Dış Uzay

Yıldızlar, gökadalar, ötegezegenler… Dışarısı, yani epey uzak yerler!

Aralık, 2019

  • 10 Aralık

    Bu Galakside Karanlık Madde Neredeyse Hiç Yok!

    Gökbilimciler,  NGC 1052-DF2 ya da daha kısaca DF2 galaksisinin, onun boyutundaki bir galakside bulunması beklenen orandan 400 kat daha az miktarda karanlık madde içerdiğini belirlediler. Araştırmacılara göre bu sıra dışı galaksi, galaksilerin nasıl oluştuğuna dair bir anlayış sağlamaya ek olarak karanlık …

Kasım, 2019

  • 23 Kasım

    Yıldızların Hiç Görünmediği Bir Gökyüzü Olabilir Mi?

    Düşünün; tek bir yıldız yok, geceleri gökyüzü bomboş. Sadece Ay var, başka hiçbir şey görmüyorsunuz. Çoğumuz bu soruya, galaksimiz Samanyolu içinde 400 milyar civarı yıldız varken, gökyüzünün yıldızsız olması mümkün değil, diye cevap verecektir. Bu cevap büyük oranda doğru, ama …

Ekim, 2019

  • 31 Ekim

    Kış Üçgeni (Sirius, Procyon, Betelgeuse)

    Yaz Üçgeni‘ni yazın gökyüzüne baktığımızda gördüğümüz en parlak  3 yıldızdan biliyoruz: Vega, Altair ve Deneb. Gökyüzü o kadar muntazam, bereketli ve ihtişamlıdır ki  insanoğluna yazın ‘Yaz Üçgeni’ ile gösterdiği rehberliği, kış aylarında da gösterir. Bu sefer çok farklı yıldızlarla tabi …

  • 25 Ekim

    “Konuk Yıldız” Yengeç Nebulası’nın İnsanlık Tarihçesi

    Konumuz belki Yengeç Nebulası ama, aslında tam anlamıyla bir “konuk yıldızın esrarı” hikayesi insanlık için…  M.Ö. 8. yüzyıla dek geri götürebileceğimiz bir gökyüzü gözlem geleneği olan Çinli astronomlar, Güneş ve Ay tutulması, kuyruklu yıldız ve takımyıldızlarını gözlemlemekte büyük beceri kazanıp …

  • 23 Ekim

    Galaksinin Boşluklarını Dolduran; Yıldızlararası Madde

    Hemen hepimiz gözümüzü gökyüzüne çevirip, evrenin sonsuzluğunu seyre daldığımızda belki de düşündüğümüz ilk şey, uzayın ne kadar devasa bir boşluk olduğudur. Bizlere göre uzay, hemen her noktası yıldızlar ile donatılmış sonsuz bir boşluktan ibaret görünüyor. Yıldızlararası maddenin varlığı aklımıza bile gelmiyor. …

  • 17 Ekim

    Galaksi Birleşmesi: Gökadalar Birleşir Mi, Çarpışır Mı?

    Galaksi birleşmesi, evrenin sıradan, her yerinde rastlanan ve aralıksız süren olaylarından biridir. Üstte yer alan fotoğrafta “Anten Gökadası” olarak bilinen, aslında NGC 4038 ve NGC 4039 adlı iki galaksinin birleşme süreci ortasındaki halini görüyorsunuz. Fotoğrafta gördüğünüz iki büyük sarı bölge, …

  • 16 Ekim

    Kozmik Işın Kılıcı Ve Parçaladığı Nebula

    Üstteki fotoğrafta gördüğünüz güçlü ışın kılıcı, etrafını saran koyu toz ve gaz bulutlarını parçalara ayırıyor. Bu fotoğraf yeni Star Wars filminden bir kare değil, bizzat insan yapımı olan Hubble Uzay Teleskobu’ndan gelen gerçek bir fotoğraf. Yeni doğan bir yıldızın maddelerinin …

  • 16 Ekim

    NGC 7129 ve Genç Yıldızları

    Yansıma bulutsuları, yakınlarındakı  yıldızların ışığını yansıtan yıldızlararası toz bulutlarıdır. Onlardan bir tanesi olan NGC 7129,  gökyüzü standartlarına göre en küçüğü 1 milyon yıl yaşında tahmin edilen 130’dan fazla genç yıldızı barındırmaktadır. Bu yıldızlar çevresindeki mavimsi bulutsuyu aydınlatırken, kabarcığı üzerindeki toz …

  • 9 Ekim

    Samanyolu’nda Kaç Tane Kara Delik Var?

