 Ekim

    İmkansız Şartların Canlısı: Tardigrad

    Bize öyle bir canlı söyleyin ki bu canlı yüksek sıcaklıklara, dondurucu soğuklara, doğal afetlere, radyasyona, uzay boşluğuna meydan okusun dayansın ve yaşasın… Eminim aklınıza hiçbir canlı türü gelmemiştir. Fakat ben size böyle bir canlı söyleyebilirim. Bu canlı bizim gözle göremememize rağmen aklınıza gelebilecek her türlü uç noktadaki durumlara ayak uydurabilecek olan …

Eylül, 2016

  • 17 Eylül

    Üçüncü Boyutun Ötesi Dördüncü Boyut: Tetraküp

    Boyut kavramını fizikçiler ve matematikçilerden sıkça işitiriz. Bizim uzayımız ve nesnelerimiz 3 boyutludur. En boy ve derinlik içerir. Fakat, bu bizim ‘algılayabildiğimiz’, içinde yer aldığımız boyututur. Görsel zekamız ve beynimiz 3 boyuta göre şekillenmiştir. Dördüncü boyutu “henüz” algılama olanağımız bulunmuyor. Bugünkü fizik bilgimize göre, dördüncü boyut olarak aslında hepimizin bildiği, Einstein’in teoremleriyle …

Temmuz, 2016

  • 8 Temmuz

    Süperlüminal (Işıktan Hızlı) Hareket

    Işık hızı bizim için bir engel mi veya ışık hızını geçebilir miyiz? Ya da bir gün teknolojimiz ışık hızına ulaşmamızı sağlayacak mı? Bu gibi sorular aklımızı karıştırıyorken 1970’li yıllarda ortaya atılan ve pek az kişinin bildiği bir hızı tanımlayalım. Süperlüminal hareket; ışık hızından daha büyük hızlardaki hareketlerdir. Görelilik kuramına göre …

Nisan, 2016

  • 21 Nisan

    Galaksiler, Galaksilerimiz…

    Her ne kadar günümüzde gelişen teknolojiyle yeni yıldızlar, galaksiler ve onların muhteşem görüntüleriyle karşılaşsak da, bundan henüz 200 yıl kadar önce evrende sadece bizim galaksimizin bulunduğunu, diğer tüm yıldızlarınsa Samanyolu’nun içerisinde olduklarını düşünüyorduk. Ancak yeni sayılabilecek çalışma yöntemleriyle gerçeğin perdesini aralamayı başardık. Galaksi adı verilen yıldız grupları hakkındaki çalışmalar 1610 …

Temmuz, 2015

  • 8 Temmuz

    Çift Yıldızlar -2- Çift Yıldız Türleri

    Çift yıldız sistemlerinin tanımını ve birkaç örneğini ilk yazımızda ele almıştık.(Bknz) Çift yıldızlar üzerinde araştırma yapmadan önce öncelikli olarak onları sınıflandırmamız gerekir. Çift yıldız türleri, gözlem şekillerine göre 4 ayrı grupta sınıflandırılır. 1) Görsel Çift Yıldızlar 2) Tayfsal Çift Yıldızlar 3) Örten Çift Yıldızlar 4) Astrometrik Çift Yıldızlar Görsel Çift Yıldızlar …

  • 6 Temmuz

    Çift Yıldızlar -1- Sistemler

    Başımızı kaldırıp gökyüzüne baktığımızda tek bir yıldızmış gibi görünen çoğu yıldızın, aslında ikili, üçlü hatta dörtlü sistemler halinde olduklarını görüyoruz. Biz bu sistemlere eğer iki yıldızdan oluşuyorsa çift yıldız sistemi, eğer 3 veya daha fazla yıldızdan oluşuyorsa çoklu yıldız sistemi diyoruz. Çift yıldız sistemi, ortak kütle merkezi etrafındaki bir yörüngede …

Haziran, 2015

  • 10 Haziran

    Görünür Bir Karanlık Madde

    Evrende bize ışık tutan ‘gizli’ güçler var. Hepimiz atomlardan meydana geliyoruz siz, ben, hani şu sokakta gördüğünüz ağaç, Dünya, Ay… Ancak bu “bildiğimiz türde” atomlardan oluşan yani bizim gördüğümüz kısım -bedenlerimiz, evlerimiz, dünyamız hatta uzay- bildiğimiz evrenin sadece %4,6‘lık kısmını oluşturuyor. Bir de evrenin karanlık madde ve karanlık enerjiden oluşan …

  • 2 Haziran

    Hayalet Parçacığımız: Nötrino

    Evreni dolduran atom altı parçacıklar arasında en gizemli olanlarından biri “nötrino“dur. Nitekim “hayalet” dememizin sebebi bu. Nötrinolar, büyük çoğunlukla yıldızların içinde oluşan parçacıklardır. Yıldız içerisinde olup bitenleri çekirdekteki termonükleer reaksiyonlar sayesinde anlıyoruz. Bu reaksiyonlar hakkındaki bilgileri de bize biricik parçacıklarımız nötrinolar veriyor. Yıldızlar kendi kütle çekimiyle bir arada kalan nükleer füzyon …