Popüler Bilim

Popüler şeyler, tüketim mamülleri, popçular; Tarkan, Mustafa Sandal, Hande Yener!

Ocak, 2018

  • 21 Ocak

    Bir Mum Işığı Ne Kadar Uzaktan Görülebilir?

    Texas A&M Üniversitesi Fizik ve Astronomi Departmanından Kevin Krisciunas ve Don Carona, televizyonda ve internette karşılaştıkları “Mum ışığını 5 hatta 50 kilometre öteden görebiliriz” yazıları üzerine bir araştırma yapmaya ve işin doğrusunu ortaya koymaya karar vermişler. Astronomide gözlem yaparken kullandığımız metotları kullanarak çeşitli hesaplamalar yapan ekip, araştırma sırasında mumdan çıkan ışığın enerji dağılımını Vega’nın enerji dağılımı ile …

  • 20 Ocak

    31 Ocak 2018 Mavi Ay Nedir?

    Basında son günlerde 31 Ocak 2018 Çarşamba (bir önceki 31 Temmuz 2016 idi) günü, “çok nadir görülen” mavi Ay olgusunun gerçekleşeceği yazılıp çiziliyor. Birçok insan da Ay’ı mavi göreceğiz beklentisi ile o günü bekliyor. Bu gün, aynı zamanda ülkemizden yeterince gözlenemeyecek olan bir Ay tutulmasına da sahne olacak. Bu arada, …

  • 12 Ocak

    Bilimkurgu Filmlerindeki Gerzek Uzaylılar -2

    Daha önce, bilimkurgu filmlerinde karşımıza çıkan akıl yoksunu uzaylılar hakkında birkaç kelam etmiştik. Ancak çok bilimkurgu filmi ve bu filmlerde gerzeklikte yahut psikopatlıkta sınır tanımayan çok ırk var. Kaldığımız yerden devam edelim: Akılsızlıkta olmasa da, psikopatlıkta nobel ödülünü hakeden ırkı ilk sırada dile getirmek olmazdı. Biliyorsunuz, Dünya dışı bir uygarlık …

  • 3 Ocak

    Mini Buzul Çağı 2022 ve Güneş Etkisi

    Dünya’nın iklimindeki değişimlerde Güneş’in etkisi küçümsenmeyecek boyuttadır. 4,5 milyar yıllık tarihi boyunca Güneş üzerindeki patlamaların Dünya’ya gönderdiği enerji yüklü parçacıklar gezegenimizi ısıtmış veya düşük aktiviteli dönemlerde Dünya soğumaya girmiştir. Bilim insanları yüz yıldan fazladır Güneş’i gözlemlemiş, gözlemler sonucunda Kelebek Diyagramı ve Leke Diyagramlarını ortaya koyup aktivite dönemini (önceki yazılarımızdan bulabilirsiniz) inceleme fırsatı bulmuştur. Biz …

  • 2 Ocak

    Rakamlarla Kozmik Anafor 2017

    En karmaşık konuları bile “elinden geldiğince” eğitimli – eğitimsiz herkesin anlayabileceği biçimde anlatmayı, ülkemizde astronomi bilimini halkımızın her kesimine ulaştırmayı ve amatör astronomiyi yaygınlaştırmayı amaç edinmiş olan Kozmik Anafor, kalfalık dönemini atlatarak 2017 yılında ustalık dönemi eserlerini veriyor artık. Oluşturduğumuz ve bizi bir başvuru kaynağı haline getiren devasa astronomi külliyatının yanısıra, …

Aralık, 2017

  • 28 Aralık

    Ekvatoryal Kundaklı Teleskoplarda Polar Hedefleme

    Amatör astronomi ve gökyüzü gözlemlerine başlangıcın üçüncü aşaması olan teleskopları yönlendirmek için kullanılan kundak (mount) türleri vardır. Bunlardan en yaygın olanları AZ ve Ekvatoryal kundaklar. AZ kundaklı teleskoplar, yeni başlayanlar için basit yapısı nedeniyle en uygun seçim olur. Ekvatoryal kundaklı teleskoplar ise, astronomi tutkusunu daha ileriye taşımayı arzu eden, hatta …

