Tag Archives: süpernova

Haziran, 2018

  • 1 Haziran

    Yıldızların Ölümü 3: Nötron Yıldızı Ve Kara Delik

    Yazı dizimizin daha önceki bölümlerinde düşük kütleli yıldızların sonu olan kara cüceler ve orta kütleli yıldızların nihai kaderi olan beyaz cüceler hakkında bilgi vermiştik. Bu makalemizde ise, artık büyük kütleli olarak niteleyebileceğimiz yıldızların sonları olan Nötron Yıldızı ve Kara delik konusunu ele almaya çalışacağız. Cüce olarak nitelenemeyecek, Güneş’e yakın ve …

Nisan, 2018

  • 14 Nisan

    En Parlak Yıldızlar 3: Beta Centauri (Hadar)

    Hadar, ya da diğer bir ismiyle Beta Centauri, gece göğünün en parlak 10’uncu yıldızıdır. Yıldızın isimlerinden biri olan Hadar (حضار), gece göğünde gördüğümüz çoğu yıldızın ismi gibi Arapça’dan gelir. Ayrıca yıldıza latinceden gelen Agena ismi de verilmiştir. Fakat, gökbilimciler arasında Beta Centauri ismi yaygın biçimde kullanılır. Aslen üçlü bir yıldız sistemi olan …

Mart, 2018

  • 15 Mart

    NGC 1015: Sarmallar ve Süpernovalar

    Hubble’dan gelen üstteki nefes kesici görüntü, Dünya’dan yaklaşık 118 milyon ışık yılı uzaklıktaki Balina (Cetus) Takımyıldızının içerisinde yer almakta olan NGC 1015 adlı görkemli gökadayı gösteriyor. Bu görüntüde; NGC 1015’in yüzünü, güzel simetrik sarmal kolları ile ışıl ışıl bir çarkıfelek havai fişeğini andıran sahneyi ortaya çıkaran parlak merkez çıkıntısı ile …

Şubat, 2018

  • 27 Şubat

    Spagetti Bulutsusu (Simeis 147)

    Üstte görmüş olduğunuz Spagetti Bulutsusu, bizden yaklaşık 3.000 ışık yılı uzaklıktaki ölü bir yıldızın kalıntısı, yani, bir süpernova artığıdır. Süpernovalar, Güneş’den onlarca kat büyük yıldızların ömürlerinin sonuna gelip yakıtları tükendiğinde, kendi içlerine çok büyük bir hızla çökmesi sonucu meydana gelen muazzam yıldız patlamalarına verilen isimdir. Spagetti Bulutsusu’nu oluşturan yıldız da, daha …

  • 3 Şubat

    En Parlak Yıldızlar 11: Antares

    Dünya göklerinin en parlak 15’inci yıldızı olan Antares, Akrep Takımyıldızı yönünde, özellikle yaz aylarında sarımsı parlak ışıltısıyla kolayca farkedilip diğer yıldızlardan ayırd edilebilir. İsminin kökeni Antik Yunan’dan gelir. Gökyüzünde sarımsı ışıltısı nedeniyle Mars’a benzetildiği için “Anti Ares” olarak adlandırılmıştır. Yunanca Ares (Roma isimlendirmesi Mars), dönemin savaş tanrısıdır. Bizden yaklaşık 550-600 …

Ocak, 2018

  • 22 Ocak

    WR 31a Yıldızı ve Bulutsusu

    Bu güzel NASA/ESA Hubble Uzay Teleskobu görüntüsünün merkezinde yer alan ışıltı, Karina (The Keel) Takımyıldızı yönünde, yaklaşık 30.000 ışık yılı uzaklıkta bulunan WR 31a diye bilinen bir Wolf-Rayet yıldızıdır. WR 31a’yı çevreleyen kendine özgü mavi kabarcık ve onun henüz kataloglanmamış arkadaşı ise; toz, hidrojen, helyum ve diğer gazlardan oluşan yıldızlararası …

  • 8 Ocak

    Samanyolu’nda Kaç Tane Kara Delik Var?

