Dış Uzay

Yıldızlar, gökadalar, ötegezegenler… Dışarısı, yani epey uzak yerler!

Nisan, 2019

  • 12 Nisan

    Başak (Virgo) Galaksi Kümesi

    Üstteki fotoğrafta, bize en yakın galaksi kümesi olan, kapı komşumuz Başak (Virgo) Kümesi’ni görüyorsunuz. İrili ufaklı 2.000 kadar gökada içeren bu kümenin merkezi, yaklaşık 70 milyon ışık yılı uzağımızda yer alıyor. Küme galaksilerinin bazıları ise sadece 15-20 milyon ışık yılı kadar …

  • 11 Nisan

    Gökadalardan Kovulan Yıldızlar

    Bir yıldız, ait olduğu galaksiden dışlanabilir mi? Yahut, galaksinin çekim gücünden kurtulup gökadalar arası boşlukta yalnız, bir başına hayatını sürdürebilir mi? Yıldızlar çok nadiren görülen istisnalar dışında, gökada içlerinde oluşur. Çünkü, yıldız oluşumu için büyük miktarda yoğunlaşmış gaza ihtiyaç vardır ve …

  • 10 Nisan

    Messier 87 (M87) Galaksisi ve Süper Kütleli Kara Delik

    Üstte fotoğrafını gördüğünüz Messier 87 (M87), bizden 52-53 milyon ışık yılı uzakta yer alan dev boyutlu bir eliptik galaksidir. Adından da anlaşılacağı üzere, Messier Kataloğunu hazırlayan ünlü astronom Charles Messier tarafından 1781 yılında keşfedilmiştir. Bir çoğunuz, çok daha görkemli göründüğü …

Mart, 2019

  • 29 Mart

    Güneş’in Yerel Galaktik Çevresi Ve Hareketi

    Gökadamız Samanyolu yörüngesinde yaklaşık 230 milyon yılda döndüğü düşünülen Güneş, bu yolculuğu sırasında farklı ortamlardan geçer. Yıldızımız ve bizler, son 100 bin yıla yakın zamandır ise, Yerel Yıldızlararası Bulut adı verilen seyrek gazlardan oluşan bir bulutsunun içinde yol alıyoruz. Seyrekliği …

  • 27 Mart

    Sırıtkan Kedi Galaksi Grubu

    Samanyolu’nun ve tüm galaksilerin arasında çok fazla karanlık madde bulunuyor. Kütle çekimsel kırılma etkisiyle ışıkta gerçekleşen bozulma ise bu kediyi oluşturuyor. (Kütleçekim mercek etkisi denilen bu olay hakkında daha fazla bilgi için bu yazımızı okuyabilirsiniz.) Chandra X-Işını Gözlem Evi, üstte gördüğünüz …

  • 16 Mart

    Samanyolu Galaksisi: “Gerçek Vatanımız”

    Şehir ışıklarından uzakta Ay’ın olmadığı açık bir gecede, gökyüzünü bir baştan öbür başa kuşatan puslu, parlak bir şerit görülür. Bugün, bu puslu şeridin Güneş’in de içinde bulunduğu 400 milyar kadar yıldız içeren, disk şeklinde bir gökada; yani Samanyolu olduğunu biliyoruz. Bir teleskop ile …

  • 15 Mart

    Genç Evren Ve İlkel Yıldızlar

    Büyük Patlama Teorisi, evrenin tek ve belirsiz bir hacme sahip bir noktadan hızla genişleyerek bugünkü halini aldığını söyler. Teoriye göre; ilk andan itibaren evren bu tekil yoğunluktan genişlemeye başlamış, genişleme süreci içinde evrenimiz zamanla atom çekirdeklerinin oluşabileceği düşük yoğunluk ve …

  • 12 Mart

    Yakınımızdaki Yıldızlar: “En Yakın Yıldız” Proxima Centauri

    Yıldızların büyüklüklerinin; parlaklıklarına ve dolayısıyla görünümlerine ne kadar dramatik biçimde etki edebildiğini hiç düşündünüz mü? Bize Güneş’ten sonra en yakın yıldız olan Proxima Centauri’nin keşfi, bu dramatik etkiye rağmen yapılan en büyük keşiflerden biridir. Yukarıda gördüğünüz fotoğrafta, soldaki sarımsı yıldız hemen …

  • 10 Mart

    NGC 6946 (Havai Fişek) Galaksisi

    Bu üstte gördüğünüz olağanüstü fotoğraf, bizden yaklaşık 18 milyon ışık yılı* uzakta yer alan, NGC 6946 isimli spiral galaksiye ait. Görüntüsünün benzerliğinden dolayı Havai Fişek Gökadası (Fireworks Galaxy) olarak da bilinen bu dev evren adası, 1789 yılında ünlü İngiliz gök …

