Dış Uzay Tüm Yazılar

Karadeliksiz Galaksi: NGC 1300

Muazzam bir çubuklu sarmal gökada olan NGC 1300, bizden yaklaşık 70 milyon ışık yılı (21 megaparsek) uzaklıkta yer alıyor.

Yaklaşık 110 bin ışık yılını aşan genişliği ve 500 milyarın üzerindeki yıldız sayısı ile, gökadamız Samanyolu’nu gölgede bırakan dev boyutlardaki bu galaksinin dikkat çekici bir özelliği; merkezinde süper kütleli bir karadeliğin yer almayışı.

Çoğu insan; ister sarmal, ister eliptik olsun gökadaların merkezlerinde süper kütleli dev bir karadelik olduğunu ve gökadayı bir arada tutan şeyin karadeliklerin çekim gücü olduğunu düşünür. Evet, galaksilerin büyük kısmının merkezinde dev kütleli bir karadelik bulunur ancak, NGC 1300 gibi dev yapılı fakat merkezlerinde karadelik içermeyen istisnalar da vardır.

NGC 1300

NGC 1300 galaksisinin merkez bölgesinin Hubble Uzay Teleskobu ile alınmış yakın plan görüntüsü. Bu fotoğrafta, çekirdek bölgesinin de tıpkı galaksinin kendisi gibi spiral bir yapıda olduğu görülüyor. Ancak, yapılan çalışmalar merkezinde süper kütleli bir karadelik olmadığını gösteriyor.

Galaksileri bir arada tutan şey, merkezlerindeki süper kütleli karadelikler değil, galaksinin tümünü oluşturan yıldızların, gaz ve tozun yarattığı ortak kütleçekim etkisidir. Bu durum merkezinde dev kütleli bir karadelik bulunduran Samanyolu için de geçerlidir; galaksimiz karadelik sayesinde değil, galaksimizi oluşturan tüm yapıların ortak kütleçekimi ile bir arada durur.

Gökadanın merkez bölgesine dikkatle bakarsanız, merkez bölgenin de tıpkı galaksinin kendisi gibi spiral bir yapıya sahip olduğunu görebilirsiniz. Yaklaşık 3.300 ışık yılı çapa sahip bu merkez sarmal, yine diğer galaksilerde görmeye alışık olmadığımız ilginç yapılardan biri.

En üstte yer alan ve 2004 yılında Hubble Uzay Teleskobu tarafından çekilmiş olan fotoğraf, Hubble’ın şimdiye kadar bir galaksi için çektiği en yüksek çözünürlüklü fotoğraflardan biridir. Bunun sebebi, galaksinin çok güzel görünmesi değil elbette. Yukarıda anlattığımız tuhaflıkları bilim insanlarının daha detaylı inceleyebilmesi için.

Zafer Emecan

https://apod.nasa.gov/apod/ap160109.html


Amacınıza uygun ve kaliteli teleskop ya da dürbünü, en uygun fiyata sadece Gökbilim Dükkanı‘nda bulabilir, satın alma ve kullanım sürecinde her zaman bize danışabilirsiniz
GÖKBİLİM DÜKKANI’NA GİT

Hep daha fazla okumak gerekir...

Yazar Hakkında

Zafer Emecan

Bir astronomi işçisi. Kozmik Anafor’un kurucusu, her şeyi ve hiçbir şeyi. Alakasız üniversiteler bitirmiş olmasına rağmen, içinden atamadığı gökbilim sevgisini kaleme, klavyeye, araştırmalara dökmeye çalışan, haddini bilen, ama bazen aşan amatör bir bilimci.