    Çoğumuz, galaksimiz Samanyolu’nun merkezdeki dev kütleli kara delik haricinde çok büyük sayıda kara deliğe ev sahipliği yaptığını bilmeyiz. Oysa şu bir gerçek ki; kara delikler de tıpkı yıldız ve gezegenler gibi Samanyolu içine dağılmış, olağan yürüngelerinde dolanan sıradan gökcisimleridir. Bir yıldızın kara deliğe dönüşebilmesi için oldukça büyük bir kütleye sahip …

Aralık, 2017

  • 29 Aralık

    Süper Dev Yıldız: Eta Carinae

    Eta Carinae (Eta Karina şeklinde okunur), Samanyolu‘ndaki en parlak ve büyük kütleli yıldızlardan biri. Bizden 7.500 ışık yılı kadar uzakta yer alan bu yıldız, Güneş’ten en az 150 kat daha fazla kütleye(1) sahip. Üstteki Hubble Uzay Teleskobu tarafından alınan fotoğrafta, yıldızın çevresine saçtığı “kendi dış katmanları”ndan oluşan bulutsu ve sağ …

Kasım, 2017

  • 15 Kasım

    NGC 6946 (Havai Fişek) Galaksisi

    Bu üstte gördüğünüz olağanüstü fotoğraf, bizden yaklaşık 18 milyon ışık yılı* uzakta yer alan, NGC 6946 isimli spiral galaksiye ait. Görüntüsünün benzerliğinden dolayı Havai Fişek Gökadası (Fireworks Galaxy) olarak da bilinen bu dev evren adası, 1789 yılında ünlü İngiliz gök bilimci William Herschel tarafından keşfedilmiş. Sarmal kollarda yer alan kırmızı …

Haziran, 2017

  • 28 Haziran

    Belki de O Yıldız Çoktan Yok Oldu!

    “Yıldızların yüzlerce, binlerce yıl önceki halini görüyoruz. Kimbilir, belki o yıldız çoktan yok oldu ama biz henüz bilmiyoruz…” Evet, bu sözü çok duymuşsunuzdur. Başta çok doğru gibi görünüyor ama değil. Daha doğrusu, “çok büyük oranda hatalı”. Bizler çıplak gözle, dürbünle veya amatör teleskoplarla (istisnalar hariç) sadece galaksimiz Samanyolu içerisindeki yıldızları …

  • 17 Haziran

    Yengeç Nebulası’nın İnsanlık Tarihçesi

    Konumuz belki Yengeç Nebulası ama, aslında tam anlamıyla bir “konuk yıldızın esrarı” hikayesi insanlık için…  M.Ö. 8. yüzyıla dek geri götürebileceğimiz bir gökyüzü gözlem geleneği olan Çinli astronomlar, Güneş ve Ay tutulması, kuyruklu yıldız ve takımyıldızlarını gözlemlemekte büyük beceri kazanıp pek çok gök olayının kaydını tutmuşlardı. Eski Çin gökbilimcileri zaman …

Şubat, 2017

  • 28 Şubat

    Pulsar Gibi Davranan Bir Beyaz Cüce

    Yeni keşfedilen bir beyaz cüce, tıpkı bir pulsar (atarca) gibi davranıyor. Araştırmacılara göre, bu keşfedilen beyaz cüce, türünün ilk örneği… Fark edilmesi çok güç olan beyaz cüceye ilişkin yapılan gözlemler, yıldızın daha çok bir pulsar gibi davrandığını, süratle dönerken yaydığı güçlü ışınım demetiyle kendinden küçük eş yıldızını kamçıladığını gösteriyor. Pulsarlar, evrende …

Ocak, 2017

  • 28 Ocak

    Bir Süpernova Patlaması Nasıl Oluşur?