  • 3 Mart

    Samanyolu’nun Dev Karadeliğinden Kaçabilen G2 Objesi

    Galaksimizin merkezi; Sagitarrius A olarak adlandırılan, oldukça yoğun ve sıkışık bir radyo dalgası kaynağıdır. Bölgedeki yıldızların hareketlerini ve başka galaksilerin merkezlerini gözlemlememizin yanı sıra, teorilerimiz ile de bu kaynağın bir süper-kütleli kara delik olduğundan emin sayılırız. Kendisine kısaca SgrA dediğimiz bu …

Şubat, 2019

  • 28 Şubat

    Yakınımızdaki Yıldızlar: Struve 2398

    Bize yaklaşık 11.5 ışık yılı uzaklıkta yer alan Struve 2398 (Gliese 725), iki yıldızdan oluşan bir çift yıldız sistemidir. Sistem, 1800’lü yılların ortalarında ismine bakıp “hey maşallah” dediğimiz Alman astronom Friedrich Georg Wilhelm von Struve tarafından keşfedilmiş. Sistemi, M tayf sınıfından …

  • 28 Şubat

    Hoag Cismi (Halka Galaksisi)

    Oldukça sıra dışı bir görünüme sahip olsa da; üstte gördüğünüz bu gördüğünüz fotoğraf, oldukça büyük bir galaksiye ait. “Hoag Cismi” olarak da isimlendirilen halka biçimli bu galaksi, bildiğimiz spiral veya eliptik galaksilerden farklı olarak; merkezde bir çekirdek ve çekirdeğin çevresinde …

  • 24 Şubat

    Yalnızlık Ömür Boyu: Başıboş Gezegenler

    Gezegen ismi hepimizin aklına yıldızı olan bir sistemin etrafında dolanan bir cismi hatırlatıyor değil mi? Zaten öyle olması gerektiğini düşünüyorsunuz. Ama durum tam anlamıyla bildiğimiz gibi değil. Kozmos’un içinde sonsuz karanlığa sürüklenen, nereye gittiğini bilmeyen, ebedi yalnızlığa mahkum olmuş ve …

  • 18 Şubat

    M22 (NGC 6656) Küresel Yıldız Kümesi

    Ünlü astronom Charles Messier’in “Messier Kataloğu”nda yer verdiği M22 (Messier 22, NGC 6656) küresel yıldız kümesi, Dünya göklerinden görülebilecek en parlak küresel kümedir. Küresel yıldız kümeleri; binlerce, bazen milyona yakın sayıda yıldızın bir arada bulunduğu, küresel yapıda yıldız kümelerine deniliyor. …

  • 13 Şubat

    Magellan Bulutları’nda Olası Gece Manzarası

    Yakın komşu galaksilerimiz Magellan Bulutları‘ndaki olası bir gezegende, “en azından astrofotoğrafçılık yapanlar için”, gece gökyüzü bu görsel benzetime oldukça yakın görünüyor olabilir. Bizden ortalama 180 bin ışık yılı uzaklıkta iki “cüce galaksi” olan Magellan Bulutları, içinde yer aldığımız Samanyolu’na gök bilim …

Ocak, 2019

  • 18 Ocak

    Samanyolu’nun Merkezi Ve Merkezdeki Karadelik

    Bizim Güneş Sistemimizin de içerisinde yer aldığı Samanyolu Gökası’nın merkezi (çekirdeği), gökadanın geriye kalan tüm malzemesinin çevresinde döndüğü bir merkezdir. Samanyolu’nun merkezi de, tıpkı kendisi gibi spiral bir yapıya sahip. Ancak, merkezin bu spiral yapısı ile galaksimizin spiralliği arasında bir …

  • 14 Ocak

    Samanyolu’ndaki Şüpheli Serseri Yıldız Grubu

    İçinde yaşadığımız Samanyolu galaksisi, oldukça şiddetli bir geçmişe sahiptir. Kaçan “yassılaşmış” galaksileri yutmadığı zamanlarda yakınındaki galaktik komşuları ile bitmek bilmeyen ve her zaman da kazanamadığı yıldızlararası bir çekişme içerisinde olduğu görülüyor. 19 Eylül 2018 tarihinde Nature dergisinde yayınlanan bir araştırmaya …

Aralık, 2018

  • 31 Aralık

    Bir Bulutsu Semti: NGC 2264 (Yılbaşı Ağacı Yıldız Kümesi)

    Evren çok büyüktür. Öyle ki Dünya’dan nispeten küçük gözüken bir bölge, içerisinde çok fazla nesne gizliyor olabilir. Gökyüzünde bir dolunayın kapladığı alan kadar yer kaplayan NGC 2264 bölgesi de bu bölgelerden biri olarak gösterilebilir. Tekboynuz Takımyıldızı sınırları içerisinde, bizden yaklaşık …

  • 31 Aralık

    Samanyolu Yamyamlık Yapıyor!

    Herkes Andromeda ve Samanyolu galaksilerinin birleşeceğini konuşadursun, şu anda Samanyolu küçük bir galaksiyle zaten birleşiyor. Cüce Yay (Sagittarius) Galaksisi denilen ve bize göre Samanyolu’nun “karşı” tarafından yer alan cüce gökada, son birkaç milyar yıldır adım adım Samanyolu tarafından yutuluyor. Her …