Dış Uzay

Yıldızlar, gökadalar, ötegezegenler… Dışarısı, yani epey uzak yerler!

Mart, 2019

  • 3 Mart

    Samanyolu’nun Dev Karadeliğinden Kaçabilen G2 Objesi

    Galaksimizin merkezi; Sagitarrius A olarak adlandırılan, oldukça yoğun ve sıkışık bir radyo dalgası kaynağıdır. Bölgedeki yıldızların hareketlerini ve başka galaksilerin merkezlerini gözlemlememizin yanı sıra, teorilerimiz ile de bu kaynağın bir süper-kütleli kara delik olduğundan emin sayılırız. Kendisine kısaca SgrA dediğimiz bu …

Şubat, 2019

  • 28 Şubat

    Yakınımızdaki Yıldızlar: Struve 2398

    Bize yaklaşık 11.5 ışık yılı uzaklıkta yer alan Struve 2398 (Gliese 725), iki yıldızdan oluşan bir çift yıldız sistemidir. Sistem, 1800’lü yılların ortalarında ismine bakıp “hey maşallah” dediğimiz Alman astronom Friedrich Georg Wilhelm von Struve tarafından keşfedilmiş. Sistemi, M tayf sınıfından …

  • 28 Şubat

    Hoag Cismi (Halka Galaksisi)

    Oldukça sıra dışı bir görünüme sahip olsa da; üstte gördüğünüz bu gördüğünüz fotoğraf, oldukça büyük bir galaksiye ait. “Hoag Cismi” olarak da isimlendirilen halka biçimli bu galaksi, bildiğimiz spiral veya eliptik galaksilerden farklı olarak; merkezde bir çekirdek ve çekirdeğin çevresinde …

  • 24 Şubat

    Yalnızlık Ömür Boyu: Başıboş Gezegenler

    Gezegen ismi hepimizin aklına yıldızı olan bir sistemin etrafında dolanan bir cismi hatırlatıyor değil mi? Zaten öyle olması gerektiğini düşünüyorsunuz. Ama durum tam anlamıyla bildiğimiz gibi değil. Kozmos’un içinde sonsuz karanlığa sürüklenen, nereye gittiğini bilmeyen, ebedi yalnızlığa mahkum olmuş ve …

  • 18 Şubat

    M22 (NGC 6656) Küresel Yıldız Kümesi

    Ünlü astronom Charles Messier’in “Messier Kataloğu”nda yer verdiği M22 (Messier 22, NGC 6656) küresel yıldız kümesi, Dünya göklerinden görülebilecek en parlak küresel kümedir. Küresel yıldız kümeleri; binlerce, bazen milyona yakın sayıda yıldızın bir arada bulunduğu, küresel yapıda yıldız kümelerine deniliyor. …

  • 13 Şubat

    Magellan Bulutları’nda Olası Gece Manzarası

    Yakın komşu galaksilerimiz Magellan Bulutları‘ndaki olası bir gezegende, “en azından astrofotoğrafçılık yapanlar için”, gece gökyüzü bu görsel benzetime oldukça yakın görünüyor olabilir. Bizden ortalama 180 bin ışık yılı uzaklıkta iki “cüce galaksi” olan Magellan Bulutları, içinde yer aldığımız Samanyolu’na gök bilim …

Ocak, 2019

  • 18 Ocak

    Samanyolu’nun Merkezi Ve Merkezdeki Karadelik

    Bizim Güneş Sistemimizin de içerisinde yer aldığı Samanyolu Gökası’nın merkezi (çekirdeği), gökadanın geriye kalan tüm malzemesinin çevresinde döndüğü bir merkezdir. Samanyolu’nun merkezi de, tıpkı kendisi gibi spiral bir yapıya sahip. Ancak, merkezin bu spiral yapısı ile galaksimizin spiralliği arasında bir …

  • 14 Ocak

    Samanyolu’ndaki Şüpheli Serseri Yıldız Grubu

    İçinde yaşadığımız Samanyolu galaksisi, oldukça şiddetli bir geçmişe sahiptir. Kaçan “yassılaşmış” galaksileri yutmadığı zamanlarda yakınındaki galaktik komşuları ile bitmek bilmeyen ve her zaman da kazanamadığı yıldızlararası bir çekişme içerisinde olduğu görülüyor. 19 Eylül 2018 tarihinde Nature dergisinde yayınlanan bir araştırmaya …

Aralık, 2018

  • 31 Aralık

    Bir Bulutsu Semti: NGC 2264 (Yılbaşı Ağacı Yıldız Kümesi)

    Evren çok büyüktür. Öyle ki Dünya’dan nispeten küçük gözüken bir bölge, içerisinde çok fazla nesne gizliyor olabilir. Gökyüzünde bir dolunayın kapladığı alan kadar yer kaplayan NGC 2264 bölgesi de bu bölgelerden biri olarak gösterilebilir. Tekboynuz Takımyıldızı sınırları içerisinde, bizden yaklaşık …

  • 31 Aralık

    Samanyolu Yamyamlık Yapıyor!

