Tag Archives: yıldız sistemi

Mayıs, 2018

  • 8 Mayıs

    Asimov’un “Gecesiz Gezegeni” Gerçekten Var Olabilir Mi?

    Asimov’un klasik bilim kurgu öyküsü “Nightfall- Karanlık Bir Dünya”, gecenin sadece 2049 yılda bir gerçekleştiği bir gezegende geçer. Şimdi bir bilim insanı, bir kara deliğin etrafında dönen yıldız çemberinden gelen ışıkla her tarafı aydınlatıldığı için gecenin hiç gelmediği bir gezegenin olabileceğini öne sürüyor. “Nightfall”da bilim kurgunun büyük ustası Isaac Asimov; …

Nisan, 2018

  • 14 Nisan

    En Parlak Yıldızlar 3: Beta Centauri (Hadar)

    Hadar, ya da diğer bir ismiyle Beta Centauri, gece göğünün en parlak 10’uncu yıldızıdır. Yıldızın isimlerinden biri olan Hadar (حضار), gece göğünde gördüğümüz çoğu yıldızın ismi gibi Arapça’dan gelir. Ayrıca yıldıza latinceden gelen Agena ismi de verilmiştir. Fakat, gökbilimciler arasında Beta Centauri ismi yaygın biçimde kullanılır. Aslen üçlü bir yıldız sistemi olan …

Şubat, 2018

  • 28 Şubat

    Yakınımızdaki Yıldızlar: “En Yakın Yıldız” Proxima Centauri

    Yıldızların büyüklüklerinin; parlaklıklarına ve dolayısıyla görünümlerine ne kadar dramatik biçimde etki edebildiğini hiç düşündünüz mü? Bize Güneş’ten sonra en yakın yıldız olan Proxima Centauri’nin keşfi, bu dramatik etkiye rağmen yapılan en büyük keşiflerden biridir. Yukarıda gördüğünüz fotoğrafta, soldaki sarımsı yıldız hemen herkesin bildiği, bize 4.4 ışık yılı uzakta yer alan Alpha …

Ocak, 2018

  • 15 Ocak

    Yakınımızdaki Yıldızlar: Capella

    Dünya göğünde, çıplak gözle görülebilen en parlak 10. yıldızdır Capella. O kadar parlaktır ki, yaklaşık 42 ışık yılı uzakta yer almasına rağmen, büyük şehirlerde ışık kirliliği altında bile rahatlıkla görülebilir. Çıplak gözle gökyüzünde gördüğümüz birçok yıldız gibi, Capella da aslında tek bir yıldız değildir. Birbiri etrafında dolanan iki parlak sarı …

  • 9 Ocak

    Yakınımızdaki Yıldızlar: Epsilon Indi (Epsilon Hintli)

    Bize 11.8 ışık yılı uzaklığı ile kapı komşumuz olan yıldızlardan biridir Epsilon Indi. Ancak, geceleri çıplak gözle görülmesi mümkün olmadığı için bu kadar yakınımızda olmasına rağmen pek bilinmeyen bir yıldızdır. Dolayısıyla, hiçbir UFOcunun uyduruk hikayelerinde Epsilon Indi’den gelen uzaylı hikayeleri duyamazsınız. Çünkü UFOcular astronomi bilimi konusunda cahildir ve sadece çıplak …

  • 6 Ocak

    Yakınımızdaki Yıldızlar: Alpha Centauri Sistemi

    Alpha Centauri (Alfa Erboğa, Rigil Kentaurus), 4.37 ışık yılı, yani yaklaşık 40 trilyon kilometre uzaklığı ile Güneş sistemimize en yakın yıldız sistemidir. Gezegenimizin sadece Güney Yarımküresinden gözlemlenebilen bu yıldız sistemi, aynı zamanda Dünya göklerinin en parlak yıldızıdır. Üçlü bir sistem olan Alpha Centauri; birbirine görece yakın (ortalama 3.7 milyar km) mesafede …

Kasım, 2017

  • 29 Kasım

    Çift Yıldız Sistemlerini Nasıl Keşfediyoruz?