  • 25 Aralık

    Su ve Suyun Kaldırma Kuvveti

    Su, canlı yaşamının vazgeçilmezlerinden. Dünyamız yüzeyinin %71’inin de su ile kaplı olduğunu göz öne alırsak, su gerçekten hem kozmik, hem de mikro seviyede çok önemli rol oynuyor. Hâl böyle olunca geçmişten günümüze birçok bilim insanı suyun yapısını incelemeye çalışmıştır. Dilerseniz eski çağlardan günümüze akışkan yasalarının nasıl evrimleştiğine bir bakalım. Suyun çok …

  • 24 Aralık

    Günün Gökbilim Görüntüsü (24-12-2017) SpaceX Falcon 9 Roketinin İzi

    Telif Hakkı: Craig Bobchin Gökyüzüne ne oldu? Cuma günü California, Lompoc yakınlarındaki Vandenberg Hava Kuvvetleri Üssü’nden fırlatılan Space X roketi Güney Kaliforniya ve Arizona bölgeleri üzerinde, Güneş ışığının da etkisiyle, dev bir uzay balığını andıran oldukça büyük bir gösteri yarattı. Falcon 9 Roketi gelişmekte olan bir küresel iletişim ağının parçası olan …

  • 23 Aralık

    Günün Gökbilim Görüntüsü (23 Aralık 2017) Phaethon’un Çocukları

    Phaethon

    Telif Hakkı: Mikiya Sato (Japon Meteor Topluluğu) Yörüngesinin iyi ölçülmesine dayanılarak, 3200 Phaethon yıllık Geminid Meteor Yağmuru’ndan sorumlu metreoidlerin kaynağı olarak tanınmaktadır. Çoğu meteor yağmurunun ebeveyni bir kuyrukluyıldız olmasına rağmen, 3200 Phaethon 1,4 yıllık bir yörünge dönemi olan Yakın Dünya asteroididir . Kayalık ve Güneş’te pişmiş bu asteroidin, Güneş’e yakın konumu  (günberisi), en içteki gezegen Merkür’ün yörüngesindedir. Bu teleskopik …

  • 21 Aralık

    Düşünce Deneyi Nedir?

    Gerçekte yapamayacak olsak da bazı bilimsel hipotezlerin ve teorilerin ortaya koyacağı sonuçlar dolayısıyla olması gereken olayları canlandırma sürecine tasarımsal deneyler veya düşünce deneyleri denir.  Bu deneylerin ana amacı, ele aldığımız bir sorunun olası sonuçlarını kefşetmektir. Antik Yunan’a kadar uzanan bu fikir yürütme tarzının modern bilimdeki ilk önemli gösterimini ise Galileo, düşen objeler kütleleri …

  • 14 Aralık

    Teori Ve Kanun Nedir, Ne Değildir?

    Çok yaygın bir yanılgı, teorilerin “kanıtlandığında” kanun olacağı yönünde. Oysa “bilim”de böyle bir şey söz konusu değil. Eğitim sistemimizin bozukluğundan mıdır bilinmez, insanlarımız bilimsel bir gerçeğin ortaya çıkışının; hipotez> tez> teori ve nihayet kanun şeklinde olacağını düşünüyor. Maalesef eğitim sistemimiz bu yanlış bilgiyi zihinlerimize kazıdı ve kazımaya devam ediyor. Teori, …

  • 11 Aralık

    21 Aralık Gündönümü ve Gündönümleri

    Malumunuz, 21 Aralık ülkemizin de yer aldığı kuzey yarımkürede en uzun gece, yani “gündönümü”dür. Peki, gerçekten de en uzun gece 21 Aralık mı? Öncelikle gündönümünün, astronomide en uzun gece anlamına gelmediğini söyleyelim. Kış gündönümü, en erken gün batımını belirtir. Bütün hesaplamalar, bu saate göre yapılır. Ekinoksun (gün-gece eşitliği) aksine, gündönümlerini …

Kasım, 2017

  • 21 Kasım

    Astronotlar Uzayda Stres Çarkı Kullanırsa Neler Olur?

