Astrobiyoloji

Evrende olası yaşam ve yaşam yolları… (Not: UFO neyin yok, aramayın buralarda)

Mart, 2018

  • 17 Mart

    En Sıradışı Gezegen: DÜNYA

    Dünya neden sıra dışı olsun ki? Neptün gibi elmas yağdırmıyor. Venüs gibi bir tarzı da yok, saat yönünde dosdoğru dönüyor. Üstelik Satürn gibi halkaları da yok ve sadece bir tane uyduya sahip. Fakat bugüne kadar keşfettiğimiz gezegenlerin hiçbirinde olmayan bir özelliği, sıradışılığı var: Akıllı yaşam! Yaklaşık 5 milyar yıl önce, diğer …

  • 2 Mart

    Tümüyle Suyla Kaplı Gezegenler: “Su Dünyaları”

    Dünya, yıldızına benzer konumda dolanan “yaşama uygun” gezegenler arasında az su içeren gezegenlerden biri olabilir mi? Yoksa, tümüyle suyla kaplı “Su Dünyaları” evrende sandığımızdan daha mı yaygın? Güneş Sistemi dışındaki yıldız sistemlerinde, yıldızının “gezegen yüzeyinde suyun sıvı halde kalabildiği” yaşam kuşağında (habitable zone) yer alıp; Dünya’dan daha az, hatta hiç …

Şubat, 2018

  • 15 Şubat

    Uzayda Yerçekimi Yokluğu, Sıkıntılar ve Çaresi

    Bilidiği gibi uzay boşluğunda, büyükçe bir gezegenden yeterince uzaktaysanız veya yörüngesinde dönüyorsanız yerçekimi (kütle çekim) etkisinden de uzakta kalırsınız. Yerçekimi yokluğu, burada insanlığın (ve de tüm canlıların) karşısına bir sorun olarak çıkar. Yerçekimsiz ortam; en başta havada süzülürken, uçarken kaçarken pek hoş görünse de, sonrasında insan vücudu üzerinde ciddi hasarlara …

  • 11 Şubat

    Yerçekimsiz Ortamda Cinsellik Ve Üreme

    Oldukça merak edilen bir konu, uzayda cinselliğin nasıl bir şey olduğu. Yerçekimsiz ortamda hareket konusunda bilgili olanlarınızın tahmin edebileceği gibi, uzayda cinsellik ve cinsel anlamda bir etkileşimde bulunmak oldukça güç ve rahatsız edici olabilir. Öncelikle, insanların tamamının sıradan biçimde yaşadığı normal cinsel birliktelik durumunu ele alalım: Yerçekimi (kütle çekim), bizi …

Ocak, 2018

  • 27 Ocak

    Pandora’nın Mavi Yeşil Kutusu 2: Yaşamın Tarihçesi Üzerine

    Pandora’nın mavi yeşil kutusunu, yani dünyamızı anlattığımız yazı dizimizin ilk bölümünü, eğer okumadıysanız buradan okuyabilirsiniz. Şimdi kaldığımız yerden devam edelim… Dalgaların altında, şimdiden binlerce tür evrilmiş durumda. Artık hayat yayılıyor. 460 milyon yıl önce, tabakalar tekrar hareket etmeye başlıyor. Yeni oluşan kıtanın adı, Gondwana. Sıcaklığı ölçersek, 90ºC ile karşılaşacağız; oksijen oranı ise günümüzdekine …

  • 21 Ocak

    Grafen: Karmaşık Moleküller ve Evren

    Karbon atomlarının bal peteği şeklinde bir dizilişle oluşturdukları, sanayide birçok devrimsel alanda kullanılan bir maddedir Grafen. Birbirine altıgen olarak bağlanmış “tek sıra” karbon atomlarından oluştuğu için “iki boyutlu” kabul edilir. Çok sağlamdır ve elektronik sanayiinde akla hayale gelmeyecek kadar geniş kullanım alanları vardır. İlginçtir, bizim yapay olarak laboratuarlarda ürettiğimiz bu …

