Tüm Yazılar

Kozmik Anafor’da yer alan tüm içeriği buradan tarih sırası ile (en yeniden en eskiye doğru) okuyabilirsiniz… Çıfıt çarşısı gibi bir yer yani!

Şubat, 2015

  • 9 Şubat

    Kutup Yıldızı Neden Sabittir?

    Yüzyıllardır insanoğlu yönünü tayin edemediği açık gecelerde kutup yıldızını referans alarak gideceği yönü belirleyebiliyor. Peki neden kutup yıldızı bir yön belirtiyor? Kutup yıldızının sabit olup kuzey yönünü gösterdiğini çocukluktan beri duyarız. Gittikçe bu bilgiye olan ihtiyaçla beraber, gökyüzünü izleyen insan sayısı üzücü bir şekilde azalsa da işin ardında harika bir …

Ocak, 2015

  • 31 Ocak

    J1407b Süper Satürn

    Geçtiğimiz günlerde Güneş Sistemi’nin dışında Satürn’ün halkalarından tam 200 kat daha büyük halkalara sahip olan bir ötegezegen (exoplanet) keşfedildi. J1407 kataloglu yıldızın yörüngesinden bulunan ilk ötegezegen olmasından dolayı bu gezegen “J1407b” olarak adlandırılıyor. J1407b çapı yaklaşık olarak 89 milyon km’ye ulaşan 37 tane halkaya sahip. Bu değer Güneş-Yer arası mesafenin yarısından …

  • 28 Ocak

    Bok Küreleri (Bart Damlacığı)

    Adından da anlaşılabileceği gibi diyerek girmeyeceğiz bu sefer cümleye. Çünkü adı sandığımız şeyden değil, kaşifi Bartholomeus Jan Bart Bok’dan geliyor. Türkiye dışında “Bok Globule – Bok Küreciği” olarak adlandırılsa da, bizde soyisminin çağrıştırdığı kötü izlenim nedeniyle “Bart Küreleri / Bart Damlacığı” olarak isimlendiriliyor. Oldukça soğuk (10 Kelvin) olan bu gaz …

  • 21 Ocak

    Yıldız Astrofiziği 5: Tayf Türleri

    Yıldızları incelerken her birinin kendine ait olan parmak izlerine bakarız. Bu parmak izi yıldızlarda tayftır. Her ne kadar hepsi kendine özgü olsa da, ortak özellikler taşıyanları belirli sınıflar altında toplayabiliriz. Bir yıldızın kaderini yalnızca onun kütlesi belirlediğinden(büyük oranda) buna bağlı olan sıcaklık, yarıçap, renk, tayf çizgileri gibi birçok özelliği de …

  • 19 Ocak

    RS Ophiuchi (RS Yılancı)

    RS Ophiuchi, görece yakınımızdaki oldukça ilginç yıldızlardan biri. Onu ilginç kılan şey ise, yaklaşık 20 yıllık aralıklarla parlaklığının çok büyük ölçüde artış gösteriyor olması. Artışın nedeni, RS Ophiuchi’nin aslında bir çift yıldız sistemi olmasında yatıyor. Sistem iki yıldızdan oluşuyor: Biri kırmızı dev yıldız, diğeri ise artık enerji üretmeyen, ölmüş bir …

  • 16 Ocak

    Cüce Galaksiler: Evrenin Sokak Çocukları

    Işıltılı astronomi fotoğraflarında kendilerine pek yer bulamasalar da, bazen zoraki birkaç kelime ile geçiştirilseler de, cüce galaksiler evrendeki en yaygın galaksi (gökada) türü. Gökadalarla ilgili genel bir bilgi için şu yazımızı okuyabilirsiniz. Yüzlerce milyar yıldız içeren Samanyolu, Andromeda gibi şaşalı dev spiral galaksilerin aksine, oldukça küçük ve mütevazı olup kendi …

