Tüm Yazılar

Kozmik Anafor’da yer alan tüm içeriği buradan tarih sırası ile (en yeniden en eskiye doğru) okuyabilirsiniz… Çıfıt çarşısı gibi bir yer yani!

Mart, 2015

  • 13 Mart

    Güneş Her Gün Aynı Yerden Mi Batar?

    Dünya’nın yörüngesindeki hareketi ve eksen eğikliğini düşünecek olursak Güneş’in gökyüzündeki görünür konumu zamanla değişmelidir. Aşağıdaki fotoğraf Kutay Arınç Çokluk tarafından belirli zaman aralıklarıyla İzmir’den çekildi. 18 Ekim tarihinde Güneş, tam batı noktasından 13 derece daha güneyde yer alırken, 1 Kasım tarihinde bu aralık 18 dereceye 22 Kasım’da ise 26 dereceye …

  • 13 Mart

    Mantıksız Bilimsel Açıklamalar, Savlar, Teoriler

    Bazen bilim insanları mantığa aykırı görünen açıklamalar yaparlar. Evet, bu doğrudur. Eğer önünüzde bir sorun varsa, örneğin; “var olan kütle hesaplamalarına rağmen evrenin genişlemesini durdurmadığını” görüyorsanız, ortaya bir tez atmanız gerekir. Ortaya attığınız tez; karanlık enerjinin varlığı olur. Elbette böyle bir şey gözlemlememişsinizdir ve varlığı hakkında hiçbir bilginiz yoktur. Bu …

  • 12 Mart

    Uzay Ve Hukuk: Uzay Kime Ait?

    New York Planetaryumu eski müdürü Robert R. Coles, “Gezegenler arası Gelişim Şirketi” namına dönümü 1 Dolardan Ay’dan toprak sattığı; Alman vatandaşı Martin Jürgens, Ay’ın 15 Temmuz 1756 tarihinde dönemin Prusya Kralı Büyük Frederick tarafından kendi atalarına hizmetleri karşılığında bağışlandığı; Yemen vatandaşı 3 genç; Adam Ismail, Mustafa Khalil ve Abdullah el-Umari’nin …

  • 11 Mart

    Güneş Batarken Neden Kırmızı Görünür?

    Büyük Gölcük depremi olduğunda ben henüz çocuk yaşlardaydım. O zamanlara dair çok fazla hikaye anlatılır. Benim hatırladığım anılardan birisi de kızıl gün batımıydı. Birçok kişi o gün Güneş’in çok kırmızı battığını söyler. Bu olayın depremin işareti olduğu kanısı da oldukça yaygındır. Aradan yıllar geçti, ben o manzarayı hala unutamadım. Benimle beraber o …

  • 11 Mart

    Güneş Sistemi Teorileri 2

    Yazı dizimizin ilk bölümünde gözlem araçlarımızın gelişmesiyle birlikte Güneş Sistemi’nin nasıl oluştuğuna dair geliştirilen teorileri görmeye başlamıştık. Gözlem araçlarımızın daha da gelişmesi ve bilimsel bilgi birikiminin artmasıyla bu teoriler de daha fazla olgunlaşmaya başladı. Şimdi bu teori ve modellere göz atmayı sürdürelim: Schmidt-Lyttleton Akresyon* modeli 20.yy başlarından beri popüler olan dualist …

  • 10 Mart

    Güneş Sistemi Teorileri 1

    Güneş sisteminin ve gezegenlerin oluşumuna dair eski çağlardan beri bir çok görüş bildirildiyse de bunlar bilimsel olmaktan uzaktadırlar. Her ne zaman gök cisimlerinin nasıl ve hangi güçler tarafından hareket ettiklerine dair elimizde fiziksel ve matematiksel modeller geliştirilmeye başlandıysa, teoriler de ancak o zaman bilimsel forma girmeye başlamışlardır. Bu açıdan miladı …

