Ögetay Kayalı

Ege Üniversitesi Astronomi ve Uzay Bilimleri öğrencisi. Çoğunlukla yıldız astrofiziği ile fizik ve matematiğin gündelik yaşantıdaki rolü üzerine yazıyor. Alanı dışında amatör olarak fotoğrafçılık, resim, programlama, mekanik, elektronik ve biyokimya ile ilgileniyor. Kozmik Anafor'dan ayrılmış, şu an www.rasyonalist.org sitesinde yazarlık yapmaktadır.

Temmuz, 2018

  • 15 Temmuz

    Perseid Göktaşı Yağmuru: 12-13 Ağustos

    10 Ağustos’tan itibaren göktaşı yağmurlarının en popüleri olan Perseid (Kahraman) göktaşı yağmuru görülmeye başlanacak ve 12 Ağustos gecesi doruğa ulaşacak. Bu göktaşı yağmurunu bu kadar popüler yapan şey saatte 100’e yakın göktaşının açık yaz günlerinde rahatlıkla görülebiliyor olması. Kış aylarında Geminid (İkizler) göktaşı yağmurunda 120 adet göktaşı gözlenebiliyor, fakat kış …

Mayıs, 2018

  • 30 Mayıs

    Açık Yıldız Kümesi Nedir?

    Açık yıldız kümesi, aynı moleküler buluttan doğmuş sayıları binlerce olabilen ve birbirleri arasında zayıf kütle çekimsel etkileşim bulunan yıldız topluluklarıdır. Aynı moleküler bulutta oluştukları için yaşları ve kimyasal bileşenleri hemen hemen aynıdır. Bu sebeple yıldız evrimini anlama konusunda önemli bir rol oynarlar. Yalnızca aktif yıldız oluşum bölgelerine sahip spiral ve düzensiz gökadalarda …

  • 22 Mayıs

    Atomun Gerçek Boyutları

    Etrafımızda gördüğümüz her şeyi; yıldızları, ağaçları, cıvıldayan kuşları hatta bizleri oluşturan şey, atom. Oldukça küçük bir madde parçası. Yalnızca bu kadar küçük olmakla kalmayıp, aynı zamanda oldukça ilginç özelliklere de sahip. Örneğin bir atomun nasıl olduğunu düşünebilmek için gerçek boyutlarında ele almaya çalışmamız gerekiyor. Kitaplardan ve derslerden gördüğümüz üzere atom …

Nisan, 2018

  • 9 Nisan

    Güneş Battıktan Sonra Görülen Parlak Yıldız

    Gün batımları, o rengindeki ahenk ile insanı iyileştiren bir güzelliğe sahiptir. Öylece Güneş’in batışını izlemek, bir terapidir adeta. Bazı zamanlarda bu gün batımına bir de parlak yıldız eşlik eder. Öylesine parlak görünür ki, gökyüzüne o anda bakanlar muhakkak onu fark eder. Aslında bu görülen bir yıldız değildir. Bu parlak gök cismi, …

Şubat, 2018

  • 19 Şubat

    Kara Delikler Etraflarındaki Her Şeyi Yutar Mı?

    Popüler bilim zaman zaman bize öyle şeyler aşılıyor ki, kendi ile ters düşerek bilimsellikten uzak belirli kalıpları ezberlerimize yerleştiriyor. Bunlardan birisi ise hepimizin çok merak ettiği kara delikler ve onların çekim kuvveti konusunda. “Karadelikten ışık bile kaçamaz, her şeyi içine çeker” cümlesi öyle bir algılanıyor ki, kara delikler bebek bezi …

  • 7 Şubat

    Gezegenler ve Yıldızlar Neden Küre Şeklindedir?

    Yalnızca gezegenler ve yıldızlar değil, evrende gördüğümüz birçok gök cismi; yıldızlar, gezegenler, kümeler, gökadalar ya küresel bir yapıya sahipler ya da çembersel bir şekilleri var. Peki neden evrende her şey bir küresel yapı oluşturmaya çalışıyor? Bunun ardında nasıl bir amaç var? Evrende gerçekleşen tüm olaylar, bildiğimiz veya bilmediğimiz fizik yasalarınca …

Ocak, 2018

  • 21 Ocak

    Bir Mum Işığı Ne Kadar Uzaktan Görülebilir?

