Tag Archives: Ötegezegen

Mart, 2018

  • 2 Mart

    Tümüyle Suyla Kaplı Gezegenler: “Su Dünyaları”

    Dünya, yıldızına benzer konumda dolanan “yaşama uygun” gezegenler arasında az su içeren gezegenlerden biri olabilir mi? Yoksa, tümüyle suyla kaplı “Su Dünyaları” evrende sandığımızdan daha mı yaygın? Güneş Sistemi dışındaki yıldız sistemlerinde, yıldızının “gezegen yüzeyinde suyun sıvı halde kalabildiği” yaşam kuşağında (habitable zone) yer alıp; Dünya’dan daha az, hatta hiç …

Ocak, 2018

  • 13 Ocak

    Ötegezegenlerde “Biyolojik İmza”ların Saptanması

    Güneş Sistemi dışında keşfedilen gezegenlerin atmosferlerinde, “biyolojik  imza”ların saptanması üzerine… Astrobiyoloji’nin Kısa Tarihi İnsan, gökyüzüne ilk bakışından beri, ortaya çıkmış bulunduğu bu tehlikelerle dolu tenha evrende kozmik bir yoldaş bulmak arzusuyla çok eski çağlardan beri dolup taşmaktadır. Öyle ki, astrobiyolojinin babası olarak kabul edilen ve Demokritus’un öğrencisi olan Metrodorus, Gelibolu’da yaşayan antik bir …

Aralık, 2017

  • 13 Aralık

    Süper Dünya “55 Cancri e” Bir Atmosfer Sahibi Olabilir

    Dünya’nın iki katı büyüklüğünde olan Süper Dünya 55 Cancri’nin yüzeyinde lav akışı olduğu düşünülüyordu. Gezegen; yıldızına çok yakındır ve kütleçekim kilidi nedeniyle gezegenin aynı tarafı daima yıldızla karşı karşıyadır; öyle ki gezegenin değişmeyen daimi gece gündüz yarıküreleri vardır. 55 Cancri e, bizden yaklaşık 40 ışık yılı uzakta yer alan Güneş’e …

Şubat, 2017

  • 28 Şubat

    Trappist-1’in Yedi Dünyası

    NASA, 2017 şubat ayının bitmesine yakın, heyecan verici yeni keşfini duyurdu. Ortalık Trappist-1 haberleriyle çalkalandığından, haliyle bize de bunu detaylıca incelemek ve sizlere açıklamak düşüyor. NASA, Spitzer Uzay Teleskobu ve diğer gözlemevlerinden yaptığı gözlemler sonucunda, Trappist-1 adlı bir cüce yıldızın yörüngesinde dönüp duran 7 ötegezegen keşfetti. Bu keşfi ilginç kılan en …

  • 12 Şubat

    Gezegenler Nasıl ve Nerede Oluşur?

    Tüm gezegenler elbette yıldızıyla aynı anda ve aynı yerde meydana gelirler. Sıkışıp kendi içine çökmeye başlayan gaz bulutları içindeki yoğunlaşma çok nadiren tek bir bölgede gerçekleşir. Çoğunlukla; aynı gaz bulutunun birçok bölgesinde gaz, yoğunlaşmaya ve dönerek kendi içinde çökmeye başlar. Yoğunlaşan bölgelerde ağır elementler merkeze çökerek yüksek kütle çekime sahip …

Ocak, 2017

  • 17 Ocak

    Yakınımızdaki Yıldızlar: Groombridge 1618

    Bizden sadece 15.8 ışık yılı uzakta yer alan Groombridge 1618, Güneş’in yakın çevresinde yer alan kapı komşumuz diyebileceğimiz yıldızlardan biridir. 1838 yılında astronom Stephen Groombridge tarafından keşfedilmiş ve kataloglanmıştır. Ufocular çıplak gözle göremedikleri yıldızlardan, bilgisiz insanlar oldukları sebebiyle haberdar olmadıkları için, biliyorsunuz bütün uzaylılar Sirius‘tan, Pleiades’ten ya da Alpha Centauri‘den gelir. Goombridge 1618’den gelen …

