Evrendeki Gökada (Galaksi) Sayısı Ne Kadar?

Gökbilimciler görebildiğimiz evrendeki galaksi sayısından bahsederken, genelde 300 milyar gibi bir sayı verirler. Bu da yanıltıcı biçimde evrende 300 milyar galaksi olduğu sanrısı yaratıyor.

Oysa gökbilimciler bu rakamı verirken, “Samanyolu” veya “Andromeda” gibi büyük galaksileri kastediyorlar. Cüce galaksi olarak nitelenen küçük boyutlu galaksilerin sayısının ise 7-8 trilyon civarında olduğu tahmin ediliyor.

Normal (aslında büyük) boyutlu Samanyolu gibi galaksiler 50 milyardan birkaç trilyona uzanan bir aralıkta yıldıza sahipken, cüce galaksiler ancak birkaç milyon ila 10-15 milyar arasında yıldız içerebiliyorlar. Çok geniş bir çeşitliliğe sahip bu küçük gökadaların önemli bir kısmı, büyük sarmal veya eliptik galaksilerin uydusu konumunda. Tümü bir arada düşünüldüğünde, toplamda içerdikleri yıldız sayısı görkemli dev galaksilerdeki toplam yıldız sayısı ile yarışır düzeye ulaşabiliyor.

Syolu_uydu
Galaksimiz Samanyolu’nun yakınlarında da, Büyük ve Küçük Magellan, Cüce Yay gibi çok sayıda cüce gökada yer alır.

İnsan algısı, güzel görünümlü ve gösterişli şeylere ilgi göstermeye meyillidir. O nedenle, basında veya belgesel yapımlarda çok güzel ve gösterişli göründüğü için çoğunlukla dev spiral yapılı galaksiler ön plana çıkarılıyor. Oysa, o görkemli galaksiler, diğerlerinin yanında evrende sayıca oldukça azlar. Asıl büyük çoğunluk, insanların gördüklerinde “niteliksiz” olarak değerlendirip ilgi göstermedikleri dev boyutlu eliptik galaksiler ve düzensiz yapılı cüce galaksiler. (Galaksi türleri hakkında daha detaylı bilgi almak için bu yazımızı okuyabilirsiniz.)

Tipik bir cüce gökada, düzensiz bir yapıya sahip olmasına karşın, 10 ila 20 bin ışık yılı çapa sahip olabilir. Bünyelerinde, normal gökadalarda görmeye alışkın olduğumuz her çeşit yıldız, küçüklü büyüklü yıldız kümeleri, gaz ve toz bulutları yer alır. Hatta kimilerinin merkezlerinde dev karadelikler keşfedilmiştir. Samanyolu, Andromeda ve Üçgen (Triangulum) gökasının hakim olduğu yerel gökada grubumuzda da 40 civarında cüce gökada bulunmaktadır. 

Kısaca; görülebilir evrende 300-350 milyar civarında büyük boyutlu galaksi, 7-8 trilyon civarında da küçük boyutlu cüce galaksi yer alıyor. 

En üstte yer alan fotoğrafta, 19 milyon ışık yılı uzağımızdaki cüce galaksi NGC 5477 görülüyor. Galaksinin arka planında (özellikle sağ tarafta) ise, çok daha uzakta olan eliptik ve spiral dev galaksiler rahatlıkla seçilebilir durumda.

Zafer Emecan

image_printPDF Kaydet & Yazdır

Yazar: Zafer Emecan

Bir astronomi işçisi. Kozmik Anafor'un kurucusu, her şeyi ve hiçbir şeyi. İlgisiz üniversiteler bitirmiş olmasına rağmen, içinden atamadığı gökbilim sevgisini kaleme, klavyeye, araştırmalara dökmeye çalışan, haddini bilen, ama bazen aşan bir amatör astronom.

Keşfet!

Güneş Işığı: Milyon Yıllık Bir Yol Hikayesi

Hepimizin bildiği üzere yıldızımız Güneş, yılmadan yorulmadan enerji üreten devasa bir gaz topudur. Yıldızımızın çekirdeğinde …