Dış Uzay

Yıldızlar, gökadalar, ötegezegenler… Dışarısı, yani epey uzak yerler!

Ağustos, 2019

  • 10 Ağustos

    Dev Yıldız Fabrikası: Tarantula Bulutsusu

    Bu üstteki fotoğraf, Tarantula Bulutsusu olarak isimlendirilen, bizden yaklaşık 170 bin ışık yılı uzaklıkta yer alan  Büyük Magellan Bulutu‘ndaki devasa bir yıldız oluşum bölgesine ait. Büyük Magellan Bulutu, galaksimiz Samanyolu‘nun uydusu olan ve birkaç milyar yıldız içeren bir cüce gökadadır. …

  • 9 Ağustos

    Gezgin Uydu (Ploonet – Gezay) Nedir?

    İnsanlığın başlangıcından bu yana sormaktan vazgeçemediği “evrende yalnız mıyız” sorusunun cevabını bulmadaki en güçlü aday ve günümüzde sıklıkla duyduğumuz ötegezegen kavramı, aslında astronomi biliminde son derece yeni bir araştırma alanı. Öyle ki, muhtemelen bu yazıyı okuyanların ciddi bir kısmının yaşı, …

  • 7 Ağustos

    Gök Cisimleri Nasıl İsimlendiriliyor?

    Çıplak gözle kolayca fark edilebilen gök cisimlerinin isimleri (örneğin Güneş, Ay, Güneş Sistemi’ndeki gezegenlerin bazıları) antik dönemlerden beri biliniyor, peki günümüz teknolojisiyle keşfedilen binlerce gök cismi nasıl adlandırılıyor? Eski çağlarda gök cisimleri, isimlerini mitolojik efsanelerin kahramanlarından, hayvan ya da eşya …

  • 3 Ağustos

    Evren Dönüyor Olabilir Mi?

    Yaşadığımız Dünya dahil olmak üzere Güneş Sistemimizdeki bütün gezegenler Güneş’in etrafında durmaksızın bir dönüş halindeyken, aynı zamanda kendi eksenleri etrafında da dönmeye milyarlarca yıldır devam ediyor. Sistemdeki bütün gezegen ve uydulara devasa kütleçekim kuvvetiyle adeta hükmeden Güneş dahi Samanyolu Gökadası’nın …

Haziran, 2019

  • 11 Haziran

    Samanyolu’nun Tüm Yıldızları Sarmal Kollarında Mı?

    Aşağıdaki ilüstrasyonda, sarmal (spiral) bir yapıya galaksimiz Samanyolu’nun olası yapısı ve bilinen sarmal kollarının isimlerini görüyorsunuz. Güneş’imizin ve dolayısıyla bizim yer aldığımız Avcı (Orion) kolu, Samanyolu’nun gördüğünüz ana kollarından biri olmayıp, Yay ve Kahraman kolları arasındaki küçük bir çıkıntıdan ibarettir. …

  • 9 Haziran

    Samanyolu’nda Kaç Tane Yıldız Var?

    Gök bilim kaynaklarını karıştıran, belgesellerden takip eden veya bilim insanlarının Samanyolu’ndaki yıldız sayısı hakkındaki yorumlarını dinleyen çoğu insanın kafasında soru işaretlerinin oluşması kaçınılmaz. Çünkü, bu bahsedilen kaynaklarda gökadamızdaki yıldız sayısı 100 milyar, 200 milyar, 400 milyar gibi oldukça çeşitli ve …

Mayıs, 2019

  • 30 Mayıs

    Messier 77 (M77) Galaksisi

    Dünya’ya yaklaşık 47 milyon ışık yılı uzaklıkta bulunan Messier 77 (M77) ya da diğer adıyla NGC 1068 olarak bilinen bu galaksi, Balina Takımyıldızı (Cetus) yönündeki çubuklu bir sarmal gökadadır. 1780 yılında Pierre Méchain tarafından keşfedilen Messier 77, Messier kataloğunun en …

  • 28 Mayıs

    Gezegenimsi Bulutsu: Gezegen mi Nebula mı?

    Planetary Nebula, ya da Türkçesi “gezegenimsi bulutsu”ların tahmin edileceği üzere gezegenlerle bir ilgisi yok. Eski tarihlerde, büyütme gücü düşük teleskoplarla ilk keşfedildikleri dönemde yuvarlak bir gezegen gibi göründükleri için böyle adlandırmışlar ve bu adlandırma günümüze kadar gelmiş. Üstte gördüğünüz fotoğraftaki …

  • 21 Mayıs

    Antik Galaksiler, Tahmin Edilenden Daha Parlaklar!