  • 14 Ocak

    ESI: Dünya Benzerlik İndeksi

    1980’lerde keşfedilmeye başlayan Güneş Sistemi dışı gezegenlerin (Ötegezegen-Exoplanet) 2000’li yılların ortalarında teknolojinin gelişmesiyle beraber sayılarının oldukça fazla olduğu anlaşıldı. Bilim insanları ise bu gezegenlerin hangilerinde gezegenimizdeki gibi yaşama elverişliliğini saptamak için  “Dünya Benzerlik İndeksi’ denen bir kriter kullanmaya başlamıştır. Bu indekste ise üç ana kriter bulunmaktadır; yoğunluk, çap ve yüzey …

  • 6 Ocak

    Pembe Bir Gezegen: GJ 504b

    Bizden yaklaşık 57 ışık yılı uzakta, Güneş’ten biraz daha büyük kütleye sahip, F tayf sınıfından parlak beyaz bir yıldız yer alır. Yüzey sıcaklığı yaklaşık 6.000 santigrat derece olan bu güzel yıldız, çevresinde dolanan bir harikaya ev sahipliği yapıyor. Yıldızın uzağında, ama çok uzağında bir yörüngeye sahip olan bu harika şey, GJ …

  • 5 Ocak

    Yakınımızdaki Yıldızlar: 61 CYGNI

    61 Cygni (61 Kuğu, Struve 2758, GJ 820), Güneş’i saymazsak, uzaklığını ölçebildiğimiz ilk yıldızdır. Astronom Friedrich Wilhelm Bessel tarafından 1838 yılında “paralaks” yöntemiyle uzaklığı hesaplanabilen bu yıldız, aslında Güneş’ten biraz daha küçük, birbiri etrafında yaklaşık 675 yılda bir dönen iki “K” tayf sınıfı anakol yıldızının oluşturduğu, 11.4 ışık yılı uzaklıkta bir …

Kasım, 2016

  • 9 Kasım

    Yakınımızdaki Yıldızlar: Ross 154

    Ross 154, bize en yakın yıldızlar arasında yer alan genç bir kırmızı cüce yıldızdır. Bizden 9.7 ışık yılı uzağımızda olan bu yıldız, ilk kez Amerikalı astronom Frank Elmore Ross tarafından keşfedilip kataloglanmış. Bu nedenle onun yaptığı katalog numarası ile anılıyor. Anakol yıldızlarının tayflarına göre sınıflandırmalarında M3.5 kategorisinde yer alan Ross …

Haziran, 2016

  • 5 Haziran

    Lityum ve Ötegezegen Keşifleri

    Lityum, hidrojen ve helyum’dan sonra evrendeki en hafif elementtir. Ayrıca, büyük patlama sırasında hidrojen ve helyum ile birlikte (çok az miktarda olsa da) oluşan elementler arasında yer alır. Şu aralar ise, çabuk yoldan uzak yıldızların çevresinde gezegen olup olmadığını anlayabilmemizi sağlayan bir element haline dönüştü. Güneş Sistemi dışında ötegezegen (exoplanet) …

Nisan, 2016

  • 29 Nisan

    Kepler Uzay Teleskopu Tekrar Görev Başında!

    Daha önce sistemlerinde sorunlar oluşan ve çalışmayı durduran uzay teleskopu Kepler, 22 Nisan cuma itibariyle ötegezegen gözlemi projesi K2 görevine geri döndü. Bilimsel gözlemlere dönüş denemelerine 19 Nisan’da başlayan Kepler, devam eden iki günde başarılı sonuçlar elde etti. Gözleyeceği alan ve kaynaklar Kepler’e yüklenerek test edildiler. Teleskop içerisinde tutulan kayıtlar …

  • 26 Nisan

    Beyaz Cüceler Yaşamı Destekleyebilir Mi?

