Fizik / Astrofizik

Fizik, astrofizik, teoriler, bolca matematik… Ve dahi; atom fiziğine de, profesörlüğe de lanet olsun!

Mayıs, 2019

  • 23 Mayıs

    Güneş Bir Çift Yıldız Olarak Doğmuş Olabilir Mi?

    Öyle görünüyor ki, hemen tüm yıldızlar çiftler halinde doğuyorlar. Acaba, 4,5 milyar yıl önce doğan güneşimizin de, çoğu yıldızın olduğu gibi çift yıldız mıydı? Bir eşi veya ikizi var mıydı? Neredeyse evet- aynı ikiz olmasa da… UC Berkeley’den teorik bir …

  • 9 Mayıs

    Işık Hızıyla Birbirimize Yaklaşırsak Ne Olur?

    Klasik algımız bize, birbirine yaklaşmakta olan araçlardan birinde otururken karşıdaki aracın hızı konusunda yalan söyler. Örneğin 100 km/saat hızla düz bir yolda ilerlerken karşıdan bir araç bize doğru 50 km/saat hızla geliyorsa birbirimize 150 km/saat hızla yaklaşmalıyız sonucunu çıkarırız. Lakin …

  • 3 Mayıs

    Paralel Evrenler Sahiden Var Mı?

    “Fizik için zor olan çok şey vardır, fakat imkansız yoktur. Fizik için, ‘bu asla olmaz’ diyemeyiz.” –Doç. Dr. Başak KOŞAR KIRCA- Evren; sosyal ve bilimsel hayatta sürekli kullandığımız bir sözcük ya da terimdir. Aslına bakılırsa evren sözcüğünün herkesin kendine özgü …

Nisan, 2019

  • 24 Nisan

    Yeterince Uzağa Bakarsak Galaksimizin Oluşumunu Görebilir Miyiz?

    Pek çoğunuz duymuştur; uzayda uzağa baktığımızda cisimlerin geçmiş halini görüyoruz. Yani ne kadar uzağa bakıyorsak, o kadar geçmişe bakıyoruz anlamına geliyor bu. Örneğin Güneş’in 8 dakika önceki halini görüyoruz çünkü bize 8 ışık dakikası uzaklıkta. Bize en yakın sistem olan …

  • 23 Nisan

    4. Boyut Nedir? Boyutlar Neyi İfade Eder?

    4 boyutlu bir uzayda yaşadığımızı söyleyip duruyoruz fakat boyut kavramının kendisi üzerine pek düşünmüyoruz. Boyut derken kastedilen şeyin ne olduğunu bilmediğimiz zaman 4.boyutu veya sicim teorisi gibi teorilerde kullanılan daha çok boyutu tahayyül etmemiz de zorlaşıyor. Fiziksel olarak 3 boyutlu …

  • 19 Nisan

    “Evrenin Yaşı”nı Nasıl Belirliyoruz?

    Varlığımızı sürdürdüğümüz, yaşam alnımız olan Dünya’nın; bizim, gökyüzüne baktığımızda gördüğümüz yıldızların ve göremediğimiz birçok sistemin alan sahibi olan evrenimizin kaç yaşında olduğunu tarih boyunca sorgulamışızdır ve bu durum her zaman merak konusu olmuştur. Evrenin yaşı günümüzde temel 3 farklı yol …

  • 11 Nisan

    İlk Kara Delik Görüntüsünde Neden Turuncu Bir Halka Var?

    Sekiz radyo teleskop ve 200’den fazla astronom, daha önce hiç görülmemiş şaşırtıcı uzak bir kara delik görüntüsünü elde etmek için uğraştı. 10 Nisan gününde 200’den fazla astronomun küresel iş birliği, ortaya doğrudan gözlemlenen bir kara deliğin ilk gerçek görüntüsünü ortaya …

  • 4 Nisan

    Holografik Evren Kavramı Bize Ne Söylüyor?

    Yaşadığımız evrenin aslında bir hologram olduğu söylemi son yıllarda fizik ile ilgili ortaya çıkan en büyük yanlış anlamalardan birine sebep olmakta. Bu yazıda konuda geçen kavramları ele alacağız, fizikçiler aslında ne demek istiyor onu açıklayacağız. Hayır evrenimiz hologram değil. Bu …

Mart, 2019

  • 30 Mart

    Evrende Var Olan Yıldız Türleri

    Yıldızlar da, evrende var olan her şey, hatta canlı varlıklar gibi türlere ayrılırlar. Yıldız türleri, doğum anındaki kütlesinden tutun da, ömür sürecindeki değişimlere kadar birçok faktör tarafından belirlenir. Bu yazımızda, evrende görebileceğimiz belli başlı yıldız türlerini ve temel yapılarını ele almaya …

  • 24 Mart

    Hertzsprung-Russell Diyagramı (HR Diyagramı)

