Popüler Bilim Tüm Yazılar

Evde Kristal Yetiştirmek

Herkese merhabalar! Konuya her ne kadar ürün pazarlamacıları gibi girecek olsam da, sizlere boş zamanınızı “iyi ki ayırmışım” diyeceğiniz bir hobi alanımdan bahsetmek istiyorum. Evde kristal yetiştirmek! Yey ..! Evet yanlış duymadınız. Ve şanslısınız ki size 15 aylık deneme yanılma ve bol bol araştırma sonucu elde ettiğim en güzel tarifleri ve alanları vereceğim.

Bir çoğu okul yıllarında fasulye çimlendirmek gibi değişik deneyleri zaruri yaparken asıl noktayı hep kaçırır. Doğru gözlem ve tabii ki EĞLENCE. Şimdi konumuza gelirsek, nedir bu kristal? Yenilir, içilir mi? Kristaller için; “Kristal, billur amorf yapıda ya da kesme cam, kimyadaki katı haldeki bir elementin veya bileşiğin, molekül, atom ve ya iyon yığınlarının (paketinin) kesin geometrik bir yapı göstermesidir” demiş Vikipedi. O halde öyle olsunlar bakalım demek düşer bana da.

kristal-nisan-2

Evet, bu kristali evde kendiniz yapabiliyorsunuz. Ben yaptım mesela…

Ve aynı zamanda yenilebilir olanı; tuz kristalleri de mevcut ama bunun yapımını tavsiye etmem. Çok pis bir uğraş. Bir etik değer olarak da; insan o kadar emek verdiği bebeğine kıyamaz yahu! Tıpkı ilk yetiştirdiğiniz, sevgi ve emek verdiğiniz, saksıdaki maydanoz gibi… Şahsen benimkiler çürüdü koparmaya kıyamadım..

Öhöm neyse… Vikipedi’nin aksine benim için kristaller ilgi isteyen bebeklerdir. Evet yanlış tanımı okumadınız, kristaller = nazlı bebek. Ortamı ve koşulunda yapacağınız en ufak değişiklik yetiştirmekte oldugunuz kristalinizi puff diye yok edebilir.

Şimdi gelelim altın kurallara. Öncelikle güzel bir kristal için sessiz, karanlık, orta sıcaklıkta ve hareketsiz bir ortama ihtiyacınız var. Evinizde bu tarz bir köşeniz yoksa strafordan mini bir sessiz oda yapabilirsiniz. Dört eşit parçaya bölüp kenarlarına sünger yerleştirmeniz yeterli.

kristal-nisan-2881

Kristal oluşturmak için, bir su bardağı suyu iki yemek kaşığı Borax (sodyum borat) ile karıştırıp bir güzel kaynatıyoruz (işlemden sonra ellerinizi yikayin ama). Borax’ı her eczanede 7 TL’ye bulabilirsiniz. Cam bir kavanoza suyu boşaltıp, kırtasiyelerde satılan üzeri tüylü demir süslerden alıyoruz. Onun da paketi 12 TL gibi bir şey. Bu süngerimsi süsü istediğiniz gibi şekle sokup bir ip yardımı ile kalemle bağlayarak Borax’lı suya, cam kavanozun dibine değmeyecek şekilde sarkıtıyoruz. Üzerini bir bezle kapatarak karanlık sesiz odamızda iki gün bekletiyoruz.

İki günün sonunda basbayağı bir kristaliniz olsa da; sizi yanıltmasın bu sadece başlangıç. Onlar sadece birbirine yapışmış ufak çekirdekler. Şimdi sıra geldi, içlerinden seçtiğiniz minik parçaları büyütmekte, zurnanın zırt dediği yerlerden biri. Zaten bebek de böyle bir olaydır. Yapması kolay, yetiştirip büyütmesi dert ama, güzel bir sorumluluk. Sonunda elinizde de kalsa durum tuvalete atılan bir Japon balığı değil.

kristal-nisan-1

Gelelim kristal büyütmeye; kristal büyütmenin de onlarca yolu vardır. Çoğunu denemiş biri olarak benim en en en sevdiğim; yapay volkanik alan oluşturmak. Bunun için içi boşaltılmış yumurta kabuğunu uygun buluyorum. En güzeli; hem organik hem kolay. Borax’lı suyumu hazırlayıp, içine seçtiğim taşı veya taşları koyuyorum. Her iki günde bir Borax’lı suyunu nazikçe değiştiriyorum. Tabii bir de ısı yalıtımı için üzerini peçeteler ile kaplıyorum. İstediğim sonuca ve büyüklüğe göre aylarca veya haftalarca bu işleme devam ediyorum ve huzur buluyorum. Size de huzurlu haftalar ve iyi eğlenceler diliyorum.

Nisan Azizoğlu

Not: En üstteki kapak fotoğrafı Nisan Azizoğlu ve kristalleri tarafından, bolca sevgi ve emek vererek hazırlanmıştır. 

Hep daha fazla okumak gerekir...