    Güneş yalnız bir yıldız olmasına karşın, yıldız sistemleri ikili veya daha fazla sayıda bulunabilir. Hatta bu ikili sistemler birbirleri arasında da bir sistem oluşturabilirler. Bu tamamen olasılıkların gerçekleşme durumuna bağlıdır. Bu Sistemleri Nasıl Fark Ediyoruz? Çoğunlukla bize olan uzaklıklarının çok fazla olmasından ötürü, birbirleri arasındaki mesafe buna oranla çok az …

Eylül, 2017

  • 14 Eylül

    Yakınımızdaki Yıldızlar: Castor

    Bizden yaklaşık 51 ışık yılı uzaklıktaki Castor, en parlakları arasında yer almasa da, gökyüzünün rahatlıkla görülebilen parlak yıldızlarından biri. Ancak, gözlerimize tek bir yıldız gibi görünen bu yıldız, 6 üyesiyle en ilginç yıldız sistemleri arasında yer alıyor. Sistemin en parlak iki bileşeni, ortak bir kütleçekim merkezi etrafında yaklaşık 460 yıllık …

Ocak, 2017

  • 6 Ocak

    Yakınımızdaki Yıldızlar: SCR 1845-6357

    Gördüğünüz gibi çok güzel ve akılda kalıcı olan bu isim; sadece 12.5 ışık yılı uzağımızdaki bir yıldız sistemine ait. Galaksimizin büyüklüğü düşünüldüğünde kapı komşumuz da diyebileceğimiz bu sistemi anlatmaya değer kılan şey, bir ikili sistem olması. Ancak sistem iki yıldızdan değil, bir “çok küçük” kırmızı cüce yıldız ve bir kahverengi cüceden oluşuyor. …

  • 5 Ocak

    Yakınımızdaki Yıldızlar: 61 CYGNI

    61 Cygni (61 Kuğu, Struve 2758, GJ 820), Güneş’i saymazsak, uzaklığını ölçebildiğimiz ilk yıldızdır. Astronom Friedrich Wilhelm Bessel tarafından 1838 yılında “paralaks” yöntemiyle uzaklığı hesaplanabilen bu yıldız, aslında Güneş’ten biraz daha küçük, birbiri etrafında yaklaşık 675 yılda bir dönen iki “K” tayf sınıfı anakol yıldızının oluşturduğu, 11.4 ışık yılı uzaklıkta bir …

  • 5 Ocak

    Bilim Kurgudan Bilimsel Gerçeğe: Dünya’nın Sıradanlığı

    1990’lı yılların ortasına kadar, güneş sistemimiz haricinde diğer yıldızların da gezegen sistemlerinin olması bir bilim kurgu fantazisinden öte değildi. Fakat bilim kurgu yazarları da bu “fantazi”lerini mabatlarından sallayarak yazmıyorlardı… Klasik düşünce, evrenin tam da insanın ihtiyacına göre var edildiğini söyler. Yani evren, Samanyolu, Güneş Sistemi sadece insan için vardır ve …

Aralık, 2016

  • 19 Aralık

    Yakınımızdaki Yıldızlar: Struve 2398

    Bize yaklaşık 11.5 ışık yılı uzaklıkta yer alan Struve 2398 (Gliese 725), iki yıldızdan oluşan bir çift yıldız sistemidir. Sistem, 1800’lü yılların ortalarında ismine bakıp “hey maşallah” dediğimiz Alman astronom Friedrich Georg Wilhelm von Struve tarafından keşfedilmiş. Sistemi, M tayf sınıfından iki kırmızı cüce yıldız meydana getiriyor. Birbirlerine yaklaşık 8.4 milyar …

Kasım, 2016

  • 19 Kasım

    En Parlak Yıldızlar 9: Spica (Azimech)

    Dünya göklerindeki en parlak 15. yıldız olan Spica, yaklaşık 250 ışık yılı uzaklığı ile, gökyüzünde çıplak gözle görülebilen yıldızlar arasında ortalama bir uzaklıkta yer alıyor sayılabilir. Çıplak gözle gökyüzünde gördüğünüz yıldızların çoğu, 50 ila 1.000 ışık yılı arasında bir uzaklıktadırlar. Yıldızın adı olan Spica, Latince kökenli bir sözcüktür ve “Başak” …

