Ögetay Kayalı

Ege Üniversitesi Astronomi ve Uzay Bilimleri öğrencisi. Çoğunlukla yıldız astrofiziği ile fizik ve matematiğin gündelik yaşantıdaki rolü üzerine yazıyor. Alanı dışında amatör olarak fotoğrafçılık, resim, programlama, mekanik, elektronik ve biyokimya ile ilgileniyor. Kozmik Anafor'dan ayrılmış, şu an www.rasyonalist.org sitesinde yazarlık yapmaktadır.

Mart, 2016

  • 24 Mart

    Gezegenler Neden Eliptik Yörüngelerde Dolanırlar?

    Kepler Yasaları‘ndan da bildiğimiz üzere gezegenler eliptik yörüngelerde dolanırlar. Aslında yalnızca gezegenler değil, çift yıldız sistemlerindeki yıldızlar da birbirleri etrafında eliptik yörüngelerde dolanırlar. Bunlar bazen çembere çok yakın da olsa, bir elips şeklinde yörüngeye sahiptir. Hatta gezegenlerimizin sahip olduğu eliptik …

  • 5 Mart

    Evren Genişlerken Biz De Genişliyor Muyuz?

    Evren genişlemekte. Bunu Hubble‘dan beri bolca inceleme şansımız oldu. Son zamanlarda yapılan yeni teknolojik araçlar sayesinde evrenin genişleme hızını veren Hubble sabitini de iyi bir kesinlikle ölçmeyi başardık. Bugün biliyoruz ki evren megaparsek başına 68 kilometre saniyelik bir hızla genişliyor. …

  • 3 Mart

    Evren Işık Hızından Hızlı Mı Genişliyor?

    Kozmoloji ile ilgili en popüler duyumlardan bir tanesi de evrenin ışık hızından daha hızlı genişlediğidir. Fakat bu cümle bir hayli eksiktir. Akıllarda cevaplanmamış, yarım yamalak cevaplanmış bir çok soru ve düşünce bırakır. Evren nasıl genişlemektedir? Nasıl olur da ışık hızını …

Şubat, 2016

  • 13 Şubat

    Gök Mekaniği: Giriş ve Temel Kavramlar

    İnsanoğlunun yıldızları izleyip anlamaya çalıştığı ilk zamanlarda; bazı yıldızların farklı hareketler yaptığını fark etmesiyle başlayan bir hikaye gök mekaniği. Farklı hareket yapan bu yıldızlara, gökyüzünde gezdikleri için gezgin (gezegen) adını verdiler. Zamanla bunların bir tane olmadığının da ortaya çıkmasıyla Güneş, Dünya …

  • 5 Şubat

    Güneş Doğarken Görülen Parlak Yıldız

    Çoğumuz gün batımlarına, gün doğumlarından daha aşinayız. Çünkü gün doğumu, geceyi sabaha bağladığından büyük bir çoğunluğumuz bu saatlerde uykuda olur. Hatta birçok kişi gün doğumunu öylesine fark etmemiştir ki, Güneşin tıpkı gün batımında olduğu gibi ufukta kırmızı olduğunun dahi farkında …

Ocak, 2016

  • 22 Ocak

    Jeodezik Eğri: En Kısa Mesafe

    Sıklıkla uzay-zamanın eğriliğinden bahsederiz, fakat bahsederken bu eğriliğin nasıl olduğu konusundaki muhteşem detayı atlarız. Aslında uzay-zaman özel bir eğriyi doğasında barındırır. Oysa ki eğri dediğimizde aklımıza çeşitli, sonsuz sayıda eğri türü gelebilir. Genel görelilik yazımızda da bahsettiğimiz üzere “kütle çekimsel …

  • 21 Ocak

    Dokuzuncu Gezegene Ait Kanıtlar Bulundu

    Güneş Sistemi’nde henüz keşfedemediğimiz bir dokuzuncu gezegen mi var? Her keşif doğrudan o bilgiyi arayarak yapılmaz. Bazen tesadüfidir, bazen başka bir gözlem sizin aradığınız bilgiyi içeriyordur; onu yorumlamanız gerekir. Buna çok iyi bir örnek Neptün gezegeninin keşfidir. Normalde ilk akla …

  • 20 Ocak

    İçimizden Geçen Parçacıklar: Nötrino

    Siz şu anda bu satırları okurken içinizden bir şeyler geçiyor; “nötrino”lar. Bu parçacıklar ışık hızına çok yakın hızlarda hareket eden, elektriksel yükü sıfır olan parçacıklardır. Elbette hiçbirini hissetmiyoruz, çünkü nötrinolar maddenin içerisinden “neredeyse” hiç etkileşmeden geçerler. Burada neredeyse detayı önemli, çünkü rastlantı …

  • 18 Ocak

    Genel Görelilik: Eşitlik İlkeleri

    Genel görelilik; kütle çekimini, uzay zaman eğriliğinin bir sonucu olarak tanımlar. Uzay-zaman eğriliği ise maddenin varlığının doğal bir sonucunda ortaya çıkar. Uzay-zaman eğriliği aynı zamanda maddenin hareketine etki eder. Özetle; “Uzay zaman maddeye nasıl hareket edeceğini, madde de uzay-zamana nasıl büküleceğini …

  • 9 Ocak

    Evrenin Genişlemesi: Nasıl Anlıyoruz?