    Süpernova patlamaları, evrendeki en görkemli yokoluş biçimidir. Aynı zamanda bu yokoluş, yaşam oluşturacak elementlerin uzaya saçılmasını sağladığından, varoluşu da tetikler! Herşey, O-B tayf türünden dev kütleli bir yıldızın yakıtını tüketerek kırmızı dev aşamasına girmesiyle başlar. O-B tipi yıldızlar, oldukça nadirdirler ve sayıca tüm yıldızların %0.1’inden azdırlar. Kırmızı dev evresine girmiş yıldızın çekirdeğinde hidrojen, …

Aralık, 2016

  • 26 Aralık

    Thomas Digges Evreni

    1570’li yıllara kadar bilim insanları için evren; hareketli yıldızlar olarak bildikleri “gezegenler” ve onların gerisinde gökkubbeyi bir kabuk gibi saran “sabit yıldızlar”dan oluşuyordu. Bu yıldızlar sabittiler ve gökkubbede hareketsiz duruyorlardı. Onlardan ötesi ise yoktu. “Kopernik evreni” denilen bu evren modeli, o dönem için en doğru, “en bilimsel” evren modeliydi. Ta …

  • 7 Aralık

    Bulutsu (Nebula) Çeşitleri

    Bugün evrende var olan tüm yıldızların doğum yeri olan bulutsular (nebula), yani gaz ve toz bulutları, bizim o muhteşem fotoğraflarda gördüğümüz şekillerine göre bazı türlere ayrılır. Aynı zamanda bu türler, nasıl oluştukları veya ne oldukları hakkında bize bir çok şey söyler. Bu bulutsular; karanlık bulutsular, yansıma bulutsuları, salma bulutsuları, gezegenimsi bulutsular ve …

Kasım, 2016

  • 28 Kasım

    Messier 81 (Bode Galaksisi)

    Bizden yaklaşık 12 milyon ışık yılı uzakta yer alan ve bir dürbünle rahatça gözlemleyebileceğiniz Messier 81 (M81) sarmal galaksisini, 1774 yılında Johann Elert Bode keşfettiği için aynı zamanda Bode Galaksisi olarak anılıyor. M81, orta büyüklükte bir gökada ve çapı yaklaşık 50 bin ışık yılı kadar. Bu da, bizim galaksimiz Samanyolu‘nun yaklaşık …

  • 26 Kasım

    Galeri: SN1987A Süpernovası

    SN1987A, güney yarı küreden görülen Büyük Macellan Bulutu’nda 1987 yılında patlayan ilk süpernovadır. SN süpernovadan, 1987 oluşma yılından, A ise o yıl görülen ilk süpernova olmasından gelir. Bilgi: BİR ATEŞ HALKASI: SN 1987A Süpernovası Detay: 1987A Süpernovası  

  • 23 Kasım

    Galeri: Messier 1 (NGC 1952 – Yengeç Bulutsusu)

    Yengeç Bulutsusu (M1, NGC 1952), 1054 yılında Çinli astronomlar tarafından patladığı çıplak gözle görülüp kaydı tutulan süpernova patlamasının kalıntısıdır. Merkezinde bir atarca(nötron yıldızı) bulunur. Yaklaşık 1000 yılda bu boyutlara ulaşan bulutsu, günümüzde de saniyede yaklaşık 1500 kilometre hız ile genişlemektedir. Detay: Yengeç Bulutsusu (M1 – Messier 1 – NGC 1952)

Ekim, 2016

  • 29 Ekim

    Süpernova Adayımız Betelgeuse (İkizlerevi)

    Yaklaşık 600-700 ışık yılı uzaklığı ile, bize en yakın dev yıldızlardan biri olan Betelgeuse, ömrünün sonuna gelerek kırmızı dev evresine ulaşmış bir yıldızdır. Geceleri, büyük şehirlerde bile gökyüzünde rahatça görülebilen Betelgeuse, Güneş’in 1.000 katına ulaşan çapıyla, gerçekten muazzam bir büyüklüğe sahip. Yıldızın kütlesi, bizim güneşimizden yaklaşık 15 kat daha fazla. …