    Spitzer Uzay Teleskopu, gökyüzüne 200 saatten fazla bakarak uzaydaki yolculuğu 13 milyar yıl sürüp Dünya’ya ulaşan “antik galaksiler”in ışığını topladı. Bu antik galaksilerden bize gelen ışık, kaynağını o kadar uzun süre önce terk etmişti ki, görüntü üzerine çalışan araştırmacılar zamanda …

  • 15 Mayıs

    Kozmik Kabarcık: Sharpless 2-308

    Baktığınız şey bir emisyon bulutsusu ve HII bölgesidir. Sıcak bir yıldızdan esen hızlı rüzgarlar, Büyük Köpek Takımyıldızı içerisinde bulunan bu muhteşem kabarcığı oluşturmuş. Kabarcığın sardığı büyük kütleli cisim EZ Canis Majoris  olarak adlandırılan bir yıldız ve “Wolf-Rayet” türü yıldız kategorisine …

  • 10 Mayıs

    Kozmik Işık Ufku ve Gözlemlenebilir Evren

    İçerisinde yer aldığımız evrenin her ne kadar bir sınırı olmasa da ve hatta sonsuz bir büyüklükte bile olsa, İnsanoğlunun Evren hakkında bilgi sahibi olabildiği sınırlı bir evren bölgesi mevcuttur. Bilim insanları, bu sınırın içerisinde kalan tüm alanı ve bu alanın …

  • 5 Mayıs

    Gökyüzündeki Ani Parlamalar: İridyum Uyduları

    Amatör astronomlar açısından izlemesi en keyifli olaylarından biri de “İridium Parlamaları”dır. Bunlar, uydu telefonları ve çağrı cihazlarının yeryüzünde kullanımını sağlamak amaçlı yörüngede dolanan uydulardır. 690 kilogramlık ağırlıklarıyla oldukça iri sayılabilecek iridyum uyduları, alçak Dünya yörüngesinde, yaklaşık 780 km yüksekte yer alırlar ve sayıları …

  • 3 Mayıs

    Obez Yıldız: Westerlund 1-26

    Çok yüksek kütleli bir yıldız olduğu için böyle bir başlığı layık gördük kendisine. Westerlund 1-26 adlı yıldızın genel özelliklerine değinmeden önce, obezlik ile ilgili kısa bir kaç şey yazalım. Tabii canlılar için obezite, sürekli gereğinden fazla beslenmekle oluşur. Bu yıldız …

Nisan, 2019

  • 25 Nisan

    Yıldız Küvözleri: Herbig-Haro Cisimleri

    Bir gece hayallerimizin esirinde gökyüzünün seyrine dalmışken, M.Ö 384 ve 322 yılları arasında yaşayan Aristoteles’in düşündüğü gibi yıldızların sabit nesneler olduğunu aklımızdan geçirmek ilk etapta mümkün olabilir. Oysa durum hiç de öyle değil. Nasıl ki değişen renk, değişen hücre, değişen …

  • 12 Nisan

    Başak (Virgo) Galaksi Kümesi

    Üstteki fotoğrafta, bize en yakın galaksi kümesi olan, kapı komşumuz Başak (Virgo) Kümesi’ni görüyorsunuz. İrili ufaklı 2.000 kadar gökada içeren bu kümenin merkezi, yaklaşık 70 milyon ışık yılı uzağımızda yer alıyor. Küme galaksilerinin bazıları ise sadece 15-20 milyon ışık yılı kadar …

  • 11 Nisan

    Gökadalardan Kovulan Yıldızlar

    Bir yıldız, ait olduğu galaksiden dışlanabilir mi? Yahut, galaksinin çekim gücünden kurtulup gökadalar arası boşlukta yalnız, bir başına hayatını sürdürebilir mi? Yıldızlar çok nadiren görülen istisnalar dışında, gökada içlerinde oluşur. Çünkü, yıldız oluşumu için büyük miktarda yoğunlaşmış gaza ihtiyaç vardır ve …

  • 10 Nisan

    Messier 87 (M87) Galaksisi ve Süper Kütleli Kara Delik

    Üstte fotoğrafını gördüğünüz Messier 87 (M87), bizden 52-53 milyon ışık yılı uzakta yer alan dev boyutlu bir eliptik galaksidir. Adından da anlaşılacağı üzere, Messier Kataloğunu hazırlayan ünlü astronom Charles Messier tarafından 1781 yılında keşfedilmiştir. Bir çoğunuz, çok daha görkemli göründüğü …

Mart, 2019

  • 29 Mart

    Güneş’in Yerel Galaktik Çevresi Ve Hareketi

    Gökadamız Samanyolu yörüngesinde yaklaşık 230 milyon yılda döndüğü düşünülen Güneş, bu yolculuğu sırasında farklı ortamlardan geçer. Yıldızımız ve bizler, son 100 bin yıla yakın zamandır ise, Yerel Yıldızlararası Bulut adı verilen seyrek gazlardan oluşan bir bulutsunun içinde yol alıyoruz. Seyrekliği …

  • 27 Mart

    Sırıtkan Kedi Galaksi Grubu

    Samanyolu’nun ve tüm galaksilerin arasında çok fazla karanlık madde bulunuyor. Kütle çekimsel kırılma etkisiyle ışıkta gerçekleşen bozulma ise bu kediyi oluşturuyor. (Kütleçekim mercek etkisi denilen bu olay hakkında daha fazla bilgi için bu yazımızı okuyabilirsiniz.) Chandra X-Işını Gözlem Evi, üstte gördüğünüz …