  • 13 Ocak

    Ötegezegenlerde “Biyolojik İmza”ların Saptanması

    Güneş Sistemi dışında keşfedilen gezegenlerin atmosferlerinde, “biyolojik  imza”ların saptanması üzerine… Astrobiyoloji’nin Kısa Tarihi İnsan, gökyüzüne ilk bakışından beri, ortaya çıkmış bulunduğu bu tehlikelerle dolu tenha evrende kozmik bir yoldaş bulmak arzusuyla çok eski çağlardan beri dolup taşmaktadır. Öyle ki, astrobiyolojinin babası olarak kabul edilen ve Demokritus’un öğrencisi olan Metrodorus, Gelibolu’da yaşayan antik bir …

  • 8 Ocak

    Silikon (Silisyum) Bazlı Yaşam Teorik Olarak Mümkün!

    Silikon bazlı bir biyokimya ile yabancı bir yaşam biçiminin oluşması ihtimali, bilim kurgu yazarları ve egzobiyologlar tarafından bilindik karbon bazlı organizmalara alternatif olarak görülüyor. Bununla birlikte, gerçek hayatta, silikon bazlı ya da organosilikon (1) bazlı bir biyoloji keşfedilmemişti. California Teknoloji Enstitüsü’nde doktora sonrası bir bilim adamı olan Jennifer Kan, “Yaşayan …

  • 7 Ocak

    Evrende En Fazla Bulunan Elementler (Bolluk Sıralaması)

    Bilindiği gibi, evrenin büyük patlama teorisinin öngördüğü biçimde oluştuğu düşünülüyor. Bugün çevremizde var olan elementler de ilk olarak bu süreçle oluşmaya başladılar Teoriye göre, evren ilk oluştuğu, henüz yıldızların oluşması için gerekli uygun ortamın meydana gelmediği zamanlarda en hafif (en düşük atom numaralı) üç element, bu oluşum döneminin sağladığı enerji …

  • 7 Ocak

    “Küçük Yeşil Uzaylılar” Gerçek Olabilir Mi?

    Küçük yeşil uzaylılar, sinema sektöründe, özellikle bilimkurgu filmlerinde, hatta karikatürlerde sıkça işlenen bir olgu olmuştu hep. Peki bu yeşil uzaylılar miti ne kadar gerçeklik payı taşıyor? Pullu sürüngenleri bir kenara ayırırsak, Dünya üzerindeki canlıların deri rengini belirleyen başlıca unsur, kanımızın da kırmızı olmasına neden olan alyuvarlarımızda bulunan “hemoglobin“. Bu hemoglobin molekülü …

Kasım, 2017

  • 11 Kasım

    Uluslararası Uzay İstasyonu’nda Egzersiz

    Yeryüzünde bulunduğumuz sürece yer çekimi kuvvetine karşı sürekli iş yaptığımızdan kaslarımızı ve kemiklerimizi güçlü tutabiliyoruz. Yine de hayatını az hareket ile devam ettiren birinin vücudu, yaşlandığında hareketli yaşam sürdüren bir kişiye nazaran daha zayıf olacaktır. Bu konuda detaylı yazımızı buradan okumanız öncelikle daha iyi olur. Sonrasında bu yazımıza devam edebilirsiniz. Nasıl …

Eylül, 2017

  • 23 Eylül

    İçimizdeki Yıldızlar: Neden İçimizdeki Her Şey Yıldızlarla İlgili?

    Derin Bir Nefes Alın… Ciğerlerinize dolan, kan dolaşımınızda dolaşan, metabolik çalışmalarınızı tetikleyen, yaşamınızı mümkün kılan oksijen yıllanmıştır. Sizden yaşlıdır, hatta Dünya’nın kendisinden bile yaşlıdır. Bahsettiğimiz oksijen, uzun yıllardır ölü olan bir yıldızın kalbinde yaşıyordu. Kemiklerinizdeki kalsiyum? Kanınızdaki demir? Bu hepsi için geçerli. Milyarlarca yıl önce, Dünya, Güneş, hatta bir Güneş …

Mayıs, 2017

  • 14 Mayıs

    NASA İkizler Çalışmasının Ön Sonuçları Şaşırtıcı

    Uzayın bize ne yapacağını kestiremiyoruz. Söz konusu görmüş geçirmiş astronot Scott Kelly olduğunda (geçen sene uzayda en çok zaman geçiren kişi olarak ABD rekorunu kıran kişi), NASA elbette şanslı durumda. Çünkü, kendisinin genetik olarak tamamen kopyası olan bir tek yumurta ikizi var. İkizler, birçok biyolojik sorunun cevabını verebilir. Bu durum, uzay …

Nisan, 2017

  • 24 Nisan

    Evrende Karbon Temelli Hayat Neden Yaygın?

