Dış Uzay

Yıldızlar, gökadalar, ötegezegenler… Dışarısı, yani epey uzak yerler!

Ocak, 2018

  • 30 Ocak

    Sen Sirius Olamazsın! (Gaia 1 Yıldız Kümesi)

    Amatör astronom Harald Kaiser, parlak bir yıldız olan Sirius’un ışıltısını maskeleyerek ilk kez ESA’nın Gaia görevinde keşfedilen ve nesiller boyu astronomlardan gizlenmeyi başaran bir yıldız kümesini görüntülemeyi başardı. Eğer kış aylarında gece gökyüzüne dikkatlice bakmış iseniz, Orion takımyıldızına yakın bir …

  • 29 Ocak

    Gelecekteki Komşu Yıldızımız: Gliese 710

    Üstte yakışıklı bir fotoğrafını gördüğünüz, şu an bize 64 ışık yılı uzaktaki Gliese 710 yıldızı; yaklaşık 1.5 milyon yıl sonra Güneş’e en yakın yıldız olacak. Hatta gökbilim ölçüleriyle; neredeyse “burnumuzun dibine” kadar yaklaşacak diyebiliriz. Galaksimiz Samanyolu’nun bulunduğumuz bölgesinde ve sarmal …

  • 17 Ocak

    En Uzun Süreli Değişen Yıldız Tutulması

    Öyle bir Dünya hayal edin ki, Güneş’iniz tam tutulmayla 69 yılda bir kaybolsun ve bu tutulma toplam üç buçuk yıl sürsün. Dünya’dan 10 bin ışık yılı uzaklıktaki henüz isimlendirilmeyen bir çift yıldız sisteminde gerçekleşen olayın bundan ibaret olduğunu söyleyebiliriz. Keşfedilen ve …

  • 15 Ocak

    Yakınımızdaki Yıldızlar: Capella

    Dünya göğünde, çıplak gözle görülebilen en parlak 10. yıldızdır Capella. O kadar parlaktır ki, yaklaşık 42 ışık yılı uzakta yer almasına rağmen, büyük şehirlerde ışık kirliliği altında bile rahatlıkla görülebilir. Çıplak gözle gökyüzünde gördüğümüz birçok yıldız gibi, Capella da aslında …

  • 9 Ocak

    Yakınımızdaki Yıldızlar: Epsilon Indi (Epsilon Hintli)

    Bize 11.8 ışık yılı uzaklığı ile kapı komşumuz olan yıldızlardan biridir Epsilon Indi. Ancak, geceleri çıplak gözle görülmesi mümkün olmadığı için bu kadar yakınımızda olmasına rağmen pek bilinmeyen bir yıldızdır. Dolayısıyla, hiçbir UFOcunun uyduruk hikayelerinde Epsilon Indi’den gelen uzaylı hikayeleri …

  • 8 Ocak

    Samanyolu’nda Kaç Tane Kara Delik Var?

    Çoğumuz, galaksimiz Samanyolu’nun merkezdeki dev kütleli kara delik haricinde çok büyük sayıda kara deliğe ev sahipliği yaptığını bilmeyiz. Oysa şu bir gerçek ki; kara delikler de tıpkı yıldız ve gezegenler gibi Samanyolu içine dağılmış, olağan yürüngelerinde dolanan sıradan gökcisimleridir. Bir …

  • 8 Ocak

    Yıldız İsimleri Ve Arapça

    Gece göğüne baktığınızda çıplak gözle görebildiğiniz parlak yıldızlara verilen isimlerinin birçoğu, köken olarak Arapça’dan gelmektedir. İslam’ın bilimde altın çağı olarak adlandırılan 700-1100 yılları arasında, kaybolmaya yüz tutmuş Antik Yunan kaynaklarını, müslüman devletlerin bilim insanları yeniden gün yüzüne çıkarıp kendi dillerine …

  • 6 Ocak

    Yakınımızdaki Yıldızlar: Alpha Centauri Sistemi

    Alpha Centauri (Alfa Erboğa, Rigil Kentaurus), 4.37 ışık yılı, yani yaklaşık 40 trilyon kilometre uzaklığı ile Güneş sistemimize en yakın yıldız sistemidir. Gezegenimizin sadece Güney Yarımküresinden gözlemlenebilen bu yıldız sistemi, aynı zamanda Dünya göklerinin en parlak yıldızıdır. Üçlü bir sistem …

  • 3 Ocak

    Yıldızların Hiç Görünmediği Bir Gökyüzü Olabilir Mi?