    Bilindiği gibi beyaz cüceler, Güneş benzeri düşük kütleli yıldızların “öldükten sonra” geriye kalan çekirdekleri. Bunun nasıl olduğunu ve bu çekirdeğin nasıl geriye kaldığını linkini verdiğimiz yazımızda anlatmıştık. Ama bu konuyla ilgili “dikkate alınmayan” bir durum var: Çoğu gökbilim kaynağında, yıldızın öldükten sonra geriye kalan bu “beyaz cüce” çekirdeğinin gittikçe soğuyup gözden kaybolacağı …

  • 15 Nisan

    Kepler Hala Her Yıl Yüzlerce Gezegen Keşfedebilir

    Bugün sahip olduğumuz en iyi ötegezegen (exoplanet) avcısı olan Kepler uzay aracı (iki bozuk konum sabitleyicisine rağmen) hala yeni dünyalar keşfedebileceğini gösteriyor. Aracın 2013’ün Mayıs’ında bozulup asıl Kepler görevinin sonlanmasına yol açan ikinci konum sabitleyicisinden sonra, planlanan yeni göreve Kepler ekibinin umudunu kaybetmediğini gösteren ”K2 – İkinci Işık” adında yeni …

Mart, 2016

  • 3 Mart

    “Öteuydu”lar Üzerinde E.T’yi Aramak

    Ben küçükken, bildiğimiz tüm gezegenler Güneş Sistemi’mizdekilerden ibaretti. Astronomlar gökyüzündeki yıldızların bir çoğunun da birer gezegeni olduğunu varsaydılar fakat, bu sadece yapılmış bir tahmindi. Mantıken bunu kesin olarak bilemezdik, çünkü bu gezegenler gülünç derecede küçük ve solgundu. Onları görebilmek ya da üzerlerinde çalışmak tamamen ihtimal dışı görünüyordu. “Güneş sistemi dışı gezegenler” …

Ocak, 2016

  • 6 Ocak

    Star Wars Teknolojisi: Sekiz Kurgu ve Gerçek Hayattaki Karşılıkları

    Uzun zaman önce çok, çok uzak bir stüdyoda George Lucas fantastik bilimkurgu dünyasını daha sonra uzun süre etkileyecek bir film yarattı. Çoğumuzun bildiği üzere bu yapım Star Wars yada Yıldız Savaşları serisinden başka bir şey değildi. 40 yıl sonra bile filmlerde gösterilen fikirler bugün bilim kurgu türünün yapı taşlarını oluşturmaktadır. …

Aralık, 2015

  • 27 Aralık

    Star Wars Evreni, Gerçeğe O Kadar Uzak Değil!

    Bu sıralar Star Wars hayranları, Star Wars’ın yeni filmi “Güç Uyanıyor”u, droidleri, becerikli uzay araçlarını ve çok çok uzaklardaki bir galaksinin etkileyici manzaralarını görebilmek için sinemalara akın ediyor. Ama Star Wars’taki tüm o devasa teknoloji ve büyüleyici mekanlar, gerçek hayatta gözümüzün önündeler. Eğer NASA ve onun benzeri uzay kuruluşları uzayda …

  • 4 Aralık

    Yaşanabilir Bölge (Habitable Zone) Nedir?

    Hemen hepimiz, birçok astronomi ve uzay içerikli yazı okurken ya da bir belgeseli seyrederken ister istemez bu terim ile bir şekilde karşılaşmışızdır. Peki o halde nedir bu “Yaşanabilir Bölge”? Ya da diğer isimleriyle; “Yaşam Kuşağı” “Habitable Zone” ve “Goldilocks”… En kısa ve öz tabiri ile ifade etmek gerekirse; “Yaşanılabilir Bölge, bir yıldızın yörüngesinde …

Ekim, 2015

  • 31 Ekim

    Güneş Sistemi Dışındaki Gezegenler 7: Jüpiter Benzeri Gaz Devleri

    Dünya dışı yaşamları keşfetmek için önemli bir rol oynayan Jüpiter benzeri ötegezegenlerden (Jovian), gaz devlerinden bahsedeceğiz. Neden önemli olduğunu şuradaki makalemizden okuyabilirsiniz. Yaşam arayışları için bizim için asıl önemli olan Jüpiter benzeri gaz devi ötegezegenler değil, bunların yörüngesindeki yakalanmış veya beraberinde oluşmuş Dünya, Mars, Venüs vb. katı yüzeye sahip karasal uydularıdır. Bizim …