    Hertzsprung-Russell diyagramı (ya da HR Diyagramı veya HRD), yıldızların ışıtma güçleri (veya mutlak parlaklıkları) ile tayf türleri (veya etkin sıcaklıkları) arasındaki ilişkiyi veren bir dağılım grafiğidir. Aynı zamanda renk-parlaklık diyagramı olarak da bilinir. Basit bir şekilde, yıldızların mutlak parlaklıkları ile sıcaklıkları arasındaki ilişkiyi göstermekten çok …

  • 22 Mart

    Gerçek Hayat Düzeyinde Kuantum Mekaniği

    Kuantum mekaniğini anlayamayanların en çok yakındığı şey, sağduyuya aykırı olmasıdır. Peki birçok insan bu konudan şikayetçiyken, gerçekte böyle midir? Evet, gerçekte tamamen algılayışımıza bir tezat oluşturacak şekildedir. Kuantum mekaniğinin temel olgularını gündelik nesnelerle birleştirip size bu karmaşık fiziği anlamanızda yardımcı …

  • 19 Mart

    “Tanrı Parçacığı” Higgs Bozonu Maddeye Nasıl Kütle Kazandırıyor?

    Daha önce Higgs Bozonu’nun ne olduğuyla ilgili bir yazı yazmıştık. Bu yazıda da aynı biçimde matematiksel denklemlerden kaçınarak Higgs mekanizmasının nasıl işlediğini kabaca anlatacağız. Yazımızda kullanılan bazı kavramlar yabancı gelebilir. Bunun nedeni modern fizik ile ilgili bahsettiğimiz bu konunun aslında …

  • 16 Mart

    Enflasyon (Şişme) Teorisi -2

    Büyük Patlama Teorisi’nin evrenin genişlemesiyle ilgili açmazlarından birine çözüm sunan Enflasyon Teorisi’ni anlattığımız yazımıza, ikinci bölümüyle devam ediyoruz. Yazımızın ilk bölümünü bu linkten okuyabilirsiniz. Düzlük Problemi Standart Büyük patlama teorisinin açıklama getiremediği konulardan biri de düzlük problemi olarak bilinir. Bu …

  • 12 Mart

    Enflasyon (Şişme) Teorisi -1

    Evren durağan mıdır yoksa uzak geçmişte küçük ve yoğun bir tekillikten genişlemiş midir? Bu soru geçtiğimiz yüzyılın ilk yarısının önemli kozmolojik tartışmalarından biriydi. 1920’li yıllarda Edwin Hubble’ın gözlemleri galaksilerin bizden, mesafelerine orantılı olarak hızla uzaklaşmakta olduğunu, yani evrenin genişlediğini göstermiştir. …

  • 9 Mart

    Bose-Einstein Yoğunlaşması Nedir?

    1921 yılında Einstein ve Bose’ın ortaya attığı, Bose-Einstein Yoğunlaşması kısaca; “moleküller mutlak sıfır noktasına yakın bir sıcaklığa getirildiklerinde farklı bir madde halinde bulunurlar” şeklinde tanımlanabilir. Bu, maddenin diğer üç halinden farklı olarak bir dördüncü hal olarak değerlendirilebilir. Bu dördüncü halde …

  • 3 Mart

    Yıldız Astrofiziği: Hidrostatik Denge

    Yıldızlar, kendi kütle çekimleri altında çöken gaz ve toz bulutlarından oluşur. Bulut çökmesine devam ettiği sürece, daha küçük bir hacimde sıkışmaya başlayan gazın basıncı artar. Öyle bir noktaya gelinir ki, en sonunda basınç kuvveti, kütle çekim kuvvetine eşit olarak, gazın daha fazla kendi üzerine …

  • 1 Mart

    Negatif Kütle Sahibi Gibi Davranan Akışkan!

    Bilim insanlarının ürettiği “Negatif Kütle Sahibi Akışkan”, günlük hayattaki mantığımızın dışında özelliklere sahip. Örneğin, ileri itildiğinde geri hareket ediyor! İçeriği ne olursa olsun, sıvılar tuhaftır. Genellikle beklendiği gibi hareket etmezler. Görünen o ki, bilim insanları her zaman daha yeni ve daha ilginç versiyonlarını yaratmaktan …

Şubat, 2019

  • 17 Şubat

    Güneş’in Bugünü ve Yarını

    Güneş; dengeli olarak niteleyebileceğiz aşamada, gençlik günlerini yaşayan bir yıldızdır. Gökbilimciler yıldızların bu dengeli ve sağlıklı ömür bölümünü “anakol evresi” olarak nitelerler. Bu süreç içerisinde yıldız, çekirdeğindeki çok yoğun maddenin büyük bir kısmını oluşturan hidrojeni helyuma çevirerek enerji üretir. Ancak, …

Ocak, 2019

  • 30 Ocak

    Kütle Çekimsel Sapan Etkisi ve Hızlanma

    “Gravitational slingshot effect”, Türkçeye çevrilmiş haliyle “kütle çekimsel sapan etkisi” olayını açıklayan neredeyse hiçbir Türkçe kaynak yok. Özellikle gözlemci çerçevesi, momentum, etki tepki, vektör gibi konuları açıklamadan ifade ettiği için bunları açıklamaya çalıştık. Bir uzay aracını başka bir gezegenin yörüngesine …