    Texas A&M Üniversitesi Fizik ve Astronomi Departmanından Kevin Krisciunas ve Don Carona, televizyonda ve internette karşılaştıkları “Mum ışığını 5 hatta 50 kilometre öteden görebiliriz” yazıları üzerine bir araştırma yapmaya ve işin doğrusunu ortaya koymaya karar vermişler. Astronomide gözlem yaparken kullandığımız metotları kullanarak çeşitli hesaplamalar yapan ekip, araştırma sırasında mumdan çıkan ışığın enerji dağılımını Vega’nın enerji dağılımı ile …

  • 20 Ocak

    Temel Fizik – Basınç

    Basınç bir yüzeye etkide bulunan dik kuvvetin, birim yüzey alanına düşen miktarıdır. Daha farklı bir ifade ile, bir yüzeye uyguladığınız kuvvetin dik bileşeninin, o yüzeye ne kadar dağılarak bir etki yaptığını ifade eder. Basınç, sıradan bir çivi çakma işleminden yıldız astrofiziğine kadar geniş bir yelpazede karşımıza çıkar. Maddenin üç ayrı halinde …

Aralık, 2017

  • 31 Aralık

    Süper Kütleli Kara Delikler Ve Parçalanma

    Interstellar filmine konu olup ünlenen kara delikler akıllarımızdaki mevcut düşünceleri biraz sarsmış gibi görünüyor. Esasında fizikçiler için konu hala aynı durumda. Lakin popüler bilimde bazı düşünceler akıllarda öyle bir yer ediyor ki, bunlar net doğrularmış gibi ezberlerimize giriyor. Bunlardan birisi de “kara deliklere yaklaşma durumunda parçalanır mıyız?” sorusu. Filmi izlemeyenler …

  • 26 Aralık

    Gök Mekaniği: “Eğrisel Hareket”in Kinematiği

    Bundan bir önceki giriş yazımızda Kepler yasaları ve Newton’ın hareket kanunlarını vermiş, bunlardan yola çıkarak gök mekaniklerini elde edeceğimizi söylemiştik. Eğrisel hareket ile ilgili bu yazımız, matematik ağırlıklı ve sözelciler için giriş seviyesinin biraz üstündedir, bunu dikkate alarak okuyunuz. Bu yazıda “eğrisel hareket“in geometrisini gösterip; konumdan hıza, hızdan ivmeye geçişi nasıl …

  • 14 Aralık

    Yengeç Atarcası (Pulsarı)

    1054 yılında Çinli astronomlar gökyüzünde büyük bir parlama gördüler ve bunu kaydettiler. Bu parlama öylesine büyüktü ki tam 23 gün boyunca gündüz dahi görülmüş, toplamda 642 gün boyunca gözlenmiştir. Bugün bunun bir süpernova patlaması olduğunu ve geriye neler bıraktığını biliyoruz. Bunlardan biri hala evrende hızla yayılmakta olan Yengeç Bulutsusu, diğeri …

Kasım, 2017

  • 29 Kasım

    Çift Yıldız Sistemlerini Nasıl Keşfediyoruz?

    Güneş yalnız bir yıldız olmasına karşın, yıldız sistemleri ikili veya daha fazla sayıda bulunabilir. Hatta bu ikili sistemler birbirleri arasında da bir sistem oluşturabilirler. Bu tamamen olasılıkların gerçekleşme durumuna bağlıdır. Bu Sistemleri Nasıl Fark Ediyoruz? Çoğunlukla bize olan uzaklıklarının çok fazla olmasından ötürü, birbirleri arasındaki mesafe buna oranla çok az …

