Tag Archives: Matematik

Aralık, 2017

  • 22 Aralık

    Temel Harmonikler ve Lissajous Eğrileri

    Harmonik, Lissajous vs kavramlara pat diye girmeden önce, hayalgücünüzü biraz kullandırtalım. Elinizde bir gitar teli var ve çeşitli notalar çıkarmak istiyorsunuz. Gitar telini yavaşça çektiniz ve bıraktınız. Şöyle bir titreşim olsun: Telin iki ucu sabit ve tam orta noktası en fazla titreşen yer. Bu titreşime birinci harmonik diyecegiz. Şimdi, gitar telinin bir …

Eylül, 2017

  • 19 Eylül

    Limit – Türev – İntegral

    Limit, türev ve integralin ilk olarak geometrik tanımlarını vererek sizin daha iyi anlamanızı sağlayacağız ve ardından bunları biraz matematikle süsleyip önünüze sereceğiz. Bir fonksiyonun limiti nasıl bulunur? Limit nedir? Bunun calculus derslerinde duyduğumuz tanjant çizgisi ve eğimle ne alakası var? Türev nedir? Limitle ne ilgisi var? Nerede kullanılırlar? İntegral ne …

Mayıs, 2017

  • 16 Mayıs

    Bernoulli Prensibi

    Uçakların kalkışının arkasındaki kuvvetleri hiç düşündünüz mü? Peki, nasıl oluyorda evdeki veya sobadaki duman bacadan dışarı çıkıyor; çıkması gereken birçok yer varken? İşte tüm bunların arkasında yatan sebep Bernoulli prensibi. Bernoulli prensibi, akışkanlar dinamiğinin bir parçası olarak, yatay düzlemde, akışkanın hızı arttıkça neden basıncın azaldığını açıklar. Bu prensip adını ise, …

  • 13 Mayıs

    20. yüzyılın Savaş Bitiren Dahisi: Alan Turing ve Turing Ödülleri

    Bilgisayar Mühendisi: Sahip olduğunuzu dahi bilmediğiniz problemleri sizin anlamadığınız yollarla çözen kişi. Anlam ayrımları için bakınız: büyücü, sihirbaz. Not: Hayır, bilgisayarınıza format atamam, eski sevgilinizin Facebook sayfasını da hacklemeyeceğim. Kafanızı bilgisayardan kaldırın, etrafınıza bakın. Her gün her saniye bilgisayarlarla iç içesiniz. Bu yazıyı okuduğunuz dizüstü veya masaüstü bilgisayarınız, elinizdeki telefon, …

Şubat, 2017

  • 7 Şubat

    İskenderiyeli Hypatia

    Hypatia, bugüne eserleri kalmış ilk kadın matematikçidir. MS 370–415 yılları arasında yaşamıştır; İskenderiye’de doğup, İskenderiye’de ölmüştür. Hypatia’nın başına gelenlerin nedenlerini anlayabilmek için ilk önce o yılların İskenderiye’sini bilmemizde yarar var; İskenderiye, Makedonya kralı ve Aristo’nun öğrencisi Büyük İskender tarafından MÖ 332 yılında Mısır’da kurulmuş bir kenttir. İskender’in ölümünden sonra (MÖ 323), …

Ocak, 2017

  • 12 Ocak

    Basit Matematik İşlemiyle Evrenin Yasalarını Bulmak -2

    Bir önceki yazımızda bir sarkacın periyodunu, birkaç basit varsayım ve matematik işlemleri ile bulmuştuk. Bu varsayımları ve matematiksel sadeleştirmeyi yapabilmemizin arkasındaki neden sistemimizin birinci dereceden lineer difransiyel denklem ile ifade edilmesidir. Fakat evrende maalesef herşeyi basit bir difransiyel denklemle ifade etmek imkansızdır. Doğada karşılaştığımız bazı olaylar lineer olmayan (non-linear) difransiyal …

Ekim, 2016

  • 24 Ekim

    Basit Matematik İşlemiyle Evrenin Yasalarını Bulmak -1

    Çoğumuz geçmişte bilim dünyasına iz bırakmış insanların hayat hikayeleri okurken içimizden geçirmiştir, ‘’Nasıl oluyor da bu insanlar bu yasaları keşfetmişlerdir’’ diye. Oysa lise düzeyi matematik ile evrenin yasalarını keşfetmek kolay ve mümkün. Fiziğin temeline inersek, yasaların değişkenlerden oluştuğunu görürüz. Örnek verirsek ideal gaz yasasında Basınç, hacim ve sıcaklık bir değişkendir. …

Temmuz, 2016

  • 3 Temmuz

    Dünya’nın En Büyük Matematik Problemi Çözüldü

    Lisedeki ileri seviye matematiğin kötü olduğunu düşünüyorsanız, süper bilgisayarlar kullanarak bir matematik problemini çözen üç matematikçiyi düşünün. Bahsettiğimiz problemin çözümünün kapladığı alan 200 terabayt. Eğer 1 terabaytın Dünya’nın en uzun romanı olan Savaş ve Barış’ın 337.920 kopyasını saklayabildiğini göz önünde bulundurursanız, 200 terabaytın ne kadar devasa bir alanı kastettiğini daha …

Ocak, 2016

  • 22 Ocak

    Jeodezik Eğri: En Kısa Mesafe

    Sıklıkla uzay-zamanın eğriliğinden bahsederiz, fakat bahsederken bu eğriliğin nasıl olduğu konusundaki muhteşem detayı atlarız. Aslında uzay-zaman özel bir eğriyi doğasında barındırır. Oysa ki eğri dediğimizde aklımıza çeşitli, sonsuz sayıda eğri türü gelebilir. Genel görelilik yazımızda da bahsettiğimiz üzere “kütle çekimsel alanda ivmelenen bir cisim eğri uzay-zamanda jeodezik olan bir evren çizgisine sahiptir” …

Aralık, 2015

  • 5 Aralık

    Üçgenin İç Açılarının 180 Derece Olmadığı Geometri: Küresel Geometri

    İlkokuldan üniversiteye her öğrenim döneminde karşımıza çıkan en temel matematik bilgisi olan “üçgenin iç açılarının toplamı 180 derecedir” bilgisinin yetersiz kaldığı bazı durumlar vardır. Bu durumlardan biri ise küresel geometridir. Küresel geometri diye adlandırdığımız bu sistem bize; salt üçgenin iç açılarının 180 derece olmadığını, aynı zamanda üçgenin alanı büyüdükçe iç açıların …