    Karbon’dan oluştuk, oksijen soluyoruz ve su içiyoruz. Ancak yapı taşlarımız olan atomlar ve bize hayat veren oksijen atomları Big Bang (Büyük Patlama) ile oluşmadılar. Hepsi eski, kısa ömürlü ancak devasa Nesil-III (Population-III) yıldızların kalplerinde füzyon ile dövüldü. Güneşimizden yüzlerce kat daha büyük olduğu düşünülen bu yıldızlar yaklaşık bir kaç milyon …

  • 14 Nisan

    Europa, Enceladus Ve Yaşam İhtimali

    Amerikan Uzay Ajansı NASA, 13 Nisan 2017 tarihinde düzenlediği bir basın toplantısıyla, Güneş Sistemi’nde Dünya’dan sonra yaşam barındırma potansiyelinin en yüksek olduğu gökcisimlerini duyurdu. Açıklama, astronomi ile ilgilenenlerin tahmin ettiği üzere Satürn’ün uydusu Enceladus ve Jüpiter’in uydusu Europa‘yı işaret ediyor. Bu her iki uydu da, büyük oranda su buzundan oluşan ve …

Şubat, 2017

  • 28 Şubat

    Ceres Yaşam Molekülleri Mi Barındırıyor?

    Nasa’nın Ceres’a gönderdiği uzay aracı Dawn (Şafak), beklenmedik bir keşfe imza attı: Ceres, karmaşık karbon bazlı organik moleküller içeriyor. Dawn uzay aracı, Asteroid Kuşağı’ndaki en büyük asteroid olan 4 Vesta‘yı inceledikten sonra bu kuşaktaki tek cüce gezegen olan Ceres’a yönelmiş ve cüce gezegeni incelemeye başlamıştı. Hala incelemesini devam ettiren Dawn, bu kurak …

Ocak, 2017

  • 17 Ocak

    Güneş Işığı, D Vitamini ve Vampirler!

    Atalarımız “Güneş girmeyen eve doktor girer” demişler. Ne de güzel demişler. Aranızda vampir yok değil mi? Evet, yoksa bu yazıyı okumaya devam edebilirsiniz. Güneş’te her saniye 600 milyon ton hidrojen 596 milyon ton helyuma dönüşür.  Böylece Güneş her saniye 4 milyon ton kütle kaybeder ve bu kaybolan kütle ısı ve …

Ekim, 2016

  • 16 Ekim

    İmkansız Şartların Canlısı: Tardigrad

    Bize öyle bir canlı söyleyin ki bu canlı yüksek sıcaklıklara, dondurucu soğuklara, doğal afetlere, radyasyona, uzay boşluğuna meydan okusun dayansın ve yaşasın… Eminim aklınıza hiçbir canlı türü gelmemiştir. Fakat ben size böyle bir canlı söyleyebilirim. Bu canlı bizim gözle göremememize rağmen aklınıza gelebilecek her türlü uç noktadaki durumlara ayak uydurabilecek olan …

Mayıs, 2016

  • 25 Mayıs

    Gaz Devi Gezegenlerin Uydularında Yaşam

    Bugün Güneş Sistemi dışında keşfedebildiğimiz gezegenlerin (exoplanet’lerin) çok büyük kısmı, Jüpiter, Satürn veya Neptün gibi büyük kütleli gaz devi gezegenlerden oluşuyor. Görece daha kolay keşfedildiği için bir yıldızın çevresinde eğer varsa bu tip bir gezegenin, hele ki yıldızına yakın geçiş yapıyorsa “önce” keşfedilmesi zaten normal. Kaldı ki, bilim adamları çevresinde …