Tag Archives: ay

Mayıs, 2018

  • 13 Mayıs

    Garip Bir Nesne: Ay

    İnsanların çoğu icin bir romantizm kaynağı, insan davranışlarını etkileyen astrolojik bir cisim veya karanlık gecelerin aydınlatıcısı iken, diğer bir kısım insan için bilimsel bir merak konusu. Hatta bazıları Ay’ı görmüyor, merak bile etmiyor. Etmez de, işleri var, güçleri var. Ya da ilgileri yok, olmak zorunda değil ki… Plüton-Charon ikilisini saymazsak, …

Şubat, 2018

  • 23 Şubat

    Hint Chandrayaan-2 Ay Görevi, Yıldızlarası Filminden Daha Ucuza Malolacak.

    Hindistan’ın yaklaşmakta olan 800 milyon Pupi’lik Chandrayaan-2 görevi, Hollywood’un 2014 yapımı 1.062 milyon Rupi (165 milyon dolar) bütçeli bilim kurgu filmi ‘Interstellar’dan daha ucuz olacak. Aslında, 2013 yılında başlatılan ISRO‘nun (Hindistan Uzay Araştırmaları Organizasyonu) daha önceki 470 milyon Rupi’lik Mars görevi de, aynı yıl yapılan bütçesi 640 milyon Rupi (100 …

Ocak, 2018

  • 10 Ocak

    Luna 3 Ay Keşif Aracı ve Ay’ın Arka Yüzü

    Üstteki fotoğrafta solda gördüğünüz araç, 4 Ekim 1959 yılında SSCB tarafından fırlatılıp başarıyla Ay’a gönderilen Luna 3 uzay sondası. SSCB’nin (bugünkü Rusya) Baykonur Uzay Üssü’nden Vostok roketiyle Ay’a gönderilen yaklaşık 278 kg ağırlığa sahip olan araç, fırlatıldığı tarihten itibaren 18 gün boyunca veri gönderimini sürdürmüş, 29 Nisan 1960’da ise tümüyle çalışmaz hale …

  • 2 Ocak

    Güneş ve Ay Tutulmaları: Nasıl ve Neden Olur?

    Tutulmalar ışığın doğrusal yayılması sonucu oluşan  bir gölge olayıdır aslında. Bir ışık kaynağından  gelen ışığın bir engel sebebiyle aydınlatamadığı bölgelere gölge denir. Işık doğrusal yayılmasaydı gölge oluşumu olmazdı. Tıpkı gece ve gündüzün oluşamayacağı gibi. Tutulmaların  sebebi Ay’ın Dünya etrafında 29.5 günde bir  dolanması sonucu Ay’ın ve Dünya’nın gölgesinin birbirlerinin üzerine …

Aralık, 2017

  • 17 Aralık

    Ay Antlaşması – Uzay Hukukunun Öksüz Evladı

    Birleşmiş Milletler bünyesinde kaleme alınan ve Uzay Hukukunun kaynakları arasına giren bu antlaşmanın resmi adı, “Devletlerin Ay ve Diğer Gök Cisimleri Üzerindeki Faaliyetlerini Düzenleyen Antlaşma”dır. Kısa olarak Ay Antlaşması – Moon Treaty adı ile bilinmektedir. Soğuk Savaş’ın gölgesi Dünya üzerinde iken, peş peşe uzaya dair anlaşmalar BM tarafından uluslararası camianın …

Kasım, 2017

  • 27 Kasım

    Dünya’nın İkinci Bir Uydusu Olabilir Mi?

    Çoğunuz “Süt Kardeşler” filmindeki Şener Şen repliğini hatırlar; “Gulyabani diye birşey yoktur! Ama olabilir de”… Bu arada hatırlatalım; Türkiye’de yaşayıp da Süt Kardeşler’i izlememiş olanlar, bilimkurgu seviyorum deyip de Star Trek dizilerine burun kıvıranlar bizden değildir. Hatta dombilidir. Neyse, konumuza dönelim. Dünya’nın uydusu Ay, Güneş Sistemi içinde gezegeninin kütlesine oranla …