  • 15 Ocak

    Yakınımızdaki Yıldızlar: Vega

    Yaydığı parlak mavi ışıkla, yaz gecelerinin en parlak gökcisimlerinden biri olan Vega, yaklaşık 25 ışık yılı uzaklığı ile bize oldukça yakın bir yıldızdır. Yaz üçgenini oluşturan 3 yıldız arasında, üçgenin en üst köşesindeki yıldız olarak onu görebilirsiniz. Spektral (ışınım rengi) sınıflandırmasına göre A sınıfı bir yıldız olan Vega, bizim güneşimizden …

  • 14 Ocak

    Bahtsız Gezegenler: Mars Ve Venüs

    Madem Mars ve Venüs de Güneş’in yaşam kuşağının içinde yer alıyor, o halde niçin bunlar yaşama elverişli değiller? Venüs gezegeni, atmosferinin içerdiği sera gazları yüzünden olağanüstü bir küresel ısınmaya maruz kalmış ve yüzey sıcaklığı 450 derecenin üzerine kadar yükselmiş. Atmosferi de dünyadan çok ama çok daha kalın ve yoğun. Öyle …

  • 14 Ocak

    Güneş’te Enerji Nasıl Oluşur? (Proton-Proton Reaksiyonu)

    Proton Proton reaksiyonu, Güneş ve Güneş’ten küçük yıldızlarda görülen enerji üretim biçimidir. Daha büyük yıldızlarda enerji, CNO (karbon-azot-oksijen) döngüsü ile üretilir. Temelde iki hidrojen atomunun birleşerek bir Helyum atomu oluşturmasına dayanan Proton-proton reaksiyonu için fazla miktarda enerjiye ihtiyac vardır. Bu enerji ihtiyacı, yıldızın kütleçekimi nedeniyle çekirdek bölgesinde oluşan çok büyük …

  • 13 Ocak

    Uzay Kalemi vs Kurşun Kalem

    Pek bilinen bir şehir efsanesi, ABD uzayda yazı yazmak için milyonlarca dolar harcayıp bir kalem üretmeye uğraşırken, pratik zekaya sahip SSCB’nin kurşun kalem kullanarak bu sorunu kolayca çözdüğünü anlatır. Öyle ki, hikayeyi dinlediğinizde Rusların pratik zekaları karşısında şapka çıkarır, Amerikalılar ile dalga geçmeden edemezsiniz. Oysa durum bu kadar basit değil... …

  • 13 Ocak

    Phobos

    Bu, Mars’ın en büyük uydusu olan Phobos. Sadece 25 km civarında bir çapa sahip olan uydu, Mars’a oldukça yakın bir yörüngede, yaklaşık 9 bin km uzakta dolanıyor. Karşılaştırma yapma açısından; Ay’ın Dünya’ya uzaklığı ortalama 380 bin km civarında. Uydu eğer Mars’a Ay uzaklığında olsaydı, gökyüzünde çok silik soluk bir nokta …

  • 11 Ocak

    Yıldız Astrofiziği 2: Tayf

    Trilyonlarca kilometre öteden bilgi almak… Gidip inceleme imkanınız yok. Laboratuvarınızda bir yıldız da oluşturamıyorsunuz. Onlardan gelen yegane şey ise ışık. Dolayısıyla onlar hakkında bilgi sahibi olmak için onlardan gelen bilgiyi taşıyan ışıklarını inceliyoruz. Gökyüzüne baktığımızda her ne kadar bir yıldızı tek bir renkte görsek de onlar her renkten(dalgaboyundan) ışık yayarlar. Bir önceki …

  • 11 Ocak

    Cüce Gezegen Makemake

    Makemake de, Pluton’u gezegenlikten eden kardeşleri arasında yer alıyor. Güneş’ten ortalama 7 milyar km uzakta, Pluton’un çok daha ötesinde yer alan bu soğuk ve buzlu cüce gezegenden bakıldığında, Güneş ancak çok parlak bir yıldız gibi görünüyor. Plüton’un çok ötesinde; Güneş’ten yaklaşık 45 AB (Astronomi birimi: 1 AB 150 milyon km) …

  • 11 Ocak

    “Panspermia” Nedir, Neyi Açıklar?