  • 9 Mart

    Güneş Sistemi Dışındaki Gezegenler 1: Cüce Yıldızlar

    Güneş Sistemi dışındaki gezegenleri (ötegezegen yahut exoplanet olarak da isimlendirilirler) anlatmadan önce, konunun daha iyi anlaşılabilmesi için bu gezegenlerin barınabileceği yerleri tanımamız gerekiyor. O nedenle yazı dizimizin ilk birkaç bölümü, ötegezegenlere ev sahipliği yapabilecek gökcisimleri üzerine olacak. Daha sonra da gezegenlerin özelliklerini incelemeye, burada yaşamın nasıl şekillenebileceğini görmeye çalışacağız. Bir …

  • 9 Mart

    Kozmik Işık Ufku ve Gözlemlenebilir Evren

    İçerisinde yer aldığımız evrenin her ne kadar bir sınırı olmasa da ve hatta sonsuz bir büyüklükte bile olsa, İnsanoğlunun Evren hakkında bilgi sahibi olabildiği sınırlı bir evren bölgesi mevcuttur. Bilim insanları, bu sınırın içerisinde kalan tüm alanı ve bu alanın içerisinde tüm cisimleri genel olarak “Gözlemlenebilir Evren” olarak tanımlamaktadır. Astronomlar, …

  • 8 Mart

    Yıldızların Rengi ve Sıcaklık İlişkisi

    Astronomi sitelerinde vakit geçirmeyi seven pek çoğumuz şu bilgi notuyla karşılaşmışızdır; ”Zannedilenin tersine mavi yıldızlar, kırmızılardan çok daha sıcaktır.” Peki ama neden? Günlük yaşamımızdan da bildiğimiz üzere, ısındığı için ışık yayan cisimlerin yaydıkları ışığın rengi, cismin sıcaklığıyla ilgilidir (fluoresan ve led türü soğuk ışık kaynakları şu anki konumuz değil). Örneğin kırmızı renkte …

  • 2 Mart

    Küçük Ayı Ve Kutup Yıldızı

    Polaris, ya da bizde bilinen adıyla Kutup Yıldızı; Kuzey Yıldızı veya Demir Kazık… Dünya’dan 432 ışık yılı uzaklıkta bir çift yıldız. Tabi biz, büyük olan yıldızı görüyoruz. Güneş’in 48 katı bir çapa sahip olduğu biliniyor. Yüzey sıcaklığı ise yaklaşık 5900 santigrat derece. Güneş’in 48 katı çapa ve 5900 derece yüzey …

Şubat, 2015

  • 17 Şubat

    Güneş Lekeleri Ve Güneş Patlamaları

    Yıldızımız Güneş’e çıplak gözle bakarsak eğer, onu gökyüzünde çok parlak ve pürüzsüz bir yapıdaymış gibi görebiliriz. Aslında konuya bu şekilde girdiğimize de bakmayın; Güneşe ne çıplak gözle, ne bir dürbünle ne de Güneş teleskobu olmayan normal bir teleskopla bakmanızı kesinlikle tavsiye etmiyoruz. Gözlerinize tedavisi mümkün olmayan zararlar verebilirsiniz. Bundan 400 …

  • 9 Şubat

    Kutup Yıldızı Neden Sabittir?

    Yüzyıllardır insanoğlu yönünü tayin edemediği açık gecelerde kutup yıldızını referans alarak gideceği yönü belirleyebiliyor. Peki neden kutup yıldızı bir yön belirtiyor? Kutup yıldızının sabit olup kuzey yönünü gösterdiğini çocukluktan beri duyarız. Gittikçe bu bilgiye olan ihtiyaçla beraber, gökyüzünü izleyen insan sayısı üzücü bir şekilde azalsa da işin ardında harika bir …