  • 3 Kasım

    Ay’ın Karanlık Yüzü

    Ay’ın Dünya’dan bakıldığında görülemeyen tarafı için halk ve medya tarafından sıklıkla kullanılan, oldukça popüler (ve tümüyle yanlış) olan bir ifadedir Ay’ın karanlık yüzü. Karanlık olduğu, görülemediği ve bilinmediği düşünüldüğü için UFO’cuların ve komplo teorisyenlerinin gözdeleri arasındadır. Fakat genelde bilim insanları tarafından kullanılan bir ifade değildir, daha da önemlisi bilimsel makalelerde böyle …

Eylül, 2017

  • 19 Eylül

    Sovyet Ay Aracı: Lunniy Korabl

    Birçoğunuzun görmediği, hatta bilmediği bu araç, Sovyetler Birliği’nin Ay’a insan göndermek amacıyla inşa ettiği, ancak hiçbir zaman Ay’a gönderilmemiş olan, kısaca LK denilen Lunniy Korabl isimli Ay modülü. (Orjinali böyle yazılıyor, Лунный корабль nette ararken işinize yarar.) ABD’nin iki kişilik Ay modülünün aksine, SSCB’nin bu yüzey aracı, tek kişilik olarak …

Haziran, 2017

  • 22 Haziran

    Hawking: “Dünya’yı Terk Etmemiz Gerektiğine İkna Oldum”

    Meşhur fizikçi Stephen Hawking, Mayıs ayında bir başka kıyamet günü tahmini yapmıştı. İnsanlığın Dünya üzerinde 100 yılı kaldığını söylemişti. 2016’nın Kasım ayında ise, insanlığın 1000 yılı kaldığını söyleyen tahmininde indirime gitmişti. Hawking, 2017 haziranında yaptığı yeni tahminiyle birlikte, insanlığın mevcudiyetini uzatmanın tek yolunun başka bir gezegende yeni bir ev bulmamız …

Mayıs, 2017

  • 3 Mayıs

    Uzay Elbisesi Sıkıntısı: Astronotlara Yetecek Elbise Kalmadı!

    Houston, bir sorunumuz var; uzay boşluğunda giyebileceğimiz uzay elbisesi kalmadı! NASA’nın denetçisinin hazırladığı bir rapora göre, uzay dairesinin eskiyen uzay elbiseleri (space suit) parçalanmaya başlıyor ve yedeklerinin gelmesine hâlâ birkaç yıl var. Eğer elbise dolabınızda kullanmadıklarınız varsa, NASA almaktan mutluluk duyar. Uluslararası Uzay İstasyonu’ndaki (UUİ) astronotların üzerinde gördüğünüz şu kostümler milyonlarca dolar tutuyor ve …

Mart, 2017

  • 25 Mart

    Astronomik Bir Dokunuş: Nasıl Anlatmalı?

    Bir gök cismi yahut bir gök olayı değil de, astronomiyle uzaktan yakından ilgili olmayan bir çocuğa, bir yetişkine nasıl astronomik bir yaklaşım yapabiliriz, onlara astronomik olarak nasıl dokunabiliriz, ‘astronomi le tanıştırıp hayallerindeki uzayı nasıl şekillendirebiliriz?’ bunu ele almak istedik. Ülkemizde astronomiye verilen değerin istediğimiz kıvama gelmesi için ‘kırk fırın ekmek yemek …

Ocak, 2017

  • 19 Ocak

    Ay Gözlemi Nasıl Yapılır?

    Ay, yakınlığı nedeniyle amatör astronomlar için en rahat gözlemlenebilen gök cismidir. Basit bir dürbünle, hatta çıplak gözle dahi Ay gözlemi gerçekleştirilebilir. Bu da, Ay gözlemini amatör astronominin en önemli uğraş alanlarından biri haline getiriyor. Bununla birlikte, Ay çok büyük ve karmaşık yüzey şekilleri olan bir gökcismi olduğu için, inceleyebileceğiniz binlerce …

  • 15 Ocak

    Ay’a Gidilmedi İddiaları

    Cehaletle dalga geçmek, cehaletin başka bir tezahürüdür. Bu nedenle “Ay’a gidilmedi, Amerikalılar herkesi kandırıyor” diyen çoğunluğu komplo teoricisi, az bir kısmı ise “bilmemek değil, öğrenmemek ayıptır” diyen cahil insanlarla dalga geçmek yerine, bu iddialarına dayanak gösterdikleri konuları ele alıp cevaplamak istedik. Öncelikle bilmeniz ve aklınıza kazımanız gereken şu: Ne Türkiye’de, ne de …

  • 5 Ocak

    Uydular Da (Mesela Ay) Uydu Sahibi Olabilir Mi?