Ekim, 2017

  • 30 Ekim

    Küresel Yıldız Kümeleri

    Küresel yıldız kümeleri; yüz binlerce hatta bazen milyonlarca yıldızın birbirine kütle çekim kuvveti ile bağlı olduğu, küresel yapılı yıldız topluluklarıdır. Bu küresel yapının içinde yıldızlar oldukça sıkışık halde yer alırlar ve kümenin merkezine doğru gidildikçe birim hacimdeki yıldız yoğunluğu artar. Öyle ki, sadece 1 ışık yılı çapında bir alanın içinde onlarca yıldız yer …

Şubat, 2017

  • 17 Şubat

    İnfografik: Uyduların İlkel Tarihi

    Onbinlerce yıl önceye kadar inebildiğimiz insanlık tarihinde evreni kavramaya başlayışımız henüz çok yeni. Uzaya gözümüz kulağımız olacak araçlar, yani uydular göndermemiz ise bundan çok daha yeni gerçekleşti. Sputnik ile başlayan uzay serüvenimize, Uyduların İlkel Tarihi adını verecek kadar başlangıç aşamasındayız henüz… Not: Görseli büyük boy görüntüleyip incelek için üzerine tıklayabilirsiniz Çeviri: Ece Özen …

  • 7 Şubat

    Kepler 56: Garip Bir Sistem

    Bizden yaklaşık 2.800 ışık yılı uzaklıkta, Güneş’ten biraz daha fazla kütleye sahip bir yıldız bulunuyor. Kepler 56… Bu yıldızın 2012 yılında iki tane keşfedilmiş gezegeni bulunuyor. Birisi Neptün boyutlarında iken, diğeri ise Satürn boyutlarında. Kepler-56’ya uzaklıkları ise 0,1 AB ile 0,16 AB kadar. (1 AB = Güneş Dünya arası mesafe) Bu sistemi özel kılan …

Ocak, 2017

  • 16 Ocak

    Astrofotoğrafçılık: Nasıl Başlarım?

    Astrofotoğrafçılık (gökyüzü fotoğrafçılığı), her ne kadar fotoğrafçılığın bir alt dalıymış gibi görünse de fotoğrafçılıktan birçok yönüyle ayrılır. Astrofotoğrafçılık yapan herkes fotoğrafçılıktan anlamalıdır, fakat fotoğrafçılık yapan herkesin astrofotoğrafçılıktan anlamasına gerek yok. Dolayısıyla gökyüzü fotoğrafları çekmek için kullandığınız kameranın teknik detayları hakkında az çok bilgi sahibi olmanız gerekir. Eğer elinize normal bir kamera …

Aralık, 2016

  • 7 Aralık

    Bulutsu (Nebula) Çeşitleri

    Bugün evrende var olan tüm yıldızların doğum yeri olan bulutsular (nebula), yani gaz ve toz bulutları, bizim o muhteşem fotoğraflarda gördüğümüz şekillerine göre bazı türlere ayrılır. Aynı zamanda bu türler, nasıl oluştukları veya ne oldukları hakkında bize bir çok şey söyler. Bu bulutsular; karanlık bulutsular, yansıma bulutsuları, salma bulutsuları, gezegenimsi bulutsular ve …

  • 1 Aralık

    Uydular Neden Dünya’ya Düşmezler?

    Uluslararası Uzay İstasyonu (ISS)’de çekilen, astronotların yerçekimsiz ortamda süzülerek istedikleri yerlere uçtukları videoları hepimiz görmüşüzdür. Hatta izleyip izleyip, “Keşke ben de orada olsaydım.” demeyenimiz yoktur. Yerçekimsiz bir ortamda bulunmak… İnsanoğlunun, özellikle bilimle ilgilenen birçok kişinin hayali. Fakat burada çoğunlukla farkında olmadığımız bir durum söz konusu. Aslında astronotlar yerçekimsiz bir ortamda …

Kasım, 2016

  • 26 Kasım

    Galeri: SN1987A Süpernovası

    SN1987A, güney yarı küreden görülen Büyük Macellan Bulutu’nda 1987 yılında patlayan ilk süpernovadır. SN süpernovadan, 1987 oluşma yılından, A ise o yıl görülen ilk süpernova olmasından gelir. Bilgi: BİR ATEŞ HALKASI: SN 1987A Süpernovası Detay: 1987A Süpernovası