    Çoğumuz, galaksimiz Samanyolu’nun merkezdeki dev kütleli kara delik haricinde çok büyük sayıda kara deliğe ev sahipliği yaptığını bilmeyiz. Oysa şu bir gerçek ki; kara delikler de tıpkı yıldız ve gezegenler gibi Samanyolu içine dağılmış, olağan yürüngelerinde dolanan sıradan gökcisimleridir. Bir …

  • 6 Ekim

    Blue Stragger’lar (Mavi Başıboş Yıldızlar)

    Küresel kümelerdeki mavi renkli; sıcak ve genç yıldızlar nereden geliyorlar? Normal şartlarda orada olmaları neredeyse imkansız olmalıydı oysa! Küresel yıldız kümeleri, çok dar bir alanda bir araya toplanmış yüz binlerce yıldızdan oluşurlar. Büyük gökadalar tarafından yutulmuş cüce gökadaların çekirdekleri olduğu …

Eylül, 2019

  • 30 Eylül

    Küçük Ayı ve Kutup Yıldızı (Polaris / Demir Kazık / Kuzey Yıldızı)

    Polaris, ya da ülkemizde bilinen adıyla Kutup Yıldızı; Kuzey Yıldızı, Şimal Yıldızı veya Demir Kazık olarak bilinen, yön bulmamıza yarayan ancak (denizciler, askerler ve doğa sporları tutkunları hariç), hemen hiçbirimizin bulamadığı, buldum diyenlerin de genelde yanlış yıldızı gösterdiği bir yıldızdır …

  • 26 Eylül

    Küresel Yıldız Kümeleri

    Küresel yıldız kümeleri; yüz binlerce hatta bazen milyonlarca yıldızın birbirine kütle çekim kuvveti ile bağlı olduğu, küresel yapılı yıldız topluluklarıdır. Bu küresel yapının içinde yıldızlar oldukça sıkışık halde yer alırlar ve kümenin merkezine doğru gidildikçe birim hacimdeki yıldız yoğunluğu artar. Öyle ki, sadece …

  • 19 Eylül

    Bulutsu (Nebula) Çeşitleri

    Bugün evrende var olan tüm yıldızların doğum yeri olan bulutsular (nebula), yani gaz ve toz bulutları, bizim o muhteşem fotoğraflarda gördüğümüz şekillerine göre bazı türlere ayrılır. Aynı zamanda bu türler, nasıl oluştukları veya ne oldukları hakkında bize bir çok şey söyler. Bu …

  • 15 Eylül

    Triangulum (Üçgen) Gökadası

    Bu güzel sarmal galaksi, en yakınımızda bulunan, iki büyük gökadadan, yani iki dev komşumuzdan biri olan M33, ya da diğer adıyla Triangulum (Üçgen) Gökadası’dır. Bizim galaksimiz olan Samanyolu, “yerel grup“ denilen ve Andromeda ve Triangulum’un içinde yer aldığı üçlü bir …

  • 2 Eylül

    Yakınımızdaki Yıldızlar: SCR 1845-6357

    Gördüğünüz gibi çok güzel ve akılda kalıcı olan bu isim; sadece 12.5 ışık yılı uzağımızdaki bir yıldız sistemine ait. Galaksimizin büyüklüğü düşünüldüğünde kapı komşumuz da diyebileceğimiz bu sistemi anlatmaya değer kılan şey, bir ikili sistem olması. Ancak sistem iki yıldızdan değil, bir …

Ağustos, 2019

  • 31 Ağustos

    Nedir Bu Galaksi Dediğimiz?

    Credit: NRAO/AUI/NSF; S. Dagnello

    Bayanlar baylar ve şirin çocuklar, kemerlerimizi bağladıysak bu kez uzayın derinliklerine gidiyoruz; galaksi dediğimiz, milyarlarca yıldız içeren yerlere. Yani “gökada”lara! Galaksi; yıldızların, gezegenlerin, kara deliklerin ve biz insanların da içerisinde yaşadığı bölgedir diyebiliriz. Peki, dünyamıza ev sahipliği yapan bu alanlar …

  • 31 Ağustos

    Merope Yıldızı ve Merope Bulutsusu

    Özellikle kış aylarında gökyüzünde büyük şehirlerdeki ışık kirliliği altında bile çıplak gözle rahatlıkla görülebilen, ortalama 440 ışık yılı uzaklıktaki Ülker (Pleiades, M45) açık yıldız kümesi, içerdiği yüzlerce genç yıldız ile amatör astronomların bir numaralı gözlem hedefleri arasında yer alıyor. Küme içindeki genç …

  • 10 Ağustos

    Dev Yıldız Fabrikası: Tarantula Bulutsusu

    Bu üstteki fotoğraf, Tarantula Bulutsusu olarak isimlendirilen, bizden yaklaşık 170 bin ışık yılı uzaklıkta yer alan  Büyük Magellan Bulutu‘ndaki devasa bir yıldız oluşum bölgesine ait. Büyük Magellan Bulutu, galaksimiz Samanyolu‘nun uydusu olan ve birkaç milyar yıldız içeren bir cüce gökadadır. …

  • 9 Ağustos

    Gezgin Uydu (Ploonet – Gezay) Nedir?

    İnsanlığın başlangıcından bu yana sormaktan vazgeçemediği “evrende yalnız mıyız” sorusunun cevabını bulmadaki en güçlü aday ve günümüzde sıklıkla duyduğumuz ötegezegen kavramı, aslında astronomi biliminde son derece yeni bir araştırma alanı. Öyle ki, muhtemelen bu yazıyı okuyanların ciddi bir kısmının yaşı, …