Nisan, 2016

  • 8 Nisan

    Ölümsüz Yıldız: VB10

    Eğer yıldızlar da doğan, yaşayan ve nihayetinde ölen “canlılar” olarak kabul edilecekse; VB10 ölümsüzlüğün sırrını bulmuş diyebiliriz… Bizden yaklaşık 19 ışık yılı uzaklıktaki Van Biesbroeck yıldızı (VB10), keşfedebildiğimiz en küçük yıldızlardan biri. Aslında kütlesi, bir yıldızın sahip olabileceği en küçük kütleye çok yakın bir “kırmızı cüce“. Yıldız olabilmek için o kadar küçük bir kütleye sahip …

Ağustos, 2015

  • 19 Ağustos

    En Parlak Yıldızlar 4: Fomalhaut

    Bir kış yıldızı olan Fomalhaut, gökyüzünde görebileceğiniz en parlak 18. yıldızdır ve 1.16 kadirlik parlaklığı ile şehir ışıklarının yarattığı ışık kirliliğinin altında dahi kolayca görülebilir. Fomalhaut için bir kış yıldızı dedik, çünkü Türkiye gibi kuzey yarımküre ülkelerinde kış aylarında çok daha kolay görülebiliyor. Bu nedenle yıldızı gözlemleyebilmek için Aralık başı …

Temmuz, 2015

  • 12 Temmuz

    Karadul Atarcası ve En Hızlı Dolanan Yıldız

    Karadul (Black Widow) tanımı bir cins örümcekten kaynaklanır: Çiftleştikten sonra dişisinin erkeğini yemekten çekinmediği bir örümcek türünün adıdır. Peki bu terim gökbilime nasıl girmiştir? Çift yıldızlar ortak kütle merkezi çevresinde dolanan yıldızlardır. Eğer bunlardan biri çok yoğun bir nötron yıldızı (atarca) ise ve bileşenine çok yakınsa, bir takım çekim (Roche şişimi) ve …

Haziran, 2015

  • 24 Haziran

    En Parlak Yıldızlar 2: Achernar (Alfa Eridani)

    Achernar, gece gökyüzünde gördüğümüz en parlak yıldızlar arasında 0.5 kadir parlaklığı ile 9. sırada yer alıyor. Yıldızın birkaç ismi var; Alfa Eridani, α Eridani veya Türkçe adıyla “Ağız”… İsim, tahmin edeceğiniz üzere Arapça’dan geliyor; “akhir an-nahr” (آخر النهر). Türkçe’ye çevirisi ise “ağız” şeklinde. Çoğu yıldızın ismi de şu yazımızda okuyabileceğiniz gibi Arapça’dan gelir.  …

Mart, 2015

  • 2 Mart

    Küçük Ayı Ve Kutup Yıldızı

    Polaris, ya da bizde bilinen adıyla Kutup Yıldızı; Kuzey Yıldızı veya Demir Kazık… Dünya’dan 432 ışık yılı uzaklıkta bir çift yıldız. Tabi biz, büyük olan yıldızı görüyoruz. Güneş’in 48 katı bir çapa sahip olduğu biliniyor. Yüzey sıcaklığı ise yaklaşık 5900 santigrat derece. Güneş’in 48 katı çapa ve 5900 derece yüzey …

Ocak, 2015

  • 19 Ocak

    RS Ophiuchi (RS Yılancı)

    RS Ophiuchi, görece yakınımızdaki oldukça ilginç yıldızlardan biri. Onu ilginç kılan şey ise, yaklaşık 20 yıllık aralıklarla parlaklığının çok büyük ölçüde artış gösteriyor olması. Artışın nedeni, RS Ophiuchi’nin aslında bir çift yıldız sistemi olmasında yatıyor. Sistem iki yıldızdan oluşuyor: Biri kırmızı dev yıldız, diğeri ise artık enerji üretmeyen, ölmüş bir …