    Hepiniz bilirsiniz, Merkür ve Venüs hariç, gezegenlerin doğal uyduları vardır. Hatta kimi dev gezegenlerin onlarca uydusu vardır ki, bu uydulardan bazıları neredeyse bir gezegen büyüklüğündedir. Acaba, bu uyduların kendilerine ait birer uydusu olabilir mi? Sorunun cevabı; teoride bunun mümkün olduğu yönünde. Ancak, pratikte bir uydunun kendi uydusuna sahip olması oldukça …

Kasım, 2016

  • 14 Kasım

    “Süper Ay” Nedir, Ne Olacak?

    Basında ve sosyal medya sıkça duyduğunuz Türkçesi “Süper Ay”, ecnebicesi “Super Moon” kavramı, yakın zamana kadar sadece gökbilimcilerin ilgi alanına girerken, gelişen iletişim teknolojisi ile artık herkesin haberdar olduğu bir gök olayı haline dönüştü. Süper Ay kavramı çok karışık bir konu olmamakla birlikte, her zaman gerçekleşmediği için açıklamamız uygun olur. …

  • 12 Kasım

    Ay Aylası (Ay Halesi)

    Muhtemelen ismini duyanlarımızın sayısı fazla değildir. Ancak Ay’ı adeta masallardaki periler gibi süsleyen bu değerli tacı, doğanın nasıl meydana getirdiğini merak edenlerimizin sayısı az değildir diye düşünüyoruz. Kendinizi, nispeten sıcak ve temiz gökyüzüne sahip bir kış akşamında, sıcak Kolombiya kahvenizi yudumlayıp, evinizin çatısında gökyüzünü izlerken hayal edin. Ay’ın hali dolunay, …

  • 1 Kasım

    Güneş ve Ay Tutulmaları İle Depremler Bağlantılı Mı?

    Biliyorsunuz, toplumumuz içinde Güneş tutulmalarının depremle ilişkili olduğu, malesef yaygın bir inanış. Gerçekle hiçbir bağlantısı olmayan bu konu hakkında birşeyler söylemek istedik. Tübitak, zamanında bu konuda bir araştırma yapmıştı. Bu araştırmanın verileri üzerinden hareket edelim: 1900 ile 2005 tarihleri arasındaki toplam 239 Güneş tutulması ile bu tutulmalardan 10 gün öncesi …

Ekim, 2016

  • 14 Ekim

    Ay İllüzyonu: Ufukta Neden Daha Büyük Görünür?

    Ay’ın ufka yakın olduğu zamanlarda büyük görünmesi hepimiz dahil birçok bilim insanının da ilgisini çeken bir konu. Daha önce muhakkak “Ay bugün çok büyük görünüyordu” cümlesini duymuşsunuzdur. Evet Ay bazen gerçekten de daha büyük görünür, fakat ufka yakın olduğunda büyük görünmesinin başka sebepleri var. Bu duruma Ay İllüzyonu (Yanılgısı) adını …

Eylül, 2016

  • 17 Eylül

    Ay’da Beton Yapı İnşa Etmek: LUNARCRETE

    Lunarcrete nedir, anlatmadan önce bir ön bilgi vermemiz gerekiyor: Ay’da bildiğiniz normal betonu kullanamazsınız. Öncelikle Ay yüzeyinde gerekli tesisi kurarak çimento üretebilirsiniz (ve üretmek zorundayız) ancak, beton yapmak için kullandığımız kumu bulamazsınız. Bunun yanında, Ay yüzeyinde basınç neredeyse sıfırdır ve betonun içindeki su (beton gözenekli olduğundan) çabucak gaz haline geçerek betonun yapısını …