Asteroidler Güneş Sistemi Tüm Yazılar

Halley Kuyruklu Yıldızı

Hazırlayan: Zafer Acar

Eskiden teleskoplar olmadığı için gökyüzünde gördüğümüz herşeyi yıldız olarak isimlendirmişiz. Mesela Saturn gezegeni için “Zühal Yıldızı” demişiz. Göktaşlarının atmosferde yanmasına “yıldız kayması” demişiz. Aslında Dünya, Güneş etrafında göndüğü için izafi olarak yıldızlar yavaş da olsa hareket ediyor gibi görülürler. Ancak bizim halk dilinde yıldız kayması dediğimiz gerçekte bir göktaşının atmosferde yanmasıdır.

Halley Kuyruklu Yıldızı aslında tozlu-buzlu bir göktaşı. 76 Yılda bir Dünya’nin yakınından geçer ve tarih boyunca bu kuyruklu yıldızın her gelişinde ilginç olaylar ortaya çıkmıştır. Daha doğrusu, zaten her zaman gerçekleşen ilginç olaylar, bu kuyruklu yıldızın geçişine yorulmuştur. 

İlk defa Edmund Halley (1656 – 1742) bu kometin Güneş’in yörüngesinde dönen bir göktaşı olduğunu tespit edip her 76 yılda bir Dünya’nın yakınından geçeceğini hesap etti. Bir sonraki ziyaretinin 1758 yılında olacağını hesapladı ve gerçektende Halley Kuyruklu Yıldızı 1758’de Dünya semalarından görüldü. Fakat Edmund Halley, 1758’e yetişemeden 16 yıl önce ölmüştü.

1758’ de Edmund Halley’in hesaplarının doğru çıkması üzerine bu kuyruklu yıldıza Halley ismi verildi. Edmund Halley aynı zamanda herkese küsmüş, Cambridge Universtesinde kendi halinde bilimsel araştırmalarda bulunan ve kimse tarafından çok da bilinmeyen Sir Isaac Newton’un eserlerinin basılıp gün yüzüne çıkmasını da sağlayan kişidir.

Halley Kuyruklu Yıldızı'nın yörüngesi

Halley Kuyruklu Yıldızı’nın yörüngesi

Astronomlar ve tarihçiler Edmund Halley’den sonra geriye doğru hesap yaparak Dünya literatüründe inceleme başlattılar ve milattan önce 240 yılında Çinlilerin Halley Kuyruklu Yıldızını resmettiklerini buldular. Hz İsa’nın doğumunda görüldüğü söylenen kuyruklu yıldızın da Halley olabileceğini hesapladılar. Hz Isa’nin doğum günü tam olarak bilinmemekle birlikte 24 Aralık 0000 olduğu tahmin ediliyor.

Ünlü Yazar Mark Twain 1835’te Halley Kuyruklu Yıldızı görüldükten 15 gün sonra doğmuştu. Otobiyografisinde ise Halley’in bir sonraki görünmesinde öleceğini yazmıştı. Hakikaten 21 Nisan 1910’da Halley Kuyruklu Yıldızının görülmesinden sonra öldü.

halley2

Halley Kuyruklu Yıldızı Dünya’yı en son 1986 yılında ziyaret etti. Bir sonraki ziyareti 2061 yılında olacak. 15 km uzunluğunda ve 8 km genişliğinde olan bu komet Güneş’e yaklaştığında; buharlaşıp Güneş rüzgarı ile arkasına doğru saçılan toz ve buz bulutu parlıyor ve kuyruk gibi görülüyor. Kuyruklu yıldızın gerçek şekli ise, bir fıstık gibi.

Yörüngesi ise sıradışı bir elips biçiminde. Güneşe Venüs’ten daha yakın olabildiği gib Plüton’dan da daha uzağa gidebiliyor. Kömürden kara bir yapıya sahip, Güneş’ten aldığı ışığın sadece %4’ünü geri yansıtıyor.

Bir sonraki ziyaretinde üzerine kameralı bir uzay aracı bindirebilirsek 76 yıllık serüvenini de takip etmiş oluruz. Eğer 80 yıl yaşarsanız ve doğru zamanda doğduysanız Halley’i bir çocukluğunuzda bir de yaşlılığınızda görürsünüz. Halley’in üçüncü gelişinde ise, siz olmayacaksınız.

Zafer Acar

Hep daha fazla okumak gerekir...

Yazar Hakkında

Zafer Acar

İstanbul Teknik Üniversitesi Fizik Mühendisliği, Newport Üniversitesi Bilgisayar Mühendisliği, Santa Monica College Gazetecilik, Fotografçılık ve Astronomi bölümlerinde okudu. 4 yıl İstanbul Mecidiyeköy’de özel bir bilgisayar dersanesi işletti. 2003 yılında Amerika’nın Los Angeles şehrine taşındı. Birçok Hollywood film şirketleri için veri tabanı uzmanı olarak çalıştı. Son 10 yıldır Los Angeles’ta bir finans şirketinin bilgi-işlem müdürlüğünü yapmakta, aynı zamanda yarı zamanlı Astronomi dersleri vermektedir. Boş zamanlarında hobi olarak gazetecilik, Ay’ın gökyüzünde olmadığı gecelerde Goat Mountain Astronomi Araştırma Merkezi’nde teleskop operatörlüğü, Gece Gökyüzü Fotografçılığı gibi bir dolu hobisi vardır. ABD’de ve Türkiye’de değişik platformlarda Astronomi konferansları vermektedir. Bir çok TV kanalına Uzayın Sırları mevzularında konuk olmuş ve halen özel bir TV kanalı için 12 bölümlük “bilim tarihi” belgeseli hazırlamaktadır.