Tag Archives: beyaz cüce

Eylül, 2018

  • 14 Eylül

    Kara Delikler, Ölmüş Yıldızları Yeniden Canlandırabilir!

    Yeni bir araştırmanın öne sürdüğü iddiaya göre, orta boyutlu kara delikler ile karşılaşan ölü yıldızlar, sadece kısa bir süreliğine de olsa yeniden hayata dönebilir. Bir grup gökbilimci; beyaz cüce olarak bilinen yakıtı tükenmiş bir yıldız kalıntısının, kütlesi güneşimizin kütlesinin 1.000 ila 10.000 katı arasında değişen orta kütleli bir kara deliğin …

Mayıs, 2018

  • 20 Mayıs

    Yıldızların Ölümü 2: Beyaz Cüce

    Yazı dizimizin bir önceki ilk bölümünde, yıldızların ömürleri ile kütleleri arasındaki ilişkiden söz etmiş, ardından düşük kütleli cüce yıldızların kaçınılmaz sonu olan Kara Cüce’leri anlatmıştık. Bu bölümde ise artık cüce olarak niteleyemeyeceğimiz orta kütleli yıldızların yaşam süreçleri, ölümleri ve nihai sonlarını ele almaya çalışacağız. Güneş ve Yakın Kütleye Sahip Yıldızlar: …

  • 16 Mayıs

    Yıldızların Ölümü 1: Kara Cüce

    Kara Cüce’lerden bahsetmeden önce birkaç şeyi bilmemiz gerekli: Fransız bilim insanı Lavoisier’in, karısıyla beraber giyotine gönderilmeden önce keşfettiği ünlü enerjinin korunumu yasası; “hiçbirşey yoktan var, vardan yok edilemez” der. Ak bıyıklı dehamız Einstein ise bunu geliştirir; “enerji ve madde aynı şeydir, birbirlerinin farklı görünümlerinden ibarettir” diye ekleme yapar. Buradan şu çıkar; …

Ocak, 2018

  • 13 Ocak

    Güneş’in Bugünü ve Yarını

    Güneş; dengeli olarak niteleyebileceğiz aşamada, gençlik günlerini yaşayan bir yıldızdır. Gökbilimciler yıldızların bu dengeli ve sağlıklı ömür bölümünü “anakol evresi” olarak nitelerler. Bu süreç içerisinde yıldız, çekirdeğindeki çok yoğun maddenin büyük bir kısmını oluşturan hidrojeni helyuma çevirerek enerji üretir. Ancak, bir süre sonra yıldızın çekirdeğinde helyuma dönüştürecek miktarda hidrojen kalmaz. …

Eylül, 2017

  • 14 Eylül

    Yakınımızdaki Yıldızlar: Castor

    Bizden yaklaşık 51 ışık yılı uzaklıktaki Castor, en parlakları arasında yer almasa da, gökyüzünün rahatlıkla görülebilen parlak yıldızlarından biri. Ancak, gözlerimize tek bir yıldız gibi görünen bu yıldız, 6 üyesiyle en ilginç yıldız sistemleri arasında yer alıyor. Sistemin en parlak iki bileşeni, ortak bir kütleçekim merkezi etrafında yaklaşık 460 yıllık …

Mart, 2017

  • 26 Mart

    En Parlak Yıldızlar 10: Sirius

    Sirius, gökyüzünün ihtişamlı mücevheri. Gece gökyüzünün en parlak yıldızı olan Sirius, özellikle Ufocu safsatalarında baş rolü oynuyor. Bunun sebebi ise gökyüzünde çok parlak bir şekilde rahatça görülebilmesi ve bu parlaklığın “çok çok yakın” algısı uyandırması. Halbuki  Sirius, 8.6 ışık yılı mesafe ile, Güneş’e yakınlık bakımından yedinci sıradaki yıldız. Parlaklığı nedeniyle çok dikkat çekici …

Şubat, 2017

  • 28 Şubat

    Pulsar Gibi Davranan Bir Beyaz Cüce

    Yeni keşfedilen bir beyaz cüce, tıpkı bir pulsar (atarca) gibi davranıyor. Araştırmacılara göre, bu keşfedilen beyaz cüce, türünün ilk örneği… Fark edilmesi çok güç olan beyaz cüceye ilişkin yapılan gözlemler, yıldızın daha çok bir pulsar gibi davrandığını, süratle dönerken yaydığı güçlü ışınım demetiyle kendinden küçük eş yıldızını kamçıladığını gösteriyor. Pulsarlar, evrende …