    Düşünün; tek bir yıldız yok, geceleri gökyüzü bomboş. Sadece Ay var, başka hiçbir şey görmüyorsunuz. Çoğumuz bu soruya, galaksimiz Samanyolu içinde 400 milyar civarı yıldız varken, gökyüzünün yıldızsız olması mümkün değil, diye cevap verecektir. Bu cevap büyük oranda doğru, ama …

  • 1 Ocak

    Cüce Bir Galaksi: Sculptor (Heykeltraş) Galaksisi

    Galaksiler içerdikleri yıldız miktarına göre cüce ve dev galaksi olmak üzere ikiye ayrılırlar. Cüce galaksiler, Samanyolu gibi büyük boyutlu gökadaların içinde barındırdığı yıldız miktarının sadece %1 ila 5’i kadar yıldıza sahiptir. Zaten çoğu cüce gökada, büyük boyutlu başka bir galaksinin uydusu konumundadır. …

Aralık, 2017

  • 31 Aralık

    Süper Kütleli Kara Delikler Ve Parçalanma

    Interstellar filmine konu olup ünlenen kara delikler akıllarımızdaki mevcut düşünceleri biraz sarsmış gibi görünüyor. Esasında fizikçiler için konu hala aynı durumda. Lakin popüler bilimde bazı düşünceler akıllarda öyle bir yer ediyor ki, bunlar net doğrularmış gibi ezberlerimize giriyor. Bunlardan birisi …

  • 29 Aralık

    Yakınımızdaki Yıldızlar: Epsilon Eridani

    Bize en yakın yıldızlardan biri olan, yalnızca 10.5 ışık yılı uzaktaki Epsilon Eridani, kendisi ve çevresindeki gezegenleri ile, Güneş Sistemi’ne oldukça benzerlik gösteriyor. Yıldız, ülkemizde özellikle kış aylarında Orion Takımyıldızı yönünde rahatlıkla seçilebilir. 6.2 kadir parlaklığı ile, ancak çok keskin …

  • 29 Aralık

    Süper Dev Yıldız: Eta Carinae

    Eta Carinae (Eta Karina şeklinde okunur), Samanyolu‘ndaki en parlak ve büyük kütleli yıldızlardan biri. Bizden 7.500 ışık yılı kadar uzakta yer alan bu yıldız, Güneş’ten en az 150 kat daha fazla kütleye(1) sahip. Üstteki Hubble Uzay Teleskobu tarafından alınan fotoğrafta, …

  • 22 Aralık

    Galaksi Birleşmesi: Gökadalar Birleşir Mi, Çarpışır Mı?

    Galaksi birleşmesi, evrenin sıradan, her yerinde rastlanan ve aralıksız süren olaylarından biridir. Üstte yer alan fotoğrafta “Anten Gökadası” olarak bilinen, aslında NGC 4038 ve NGC 4039 adlı iki galaksinin birleşme süreci ortasındaki halini görüyorsunuz. Fotoğrafta gördüğünüz iki büyük sarı bölge, …

  • 19 Aralık

    Messier 67 (M67) Açık Yıldız Kümesi

    Bizden yaklaşık 2.700 ışık yılı uzakta yer alan bu “yaşlı” yıldız kümesi, yaklaşık 500 yıldızın 4 milyar yıl önce aynı bulutsu (nebula) içinde benzer zamanlarda doğmasıyla oluşmuş. Güneşimiz de gençlik günlerinde böylesi bir açık yıldız kümesinin üyesiydi. Küme, 1700’lü yılların sonunda Alman …

  • 16 Aralık

    Çıplak Gözle Görülen Yıldızlarda Yaşam Var Mı?

    Birçoğunuz, geceleri gökyüzüne baktığında (şanslı olanlarınız da sevgilisi ile göğü izlerken) binlerce yıldız görüyor ve bu yıldızların çevrelerindeki olası gezegenlerde yaşayan olası varlıkların da bize bakıp “acaba orada yaşam var mıdır?” diyebileceğini düşünüyor. Bu, çok güzel ve ufuk açıcı bir hayal …

  • 5 Aralık

    Çift Süper Kütleli Karadelik Sahibi Galaksiler

    Birçok galaksinin bir merkez çekirdeği ve bu çekirdeğin ortasında dev kütleli bir karadelik olduğunu çoğunuz bilirsiniz. Peki ya, illa ki bir tane mi olmalı, iki, üç veya daha fazla olamaz mı? Galaksi merkezlerinde süper kütleli karadeliklerin var olması bir kural …

Kasım, 2017

  • 29 Kasım

    Dört Köşeli Bulutsu: Retina Bulutsusu

    İlk bakışta üç boyutlu bir kare olarak gözümüze çarptı desek yalan olur. Zaten  insanların bir çoğu buna benzetiyor. Nedense bu garip cisim  bize kareden daha çok bir şekerleme gibi geldi. Sanki bu benzetme ona biraz daha yakışıyor. Gördüğünüz bu cisim, …

  • 24 Kasım

    HD 98800: Dört Yıldızlı İlginç Bir Sistem

    Bizden yaklaşık 150 ışık yılı uzaklıkta yer alan HD 98800 ilginç ve bir o kadar da araştırmaya değer bir yıldız sistemi. Evrende yıldızların çoğunun Güneş gibi tek başına değil de, çoklu yıldız sistemleri halinde var oldukları biliniyor. Ancak, gözlem imkanlarımız …