    Herkes Andromeda ve Samanyolu galaksilerinin birleşeceğini konuşadursun, şu anda Samanyolu küçük bir galaksiyle zaten birleşiyor. Cüce Yay (Sagittarius) Galaksisi denilen ve bize göre Samanyolu’nun “karşı” tarafından yer alan cüce gökada, son birkaç milyar yıldır adım adım Samanyolu tarafından yutuluyor. Her …

  • 22 Aralık

    Orion’un Kalbi: Trapezium Kümesi

    Pek bir meşhur olan, ışık kirliliğinin olmadığı temiz bir gökyüzünde rahatlıkla çıplak gözle dahi görülebilen Orion Nebulası‘nın kalbinde, devasa yıldızlardan oluşan “Trapezium (Yamuk) Yıldız Kümesi” bulunur. Orion Bulutsusu’na muhteşem ışıltılı görünümünü kazandıran şey, burada bulunan dev yıldızların biraz abartılı aydınlatma güçleridir …

  • 19 Aralık

    Ölümsüz Yıldız: VB10

    Eğer yıldızlar da doğan, yaşayan ve nihayetinde ölen “canlılar” olarak kabul edilecekse; VB10 yıldızı için ölümsüzlüğün sırrını bulmuş diyebiliriz… Bizden yaklaşık 19 ışık yılı uzaklıktaki Van Biesbroeck yıldızı (VB10), keşfedebildiğimiz en küçük yıldızlardan biri. Aslında kütlesi, bir yıldızın sahip olabileceği en küçük kütleye çok …

Kasım, 2018

  • 26 Kasım

    Uzak Galaksiler Gerçekte Ne Kadar Uzak?

    Galaksiler (gökadalar) ve uzaklıklarından bahsederken birden çok tanımlama söz konusu. Bu tanımlamalar galaksinin yaşı, ışığın yayıldığı zamanki uzaklığı ve gerçek uzaklığı gibi oldukça çeşitli olabiliyor. Bu da gökbilimciler arasında olmasa da, konuyla profesyonel düzeyde ilgilenmeyen kişilerde kafa karışıklığına yol açıyor. Örneğin bilim …

  • 23 Kasım

    Yamyamlık Yapan Çok Parlak Galaksi: W2246-0526

    15 Kasım tarihinde Journal Science dergisinde yayımlanan ve NASA’nın Jet itki Laboratuvarı’ndaki bilim insanları tarafından ortaya konan yeni bir çalışmaya göre şu ana kadar keşfedilen en parlak galaksi, bir değil iki değil en az üç komşusuna yamyamlık yapıyor. Çalışmaya göre …

  • 15 Kasım

    Yakınımızdaki Yıldızlar: Groombridge 1618

    Bizden sadece 15.8 ışık yılı uzakta yer alan Groombridge 1618, Güneş’in yakın çevresinde yer alan kapı komşumuz diyebileceğimiz yıldızlardan biridir. Groombridge 1618 yıldızı, 1838 yılında astronom Stephen Groombridge tarafından keşfedilmiş ve kataloglanmıştır. Ufocular çıplak gözle göremedikleri yıldızlardan, bilgisiz insanlar oldukları sebebiyle haberdar olmadıkları için, …

  • 10 Kasım

    En Karanlık Gezegen: TrES-2b

    Evrende her bir cismin, daha önceki yazılarımızda detaylarıyla anlattığımız gibi belli bir yansıtabilirlik seviyesi yani “albedosu” bulunur. Cisimlerin albedo değerleri 0 ile 1 arasında gösterilir. 0’a yakın değerler cismin yansıtabilirliğinin düşük olduğunu ifade ederken, 1’e yakın değerler yansıtabilirliğin yüksek olduğunu …

  • 6 Kasım

    Evrendeki Boşluklar ve Eridanus Supervoid

    Birçoğumuz evrenin ağ yapısı olan galaksi kümelerinin birbirlerine kütle çekim kuvveti ile bağlanarak oluşturduğu yapıyı bilmekteyiz. Bu ağ yapılarının dışında kalan yerlere ise astronomide boşluk (void) adı verilmekte. Bu boşluklar ortalama 10 ile 100 megaparsek arası büyüklüklerdeler ve gözlemlenebilir evrendeki …

  • 5 Kasım

    Halka Nebulası (M57) Gerçekten Halka Şeklinde Mi?

    Çalgı Takımyıldızı’nın kuzeyinde güzelliğiyle nefesimizi kesen Halka (Ring) Nebulası’nın gerçek şeklini hiç merak ettiniz mi? Öncelikle bu güzel bulutsunun yıldız oluşum bölgesi olan bulutsulardan farklı olduğunu söyleyelim. Hatta tam tersi olarak gezegenimsi bulutsular ölmekte yıldızlardır. Yıldızların ölüm şeklini onların kütlesi belirler. …

  • 5 Kasım

    NGC 7049: Bu Nasıl Bir Galaksi Böyle?

    Bizden yaklaşık 100 milyon ışık yılı uzakta yer alan bu dev gökada, muazzam düzgünlükteki sarmal yapısıyla hemen göze çarpıyor. Ancak, ortada garip bir durum var ki; NGC 7049 bir sarmal gökada değil, soğuk ve yaşlı yıldızlardan oluşan tipik bir küresel …