    Bugün evren hakkında bazı temel fikirlere sahibiz. Bunlara karşı olan bazı fikirler de var fakat büyük çoğunluğun kabul ettiği bir şeyi ele alacağız. Evrenin genişlemesi. Nasıl oluyor da evrenin genişlediği sonucuna varıyoruz? Uzaklardaki, çok uzaklardaki gökadaların uzaklıklarını ölçüyoruz. Bunu yapmanın …

  • 2 Ocak

    Yıldızlar Ne Kadar Uzak?

    Evrene baktığımızda, kendi büyük dünyamızın aslında bir hiç olduğunu; yaşadığımız boyutların dahi astronomik ölçeklerde sıfır sayılabilecek düzeyde olduğunu görüyoruz. Bu devasa yapıların içerisinde, çıplak gözle görebildiğimiz yıldızlar… Yaşamın, çeşitliliğin kaynağı. Onlar dahi çok küçükler. Hatta çıplak gözle gördüklerimizin hepsi, kozmik …

Kasım, 2015

  • 25 Kasım

    2016 Yılında Bir Süpernova Patlaması Gözlenecek

    Normalde süpernova patlamalarını önceden öngörmek mümkün değildir. Diğer tüm yıldızlardan gelen ışık gibi, süpernovaları görmemizi sağlayan ışık da ışık hızının sınırlı olmasından ötürü bize gecikmeli bir zamanla ulaşır. Yani orada bir süpernova patlaması gerçekleşse dahi bunu görebilmemiz ancak o patlamadan gelen …

  • 15 Kasım

    Astrofotoğrafçılık: Alan Dönmesi (Field Rotation)

    Eğer astrofotoğrafçılığa başlamak istiyorsanız, teleskobunuzu seçerken dikkat etmeniz gereken çok önemli bir durum var. Mesel; alan dönmesi… Gök kubbe üzerindeki yıldızlar gece boyunca, Dünya’nın dönüş eksenine yaklaşık olarak denk gelen Kutup Yıldızı’nın etrafında dolanıyormuş gibi bir hareket yaparlar. Yani gece …

  • 2 Kasım

    Astrofotoğrafçılık: Yıldız İzi (Startrail) Fotoğrafları

    Bazı gökyüzü fotoğraflarında yıldızların arkalarında dairesel bir iz bıraktığını görürüz. Sanki yıldızlar bir şeyin etrafında dönüyor gibidir. Bu durum Dünya’nın dönüş hareketinin doğal bir sonucudur. Dünya, kendi ekseni etrafında dönerken yıldızlar da sanki gökyüzünde hareket ediyormuş gibi görünür. Dünya’nın dönüş eksenine yaklaşık …

Ekim, 2015

  • 24 Ekim

    Işık Hızıyla Birbirimize Yaklaşırsak Ne Olur?

    Klasik algımız bize, birbirine yaklaşmakta olan araçlardan birinde otururken karşıdaki aracın hızı konusunda yalan söyler. Örneğin 100 km/saat hızla düz bir yolda ilerlerken karşıdan bir araç bize doğru 50 km/saat hızla geliyorsa birbirimize 150 km/saat hızla yaklaşmalıyız sonucunu çıkarırız. Lakin …

  • 19 Ekim

    İvme Nedir?

    Kelime anlamı olarak ivme, aslında hızlanmaya karşılık gelse de yavaşlamayı da ifade eder. Yani fiziksel olarak incelediğimizde ivme, hızdaki değişimdir. Matematikte değişimleri ve artış şekillerini incelerken türev kullanılırız. Dolayısıyla ivme, yani hızlanma, hızın zamana göre değişimi (türevi)dir. Hız da benzer şekilde konumun …

Eylül, 2015

  • 26 Eylül

    Süper Ay Tutulması: 28 Eylül

    Ay tutulması, Güneş ile Ay arasına Dünya’nın girmesi sonucu Ay’ın kısmen veya tamamen Dünya’nın gölgesi altında kalması durumudur. Tutulma sırasındaki bu dizilim sebebiyle Ay, dolunay evresindedir. Tutulma sırasında Ay giderek Dünya’nın gölgesi altında kalmaya başlar. Bu esnada Dünya’nın atmosferinden geçen …

  • 20 Eylül

    İnfografik: Dünya

      Eğitim materyali olarak tasarlanmıştır. Görüş, öneri ve fikirleriniz için bize ulaşabilirsiniz. Fotoğrafa tıkladığınızda büyük hali açılır (boyut 9 mb). Ögetay Kayalı Daha fazla okumalısınız ESI: Dünya Benzerlik İndeksi 1980’lerde keşfedilmeye başlayan Güneş Sistemi dışı gezegenlerin (Ötegezegen-Exoplanet) 2000’li yılların ortalarında teknolojinin gelişmesiyle …

  • 20 Eylül

    Uzay Fotoğrafları Renkli Mi Çekiliyor?

    Hepimiz yukarıdaki gibi şaşalı uzay fotoğraflarını görmeye alışkınız. Peki bunlar çekildiklerinde gerçekten renkli mi oluyor, yoksa Photoshop gibi programlarla mı renklendiriyorlar? Öncelikle şunu belirtelim: Bilimsel alanda çalışmalar yapan astronomlar için renkli fotoğraf önemli değildir. Sadece, bilimsel çalışmaları için “ihtiyaçları olan” …