Evrenin Keşfi Güneş Sistemi Tüm Yazılar

James Van Allen Ve Explorer 1

SSCB’nin uzaya fırlattığı ilk uydu olan Sputnik’ten sadece birkaç ay sonra ABD kendine ait ilk uyduyu Dünya yörüngesine yerleştirmişti.

Explorer 1 ismi verilen uydu, 31 Ocak 1958’de Juno I tipi bir roketin uç kısmına yerleştirilerek yörüngeye gönderildi. Juno I, sadece 10-15 kg taşıma kapasitesine sahip, 21 metre uzunluğunda bir balistik füzedir aslında. Dolayısıyla uyduyu fırlatan da NASA değil, ABD Kara Kuvvetleri Komutanlığı’ydı.

Yaklaşık 14 kg ağırlığındaki Explorer 1’i ilk ABD uydusu olmaktan daha önemli kılan şey, uydunun bilimsel keşif cihazları barındırıyor olmasıydı. (Sovyetler’in fırlattığı Sputnik ise, “biz uzaya uydu yerleştirdik” anlamına gelen bipleme sesini tüm Dünya’ya yayınlayan bir radyo vericisinden başka birşey içermiyordu. Ancak, daha sonra fırlatılan Sputnik’lere bilimsel keşif cihazları yerleştirilmişti.) Ünlü fizikçi James Van Allen’ın geliştirmiş olduğu bu cihazlar, Dünya yörüngesindeki elektron ve iyon miktarını ölçmek üzere tasarlanmışlardı.

Uydu, yörüngede yaklaşık 1 ay kadar çalışabildi ve bu süre içinde Dünya’ya gönderdiği veriler önemli bir keşfin yapılmasını sağladı. Bugün Explorer 1’in bu keşfine Van Allen Radyasyon Kuşakları ismini veriyoruz.

Her ne kadar çalışır kalma süresi bir ayı geçememiş olsa da, bu ilk ABD uydusu 1970 yılına kadar yörüngede kalıp, Dünya çevresinde 58 binden fazla tur atmayı başardı. Sonrasında ise atmosfere girdi, Pasifik Okyanusu üzerinde tümüyle buharlaşarak yok oldu.

Görselde solda, uyduyu fırlatan Juno I füzesinin ateşlenme anı görülüyor. Sağda ise, uydunun birebir boyutlu maketini elinde tutan bilim insanlarını görüyorsunuz. Soldan sağa; JPL (Jet İtki Laboratuarı) mühendisi William Hayward Pickering, fizikçi James Van Allen ve İkinci Dünya Savaşı sonrasında ABD’nin uzay programına katılan Alman roket bilimci Wernher von Braun görülüyor.

Zafer Emecan

 

Facebook

Hep daha fazla okumak gerekir...

Yazar Hakkında

Zafer Emecan

Bir astronomi işçisi. Kozmik Anafor’un kurucusu, her şeyi ve hiçbir şeyi. Alakasız üniversiteler bitirmiş olmasına rağmen, içinden atamadığı gökbilim sevgisini kaleme, klavyeye, araştırmalara dökmeye çalışan, haddini bilen, ama bazen aşan amatör bir bilimci.