    Panspermia, yaşamın Dünya’ya uzaydan veya uzaydaki başka gezegenlerden/göktaşlarından geldiğini ileri süren bir kuramdır. Fakat çoğunlukla yanlış anlaşılıyor ve yanlış anlatılıyor. Yaşamın uzaydaki başka cisimlerden dünyaya geldiği teorisi, illa ki yaşamın kendisinin, yani yaşayan bir organizmanın geldiği anlamına gelmiyor. Yaşamın var olmasını sağlayacak yahut kolaylaştıracak bileşiklerin yeryüzüne (veya bir gezegene) sonradan …

  • 11 Ocak

    Yörüngede Kaç Tane Yapay Uydu Var?

    Dünya yörüngesindeki uyduların sayısı tam olarak bilmek mümkün değil. ABD’den Rusya’ya, İtalya’ya, Çin’e, Hindistan’a hatta İran ve Türkiye’ye kadar çok sayıda ülke; iletişim, bilimsel veya askeri amaçlarla yörüngeye uydu gönderiyor. Şimdiye kadar “iletişim ve bilimsel” amaçlarla gönderilen “sivil” uydu sayısının 400 civarında olduğunu biliyoruz. Askeri uydular ise, çoğu ülkenin sır …

  • 9 Ocak

    Trans Neptunian (Neptün Ötesi) Objeler

    Bir zamanlar “10. gezegen” saçmalıklarıyla ünlerine ün, paralarına para katan komplo teorisyenlerinin ve UFO’cuların sesi, bilim insanlarının bırakın onuncuyu, 17, 18, 19, hatta 20. gezegeni bulması ile kesildi. “Eski uygarlıklar çok gelişmişti, bizden çok daha fazlasını biliyordu” diye alttan alttan konuşmayı sürdürseler de, son Marduk 2012 ve Foton Kuşağı safsatası …

  • 9 Ocak

    Neptün’ün Keşfi

    Neptün Gezegeni bilindiği üzere Güneş Sisteminin en ücra köşesindeki en uzak Gezegendir ve Neptün’den sonra Güneş Sisteminde başka herhangi bir Gezegen statüsünde cisim yer almamaktadır. Neptün Gezegeni yapı ve büyüklük olarak Uranüs Gezegeni ile iki kardeş gibi görünseler de çok daha koyu mavi tonları, atmosferi boyunca uzayan büyük beyaz bulut …

  • 9 Ocak

    Atmosfer Sahibi Olmanın Şartları: Merkür, Dünya Ve Titan

    Bir gezegenin atmosfer sahibi olabilmesi, onu koruyabilecek büyüklükte bir kütlenin* yanında, Güneş’e olan uzaklığı, yani Güneş’ten aldığı enerji ile de ilgilidir. Dünyamız atmosferini, ortalama 150 milyon km uzakta olduğu Güneş’in rüzgarlarından koruyabilmek için oldukça büyük bir kütleye ve buna ek olarak bir manyetik alana sahiptir. Güneş rüzgarları, Dünya’dan bildiğiniz rüzgarlar …

  • 9 Ocak

    Ay’da Deprem Olur Mu?

    Fotoğrafta, ay üzerine Apollo programları sırasında yerleştirilen bir sismograf görülüyor. Ay depremleri Dünya ile benzer değil elbette. Çünkü Ay, jeolojik açıdan ölü bir gökcismi sayılabilir. Buna rağmen yoğun çarpışmaların ve geçmiş volkanik hareketlerin oluşturduğu dev yüzey altı mağaralarının çökmesi sonucu çok şiddetli depremler gerçekleşebiliyor. Dünyanın -ısı nedeniyle- yumuşak kabuğunun aksine …