Dış Uzay Tüm Yazılar

Kozmik Işın Kılıcı Ve Parçaladığı Nebula

Hazırlayan: Ece Özen
Facebooktwittergoogle_plusredditlinkedintumblrmail

Üstteki fotoğrafta gördüğünüz güçlü ışın kılıcı, etrafını saran koyu toz ve gaz bulutlarını parçalara ayırıyor. Bu fotoğraf yeni Star Wars filminden bir kare değil, bizzat insan yapımı olan Hubble Uzay Teleskobu’ndan gelen bir fotoğraf.

Yeni doğan bir yıldızın maddelerinin çökmesiyle şekil almış, kendi yıldızlarını dıştan ses üstü bir hızla vuran bu iki ışının oluşturduğu görüntü, Star Wars filminde Darth Maul tarafından kullanılan çift taraflı ışın kılıcını andırıyor.

Gaz ve toz bulutları, içe doğru çökerek yeni bir yıldız oluşturuyor. Toz ve gaz bulutuyla örtülü bu ilkel yıldız, çekirdeğinde gerçekleşecek füzyon işlemlerini başlatabilmek için, çevresindeki gazı kendine çekerek kütlesini gitgide arttırıyor. Bazı durumlarda ise, genç yıldızın içine akan materyaller, yıldızın kutuplarından yanıcı jetler şeklinde püskürüyor.

Hepinize her firmanın, her kurumun, ya da herkesin Star Wars reklamlarına bir şekilde alet olmasından gına geldi biliyoruz ama, elimizden gelen birşey yok. Bu jetler de ışın kılıcına benziyormuş işte...

Her firmanın, her kurumun ya da herkesin Star Wars reklamlarına bir şekilde alet olmasından, mehter takımının bile sokakta Star Wars marşı çalarak dolanmasından gına geldi biliyoruz ama bizim elimizden gelen bir şey yok. Bu jetler de ışın kılıcına benziyormuş işte, ne diyelim?..

Bu güçlü jetler, yıldızı çepeçevre saran maddelerle çarpışıyor ve sonlandıkları noktalarda eğimli şok dalgaları oluşturuyorlar. Oluşan bu karmakarışık kümelenmeler Herbig-Haro objeleri olarak adlandırılıyor. Bu yeni Hubble fotoğrafındaki genç yıldızın etrafındaki HH objesi HH 24 olarak biliniyor. ESA’nın (Avrupa Uzay Ajansı) resmi bilgilerine göre, ilerleyen ses ötesi şok dalgalarının etrafındaki gazın sıcaklığı 1000 Fahrenayt’a (yaklaşık 537,7 santigrat) yakın.

Kozmik ışın kılıcının uçları normalde bu tür yapıların olması gereken uzunluğundan daha kısa. 1996 yılında bu jetlerin bulunduğunun ilan edildiği araştırma verilerine göre, baştan uca çeyrek ışık yılından daha az bir alana yaklaşık olarak 1,34 trilyon mil’e (2.15 trilyon kilometreye) uzanıyor. Aynı zamanda bu jetler çevreleriyle normalde olması gerektiğinden daha yakın bir etkileşim içinde. Jetlerle ilgili bu iki karakteristik özellik, birkaç yüzyıl önce oluşmuş olan yıldızlarda, daha yeni oluşanlara göre daha belirgin gözleniyor.

Bu genç yıldız çok çok uzaklarda bir galakside bulunmuyor ama Samanyolu galaksimizde, bizlere 1,350 ışık yılı uzaklıkta Orion Takımyıldızı’nın içinde bulunuyor.

Fotoğrafta net olan jetler hariç, zor da olsa başka yeni doğan yıldızlar tarafından oluşturulmuş jetler seçilebiliyor. Aslında, ESA’nın resmi bilgilerine göre bu küçük bölge bilinen HH konsantrasyonun en fazla olduğu bölge.

Hubble Uzay teleskobu bu fotoğrafları, yeni yıldızların çevresindeki gaz ve toz yığınlarını aşıp görmesine imkan sağlayan kızılötesi ışıkla çekiyor ve astronomlar bu sayede bu yıldızların en temiz görüntülerini yakalayabiliyor.

Çeviren: Ece Özen

Kaynak: http://www.space.com/31404-hubble-spots-cosmic-lightsaber-slicing-clouds.html

Hep daha fazla okumak gerekir...

Yorum

Yazar Hakkında

Ece Özen

Marmara Üniversitesi Bilgisayar Mühendisliği öğrencisi. Kendisi hakkında bütün bildiği bu kadar. Hayat zor, hayat acımasız, bir de sıkıcı...