Tag Archives: Tayf

Mayıs, 2018

  • 3 Mayıs

    Evrende Var Olan Yıldız Türleri

    Yıldızlar da, evrende var olan her şey, hatta canlı varlıklar gibi türlere ayrılırlar. Yıldız türleri, doğum anındaki kütlesinden tutun da, ömür sürecindeki değişimlere kadar birçok faktör tarafından belirlenir. Bu yazımızda, evrende görebileceğimiz belli başlı yıldız türlerini ve temel yapılarını ele almaya çalışacağız. Bir yıldızın doğduktan sonra, “sağlıklı bir süreç” yaşadığı ömrünün bir …

Nisan, 2018

  • 19 Nisan

    Yıldız Küvözleri: Herbig-Haro Cisimleri

    Bir gece hayallerimizin esirinde gökyüzünün seyrine dalmışken, M.Ö 384 ve 322 yılları arasında yaşayan Aristoteles’in düşündüğü gibi yıldızların sabit nesneler olduğunu aklımızdan geçirmek ilk etapta mümkün olabilir. Oysa durum hiç de öyle değil. Nasıl ki değişen renk, değişen hücre, değişen düşünce, değişen mevsim, hatta bir anı bir anını tutmayan değişen …

Ocak, 2018

  • 13 Ocak

    Ötegezegenlerde “Biyolojik İmza”ların Saptanması

    Güneş Sistemi dışında keşfedilen gezegenlerin atmosferlerinde, “biyolojik  imza”ların saptanması üzerine… Astrobiyoloji’nin Kısa Tarihi İnsan, gökyüzüne ilk bakışından beri, ortaya çıkmış bulunduğu bu tehlikelerle dolu tenha evrende kozmik bir yoldaş bulmak arzusuyla çok eski çağlardan beri dolup taşmaktadır. Öyle ki, astrobiyolojinin babası olarak kabul edilen ve Demokritus’un öğrencisi olan Metrodorus, Gelibolu’da yaşayan antik bir …

Aralık, 2017

  • 5 Aralık

    Güneş Aslında Dev Bir Yıldız!

    Popüler bilim yayınları ve basında, Güneş’in diğer yıldızlar karşısında nasıl da küçücük kaldığı ile ilgili çok sayıda karşılaştırma görmüşsünüzdür. Oysa yıldızlar alemi, belgeselcilerin gözdeleri olan gösterişli bu dev yıldızlara karşı pek merhametli davranmaz. Gösterişli dev yıldızların yanında biricik yıldızımızın pek bir minik, pek bir çelimsiz kaldığı doğrudur. Ancak, bizim bu …

Ağustos, 2017

  • 31 Ağustos

    Galaksimizdeki En Yaşlı Yıldız: HD 140283

    Üstte bir fotoğrafını görmüş olduğunuz bu yıldız, galaksimizdeki en yaşlı yıldız olabilir. Her zaman olduğu gibi HD 140283 şeklinde muazzam akılda kalıcı bir isimle anılan, bizden 190 ışık yılı uzaktaki yıldızımız, yapılan ilk ölçüme göre 14.5 milyar yaşında görülüyor. Maşallah, ömrü daha uzun olsun da, buradaki sorun; evrenin yaşını 13.8 …

Ocak, 2017

  • 24 Ocak

    Yıldız Tayfı, Doppler Etkisi ve Hareket

    Bir yıldızın yahut galaksinin bizden uzaklaştığını ya da yakınlaştığını nasıl anlıyoruz? Doppler etkisi denilen olguyu nasıl ölçümleyip uzaklaşma / yakınlaşma hızlarını hesaplıyoruz? Geçmiş yıllarda bilim insanları Güneş ışığının prizmada kırılması sonucunda maviden kırmızıya doğru bir renk kumaşı olan spektrum (tayf) adında bir oluşum keşfettiler. Bu keşiften sonra aynı işlemi yıldızlarda yapmak isteyen …

Mart, 2016

  • 29 Mart

    Başka Gezegenlerdeki Bitkiler De Yeşil Midir?

    Güneş Sistemi’nin dışında yer alan yıldız sistemlerinde, olası yaşam barındıran gezegenlerin üzerinde de yıldızın ışığı ile enerji üretip beslenen bitki benzeri canlılar olabileceğini varsayabiliriz. Bu olası canlılar da, yıldızdan gelen ışığı fotosentez veya benzeri bir mekanizma ile ihtiyaç duydukları enerjiye dönüştüreceklerdir. Peki bu bitkilerin rengi de yeşil mi olur o …

Nisan, 2015

  • 23 Nisan

    Güneş Sistemi Dışındaki Gezegenler 3: K Tipi Anakol Yıldızları

    Yazı dizimizin daha önceki iki serisinde önce cüce yıldızları, daha sonra da gaz devi gezegenlerin uydularını incelemiştik. Eğer okumadıysanız, öncelikle o iki yazımızı okumanızı tavsiye ederiz. Bu yazımızda ise, yaşama ev sahipliği yapabilecek bir diğer uygun yıldız türüne göz atacağız. Gökbilimle az veya çok ilgilenen herkesin bildiği birkaç yıldız tipi vardır: …

Mart, 2015

  • 8 Mart

    Yıldızların Rengi ve Sıcaklık İlişkisi

    Astronomi sitelerinde vakit geçirmeyi seven pek çoğumuz şu bilgi notuyla karşılaşmışızdır; ”Zannedilenin tersine mavi yıldızlar, kırmızılardan çok daha sıcaktır.” Peki ama neden? Günlük yaşamımızdan da bildiğimiz üzere, ısındığı için ışık yayan cisimlerin yaydıkları ışığın rengi, cismin sıcaklığıyla ilgilidir (fluoresan ve led türü soğuk ışık kaynakları şu anki konumuz değil). Örneğin kırmızı renkte …

Ocak, 2015

  • 21 Ocak

    Yıldız Astrofiziği 5: Tayf Türleri

    Yıldızları incelerken her birinin kendine ait olan parmak izlerine bakarız. Bu parmak izi yıldızlarda tayftır. Her ne kadar hepsi kendine özgü olsa da, ortak özellikler taşıyanları belirli sınıflar altında toplayabiliriz. Bir yıldızın kaderini yalnızca onun kütlesi belirlediğinden(büyük oranda) buna bağlı olan sıcaklık, yarıçap, renk, tayf çizgileri gibi birçok özelliği de …

  • 11 Ocak

    Yıldız Astrofiziği 2: Tayf

    Trilyonlarca kilometre öteden bilgi almak… Gidip inceleme imkanınız yok. Laboratuvarınızda bir yıldız da oluşturamıyorsunuz. Onlardan gelen yegane şey ise ışık. Dolayısıyla onlar hakkında bilgi sahibi olmak için onlardan gelen bilgiyi taşıyan ışıklarını inceliyoruz. Gökyüzüne baktığımızda her ne kadar bir yıldızı tek bir renkte görsek de onlar her renkten(dalgaboyundan) ışık yayarlar. Bir önceki …