    Şu anda stres çarkı çılgınlığının sona erdiğini biliyoruz. Ancak Uluslararası Uzay İstasyonu’nda yaşadığınız zaman, kargo yüklerinin size ulaşması biraz zaman alıyor. Şimdi UUİ’deki astronotlar, evrenin bize ayrılan bölümünde kısa bir süreliğine moda olan bu tuhaf cihazı nihayet ele geçirdiler. Ayrıca yerçekimsiz ortamda onu dönerken izlemek, oyuncağın yeniden havalı görünmesini sağlamak …

  • 20 Kasım

    “Mikro Meteor”lar Sanıldığı Kadar Tehlikeli Mi?

    Özellikle ABD’nin milli coğrafya kanalı National Geographic ve ekürisi Discovery Channel’da yayınlanan belgesellerde sıklıkla ve ısrarla uzaydaki mikro meteorların ne kadar tehlikeli olduğundan bahsedilir. Evet, mikro meteor tehlikelidir ancak, bu belgesellerde anlatıldığı kadar mı? Öncelikle mikro meteor nedir bir bakalım: Sanıldığının aksine bu meteorlar bir çakıl taşı veya leblebi, fıstık büyüklüğünde değildir. Çünkü …

  • 18 Kasım

    Asteroid Madenciliği: Geleceğin Altına Hücumu

    Dünya dışında asteroid madenciliği, literatürde ilk ortaya çıktığından beri sadece bilim kurgudan aşina olduğumuz, gerçek hayatta ise yakın zamana kadar çok ciddiye alınmayan bir konu olmuştur. Garret P. Servisstarafından 1898’de yazılan “Edison’s Conquest of Mars” romanı tamamen saf altından bir asteroid ile hayalleri süslediğinden bu yana 117 yıl geçti. Bugün …

  • 16 Kasım

    Mobil Astronomi ve Bilim Uygulamaları – 3

    Daha önce iki bölüm halinde tanıttığımız mobil astronomi ve bilim uygulamalarını anlatmaya devam ediyoruz. Önceki yazılarımızın ilk bölümüne buradan, ikinci bölümüne ise buradan ulaşabilirsiniz. EarthViewer EarthViewer, yalnızca bir Google Haritalar klonundan çok, kullanıcıların Dünya’nın jeolojik geçmişini, şimdiki zamanı ve geleceğini keşfetmelerine olanak sağlıyor. Bu uygulama sayesinde,  milyonlarca yıl boyunca Dünya …

Ekim, 2017

  • 28 Ekim

    Yağmur Tohumlamak Mümkün Mü?

    Bir bilim kurgu düşüncesi gibi lanse edilen bu olayın mümkün olup olmadığını birlikte inceleyelim. Tarih derslerinde, Türklerin Orta Asya’dan göçlerinin sebebini kuraklık olarak öğrendik. Nitekim doğru bir bilgidir, yağmur yağmıyordu ve tatlı su havzaları kuruyordu… Muhtemelen o zamanlarda da yağmur duaları vs. uygulamalarla yağmur yağdırma yöntemleri denenmiştir ki, 2000’li yılların başlarını …

  • 7 Ekim

    Dünya Uzay Haftası

    Dans Günü, Kaynanalar Günü, Makarna Haftası olur da, Uzay Haftası olmaz mı? Elbette olur. Türkiye ve dünya çapında bizim bildiklerimizin yanı sıra, her yıl kutlanan ve bilmediğimiz birçok özel gün ve hafta var. Hatta, Anadolu Ajansı’nın derlediği bilgilere göre, Türkiye’de yılın 365 gününden 125’inden fazlasında özel gün kutlaması yapılırken, 50’ye …

Eylül, 2017

  • 19 Eylül

    Limit – Türev – İntegral

    Limit, türev ve integralin ilk olarak geometrik tanımlarını vererek sizin daha iyi anlamanızı sağlayacağız ve ardından bunları biraz matematikle süsleyip önünüze sereceğiz. Bir fonksiyonun limiti nasıl bulunur? Limit nedir? Bunun calculus derslerinde duyduğumuz tanjant çizgisi ve eğimle ne alakası var? Türev nedir? Limitle ne ilgisi var? Nerede kullanılırlar? İntegral ne …