Ocak, 2015

  • 31 Ocak

    J1407b Süper Satürn

    Geçtiğimiz günlerde Güneş Sistemi’nin dışında Satürn’ün halkalarından tam 200 kat daha büyük halkalara sahip olan bir ötegezegen (exoplanet) keşfedildi. J1407 kataloglu yıldızın yörüngesinden bulunan ilk ötegezegen olmasından dolayı bu gezegen “J1407b” olarak adlandırılıyor. J1407b çapı yaklaşık olarak 89 milyon km’ye ulaşan 37 tane halkaya sahip. Bu değer Güneş-Yer arası mesafenin yarısından …

  • 28 Ocak

    Bok Küreleri (Bart Damlacığı)

    Adından da anlaşılabileceği gibi diyerek girmeyeceğiz bu sefer cümleye. Çünkü adı sandığımız şeyden değil, kaşifi Bartholomeus Jan Bart Bok’dan geliyor. Türkiye dışında “Bok Globule – Bok Küreciği” olarak adlandırılsa da, bizde soyisminin çağrıştırdığı kötü izlenim nedeniyle “Bart Küreleri / Bart Damlacığı” olarak isimlendiriliyor. Oldukça soğuk (10 Kelvin) olan bu gaz …

  • 21 Ocak

    Yıldız Astrofiziği 5: Tayf Türleri

    Yıldızları incelerken her birinin kendine ait olan parmak izlerine bakarız. Bu parmak izi yıldızlarda tayftır. Her ne kadar hepsi kendine özgü olsa da, ortak özellikler taşıyanları belirli sınıflar altında toplayabiliriz. Bir yıldızın kaderini yalnızca onun kütlesi belirlediğinden(büyük oranda) buna bağlı olan sıcaklık, yarıçap, renk, tayf çizgileri gibi birçok özelliği de …

  • 19 Ocak

    RS Ophiuchi (RS Yılancı)

    RS Ophiuchi, görece yakınımızdaki oldukça ilginç yıldızlardan biri. Onu ilginç kılan şey ise, yaklaşık 20 yıllık aralıklarla parlaklığının çok büyük ölçüde artış gösteriyor olması. Artışın nedeni, RS Ophiuchi’nin aslında bir çift yıldız sistemi olmasında yatıyor. Sistem iki yıldızdan oluşuyor: Biri kırmızı dev yıldız, diğeri ise artık enerji üretmeyen, ölmüş bir …

  • 16 Ocak

    Cüce Galaksiler: Evrenin Sokak Çocukları

    Işıltılı astronomi fotoğraflarında kendilerine pek yer bulamasalar da, bazen zoraki birkaç kelime ile geçiştirilseler de, cüce galaksiler evrendeki en yaygın galaksi (gökada) türü. Gökadalarla ilgili genel bir bilgi için şu yazımızı okuyabilirsiniz. Yüzlerce milyar yıldız içeren Samanyolu, Andromeda gibi şaşalı dev spiral galaksilerin aksine, oldukça küçük ve mütevazı olup kendi …

  • 15 Ocak

    Yakınımızdaki Yıldızlar: Vega

    Yaydığı parlak mavi ışıkla, yaz gecelerinin en parlak gökcisimlerinden biri olan Vega, yaklaşık 25 ışık yılı uzaklığı ile bize oldukça yakın bir yıldızdır. Yaz üçgenini oluşturan 3 yıldız arasında, üçgenin en üst köşesindeki yıldız olarak onu görebilirsiniz. Spektral (ışınım rengi) sınıflandırmasına göre A sınıfı bir yıldız olan Vega, bizim güneşimizden …

  • 14 Ocak

    Bahtsız Gezegenler: Mars Ve Venüs

    Madem Mars ve Venüs de Güneş’in yaşam kuşağının içinde yer alıyor, o halde niçin bunlar yaşama elverişli değiller? Venüs gezegeni, atmosferinin içerdiği sera gazları yüzünden olağanüstü bir küresel ısınmaya maruz kalmış ve yüzey sıcaklığı 450 derecenin üzerine kadar yükselmiş. Atmosferi de dünyadan çok ama çok daha kalın ve yoğun. Öyle …