Dış Uzay Tüm Yazılar

Yakınımızdaki Yıldızlar: Wolf 359

Görselde, bizim yıldızımız Güneş ile kıyasladığımız bu yıldız, bize en yakın yıldızlar arasında beşinci sırada bulunan küçük bir kırmızı cüce. İsmini, 1917 yılında kendisini keşfeden Alman astronom Max Wolf’un kataloğundaki sıra numarasından alıyor.

Farkettiğiniz gibi, Wolf 359 gerçekten çok küçük bir yıldız. O kadar soluktur ki, sadece 7.8 ışık yılı (74 trilyon km) uzakta olmasına rağmen, iyi bir teleskopla bakmıyorsanız görebilmeniz oldukça güçtür.

Bir kırmızı cüce olduğunu belirttiğimiz bu yıldızın çapı, bizim güneşimizin %15’i, yani sadece 270 bin km kadar. Ancak, bu size küçük görünmesin. Kıyas yapmanız için söylüyoruz; Dünya’nın çapı yaklaşık 13 bin km, “dev” gezegen Jüpiter’in çapı ise 140 bin km.

Yıldızın çapı kadar kütlesi de (ağırlık diye düşünebilirsiniz) oldukça küçük, Güneş’in sadece %9’u kadar. Bu oran, kırmızı cüce yıldızlar arasında bile oldukça küçüktür. Başka bir deyişle, Wolf 359 bir kahverengi cüce olmanın kıyısından ucu ucuna dönerek burun farkıyla yıldız olabilmiş. Çünkü bir yıldız olabilmenin, kendi enerjisini üreterek parlayabilmenin yegane yolu, Güneş’in en az %7’si kütleye sahip olmaktır.

Wolf 359

Wolf 359, bize yakın konumda olduğu için yörüngesi boyunca yaptığı hareket, arkaplanındaki yıldızlara göre oldukça belirgindir. Fotoğrafta, birkaç yıl arayla alınan görüntülerde yıldızın arkaplandaki diğer yıldızlara göre ne denli büyük mesafe katettiği görülüyor.

Yüzey sıcaklığı 2.500 santigrat derece olan Wolf 359, kırmızı ışıltısıyla Güneş’in 0.0009 kadar enerji yayar. Ancak, parıltılı bir kırmızı cüce olduğu için, yaydığı ışık zaman zaman 0.0011 Güneş parlaklığına ulaşabiliyor. Kırmızı ışıltı dedik ve görselde yıldızımızı kırmızı gösterdik ama, eğer yakınında olsaydınız Wolf 359’un neredeyse Güneş ile aynı renkte ışık yaydığını görecektiniz. Yıldızın sıcaklığı, sıradan bir akkor telli ampulün sıcaklığına eşdeğerdir ve görünür rengi de bir ampul ışığıyla çok benzer. Buradaki kırmızı/turuncu/sarı cüce tanımlamaları, yıldızların ışığının spektrumdaki yerlerini tanımlamak için verilir. Bir de, çok uzaktan bakıldığında diğer yıldızlara göre kırmızımsı görünürler evet. Buraya tıklayarak bir fotoğrafını görüp fikir sahibi olabilirsiniz.

Wolf 359 çok genç bir yıldız. Bizim sistemimiz yaklaşık 5 milyar yaşındayken, bu yıldız sadece 250-350 milyon yıl kadar yaşında. Yani daha yeni doğmuş bir yıldız diyebiliriz kendisi için.

Şimdilik, bu yıldızın çevresinde herhangi bir gezegen tespit edemedik. Hoş, zaten etsek bile böylesi genç bir sistemdeki gezegenlerde yaşam ihtimali olmayacaktı. Eğer, gezegenimiz Wolf 359’un çevresinde dolanıyor olsaydı, Güneş’ten aldığı kadar ısı ve ışık alabilmesi için yıldıza yaklaşık 4 milyon km ötede dolanmak zorunda olacaktı. Bu mesafeden yeterince enerji alabilecektik fakat, maruz kalacağımız radyasyon ve güneş patlamaları gezegenimizi yaşanmaz hale getirecekti. Yine de, bu nebze genç yıldızların gözlemlenmesi, Güneş Sistemi’mizin ilk dönemlerine ilişkin bizlere oldukça değerli bilgiler kazandırıyor.

Wolf 359’un popüler bilimkurguda da önemli bir yeri var. Star Trek serilerinde çok defa ismi geçen ve birleşik gezegenler federasyonunun ileri savunma karakolunun bulunduğu yerdir. Seride, tek bir Borg gemisinin 39 federasyon yıldız gemisini 2 saat içinde yok edip 11.000 personeli öldürdüğü yer olarak bilindiğinden, biraz hüzünle anılır…

Hep daha fazla okumak gerekir...

Yazar Hakkında

Zafer Emecan

Bir astronomi işçisi. Kozmik Anafor’un kurucusu, her şeyi ve hiçbir şeyi. Alakasız üniversiteler bitirmiş olmasına rağmen, içinden atamadığı gökbilim sevgisini kaleme, klavyeye, araştırmalara dökmeye çalışan, haddini bilen, ama bazen aşan amatör bir bilimci.