Dış Uzay Tüm Yazılar

Çift Çekirdekli, Çift Karadelikli Galaksiler

Hazırlayan: Zafer Emecan
Facebooktwittergoogle_plusredditlinkedintumblrmail

Birçok galaksinin bir merkez çekirdeği ve bu çekirdeğin ortasında dev kütleli bir karadelik olduğunu çoğunuz bilirsiniz. Galaksi merkezlerinde süper kütleli karadeliklerin varlığı bir kural değildir ancak, birkaç nadir örnek dışında tüm gökadaların merkezlerinde böyle bir karadelik bulunur. Karadeliğin çevresi ise çoğunlukla oldukça yaşlı olan yüzbinlerce yıldız tarafından çevrilidir.

Bu yaşlı yıldızların çoğu; 8-10 milyar yaşında, Güneş benzeri veya daha küçük kütleli yıldızlardır. Yani galaksilerin merkez bölgelerine yaklaştıkça yıldızların da yaşı büyür. Çünkü buralarda yeni yıldız oluşumuna neden olabilecek büyük miktarda gaz ve toz oluşumları bulunmaz. Gazlar genellikle spiral kollar ve çevresinde yoğunlaşır.

black-holes-andromeda-galaxy

Andromeda’nın Chandra X Işını Teleskobu tarafından görüntülenen merkez bölgesi. Yapılan gözlemler gösteriyor ki, Andromeda’nın merkezinde sadece iki süper kütleli karadelik değil, merkez bölgesine bir ışık yılından daha yakında yer alan onlarca daha küçük kütleli (5-10 güneş kütlesi) karadelik bulunuyor.

Ancak, her galaksinin tek bir çekirdeğe ve tek bir süper kütleli karadeliğe sahip olması da bir kural değil. Kimi galaksilerin birbirine yakın, ancak birden fazla çekirdeği bulunabiliyor. Bize en yakın, 2.4 milyon ışık yılı uzaktaki spiral dev galaksi olan Andromeda (Zincirli prenses) böylesi galaksilere iyi bir örnek.

Andromeda’nın niçin ve nasıl bir çift çekirdek edindiği bilinmiyor. Bilim insanları, galaksiler arasında sıklıkla görülen birleşmelerin buna neden olmuş olabileceğini düşünüyorlar. Geçmişte Andromeda’nın yuttuğu galaksilerden birinin merkezindeki çekirdek kısmı kütleçekim etkisiyle asıl çekirdeğin yakınına yerleşmiş olabilir.

Hubble tarafından alınan en üstteki fotoğrafta, M31 olarak da isimlendirilen Andromeda Galaksisi’nin çift çekirdeği rahatlıkla seçilebiliyor.

Zafer Emecan

 

Hep daha fazla okumak gerekir...

Yorum

Yazar Hakkında

Zafer Emecan

Bir astronomi işçisi. Kozmik Anafor'un kurucusu, her şeyi ve hiçbir şeyi. Alakasız üniversiteler bitirmiş olmasına rağmen, içinden atamadığı gökbilim sevgisini kaleme, klavyeye, araştırmalara dökmeye çalışan, haddini bilen, ama bazen aşan amatör bir bilimci.