Haziran, 2016

  • 6 Haziran

    Muazzam Yıldız: La Superba

    Çıplak gözlerle göremeyeceğiniz, ancak bir dürbünle izlenebilen bu yıldıza “La Superba”, yani “muazzam” diyoruz. Daha bilimsel bir adı da var tabi: Y Canum Venaticorum… Bu “koyu kırmızı” yıldız, bizim güneşimizin 3 katı kütleye ve 215 katı çapa sahip bir kırmızı dev. Farkettiğiniz gibi biraz fazla “şişkin” ve şişkinliğinin doğal sonucu …

Mayıs, 2016

  • 25 Mayıs

    Gezegenimsi Bulutsu: Gezegen mi Nebula mı?

    Planetary Nebula, ya da Türkçesi “gezegenimsi bulutsu”ların tahmin edileceği üzere gezegenlerle bir ilgisi yok. Eski tarihlerde, büyütme gücü düşük teleskoplarla ilk keşfedildikleri dönemde yuvarlak bir gezegen gibi göründükleri için böyle adlandırmışlar ve bu adlandırma günümüze kadar gelmiş. Üstte gördüğünüz fotoğraftaki NGC 7293, ya da başka bir deyişle Helix Nebulası, gezegenimsi …

Nisan, 2016

  • 26 Nisan

    Beyaz Cüceler Yaşamı Destekleyebilir Mi?

    Bilindiği gibi beyaz cüceler, Güneş benzeri düşük kütleli yıldızların “öldükten sonra” geriye kalan çekirdekleri. Bunun nasıl olduğunu ve bu çekirdeğin nasıl geriye kaldığını linkini verdiğimiz yazımızda anlatmıştık. Ama bu konuyla ilgili “dikkate alınmayan” bir durum var: Çoğu gökbilim kaynağında, yıldızın öldükten sonra geriye kalan bu “beyaz cüce” çekirdeğinin gittikçe soğuyup gözden kaybolacağı …

Ekim, 2015

  • 16 Ekim

    En Parlak Yıldızlar 6: Canopus

    Canopus, bize hayat veren yıldızımız Güneş’i hariç tutarsak, Sirius‘tan sonra gökyüzündeki en parlak ikinci yıldızdır. 0.72 kadir parlaklığı ile, gezegenimizin güney yarımküre gecelerinin en önemli yıldızlarından biri konumundadır. Güney yarımküre dediğimizi fark etmiş olmalısınız, evet Canopus bir güney yarımküre yıldızıdır. Ancak, ekvatordan 30 derece enleme kadar olan ülkelerde de görülebilir. Yani, …

Haziran, 2015

  • 23 Haziran

    En Parlak Yıldızlar 1: Arcturus

    Geceleri gökyüzüne baktığımızda, eğer ışık kirliliği olmayan bir yerde isek binlerce yıldız görürüz. Bu binlerce yıldız arasında bazıları diğerlerinden belirgin derecede parlaktır ve hemen göze çarparlar. Daha önce “Yakınımızdaki Yıldızlar” yazı dizimizde olduğu gibi, gece göğünün bu en parlak yıldızlarını size tanıtmaya çalışacağız. Bu yazı dizimizde, özel konumlarından dolayı veya “yakınımızdaki …

Ocak, 2015

  • 19 Ocak

    RS Ophiuchi (RS Yılancı)

    RS Ophiuchi, görece yakınımızdaki oldukça ilginç yıldızlardan biri. Onu ilginç kılan şey ise, yaklaşık 20 yıllık aralıklarla parlaklığının çok büyük ölçüde artış gösteriyor olması. Artışın nedeni, RS Ophiuchi’nin aslında bir çift yıldız sistemi olmasında yatıyor. Sistem iki yıldızdan oluşuyor: Biri kırmızı dev yıldız, diğeri ise artık enerji üretmeyen, ölmüş bir …

Aralık, 2014

  • 17 Aralık

    Yakınımızdaki Yıldızlar: Procyon

    Bizden sadece 11.5 ışık yılı uzakta yer alan bu yıldız, yakın çevremizdeki 70 kadar yıldız arasında, cüce olarak nitelenmeyen nadir birkaç yıldızdan biri. Çıplak gözle rahatlıkla, “kış üçgeni”nin bir köşesinde oldukça parlak bir yıldız olarak görülebiliyor. Procyon, Güneş’in 1.4 katı kütleye sahip, F tipinde bir yıldız. Kütlesi fazla olduğu için …