Dış Uzay Tüm Yazılar

Kalem Bulutsusu: NGC 2736

Facebooktwittergoogle_plusredditlinkedintumblrmail

Güney yarımkürede bulunan Yelken (Vela) takımyıldızı yönündeki bu bulutsuyu 1835 yılında ünlü astronom John Herschel keşfetmişti. Bulutsunun, Vela süpernova artığının bir parçası olduğu düşünülüyor, çünkü Vela Atarcası’na (atarca: nötron yıldızı) çok yakın bir konumda. Çubuk gibi görünmesinden dolayı ona Kalem Bulutsusu (NGC 2736) denmiş ve bizden tam 815 ışık yılı uzaklıkta.

Büyük Vela Süpernovası’nın yaydığı şok dalgaları ile oluştuğu düşünülen NGC 2736’nın hızı bu nedenle çok yüksek; saatte 644 bin km. Son zamanlarda hızı düşmekte olan bulutsunun hareket ettiği yön, soldan sağa doğru. Beş ışık yılı uzunluğunda olan bu Kalem Bulutsusu, aslında ince örülmüş gaz bulutlarının oluşturduğu düzlemsel bir yapının kenardan görünüşüdür.

Yaklaşık 11 bin yıl önce Yelken takımyıldızında bir yıldız aniden parladı. Parlaklığı o kadar arttı ki Venüs’ten 250 kez daha fazla ışık saçıyordu. O zamanki gökyüzünü seyreden insanlar, bu gizemli cismi görünce çok şaşırmış ve hayretler içinde kalmış olamalılar. Yıldız o kadar parlaktı ki gündüz dahi kolayca görülebiliyordu.

Yazılı tarihten önce olduğundan, o zamanlar bir süpernova patlaması; çeşitli kabile ve köylüler arasında şüphesiz sadece bir korku, batıl inanç ve masal kaynağıydı. Biz ise bugün onun büyük kütleli bir yıldızın yaşamının bittiği an olduğunu biliyoruz. Bilgili olmak ne kadar güzel, çünkü korkmuyoruz ve batıl inançlarımız yok.

Prof. Dr. Ethem Derman

Hep daha fazla okumak gerekir...

Yorum

Yazar Hakkında

Zafer Emecan

Bir astronomi işçisi. Kozmik Anafor'un kurucusu, her şeyi ve hiçbir şeyi. Alakasız üniversiteler bitirmiş olmasına rağmen, içinden atamadığı gökbilim sevgisini kaleme, klavyeye, araştırmalara dökmeye çalışan, haddini bilen, ama bazen aşan amatör bir bilimci.