Güneş Sistemi

Evimiz, ön bahçemiz, arka sokağımız… Arka sokaklarda neler oluyor?

Güneş Sistemi’nin Coğrafyası 2: Venüs

Venüs, büyüklük ve kütle olarak Dünya’ya oldukça benzemektedir. Ancak, tamamen bulutlar ile gizlenmiş bu gezegene uzaydan bakıldığı vakit, yüzeyi hakkında en küçük bir ipucu elde etmek olanaklı değil. Bu nedenle, uzay araçları tarafından ziyaret edilene kadar, çok sayıda bilim insanı Venüs’ü bulutların altında ormanların, nehir ve göllerin bulunduğu tropik bir gezegen olarak …

Yazıyı Okuyayım »

Mars Kanalları ve Küçük Yeşil Uzaylılar

Eskiden, çok eskiden, her ne kadar ilk teleskopların icadına kadar Mars hakkında çok önemli bilgilere ulaşamasalar da astronomlar, matematikçiler ve filozoflar Mars’tan gözlerini ayıramıyorlardı. Gökyüzünde belirgin kızıl parlaklığıyla insanları büyüleyen Mars’ın gökyüzünde hareket eden bir cisim olarak belirtildiği ilk kayıtlar bundan yaklaşık 5.000 yıl önce Mısırlı astronomlar tarafından yazılmıştı. Ayrıca …

Yazıyı Okuyayım »

Güneş Sistemi’nin Coğrafyası 1: MERKÜR

Genel kültür yarışmalarından aşina olduğumuz birtakım sorular vardır ve bunların cevaplarını çoğumuz biliriz. Mesela Dünya’nın en büyük denizi, en uzun nehri, en yüksek dağı vb. Peki aynı yıldızı paylaştığımız diğer gezegenler hakkında bu tip sorulara ne kadar çabuk cevap verebiliriz? Güneş sisteminin en yüksek dağı Everest olabilir mi? Bu sorunun cevabı, …

Yazıyı Okuyayım »

Güneş’in Atmosferinde Yeni Bir Delik: Fıçı Deliği

Güneş’in atmosferinde -Corona’sında- gözlenen fıçı deliği, mevki olarak Güneş’in kuzey yarım küresinde yer alıyor. Yıldızımız, bu oluşan delik sonucu, uzaya geniş bir alandan Güneş rüzgarlarını kustu. NASA’nın SDO (solar dynamics observatory), Güneş gözlemi 3 Aralık 2015 günü erken saatlerde Corona deliklerini fotoğrafladı. Güneş rüzgarları hakkında ileri okumayı şu makalemizden yapabilirsiniz. …

Yazıyı Okuyayım »

Sarıçiçek Meteoritleri – Doç. Dr. Ozan Ünsalan ile Röportaj

Medyada son zamanlarda Bingöl’e düşen meteoritlerle ilgili bir çok haber yapıldı. Bu haberlerin içinde her ne kadar doğru bilgiler olsa da yanlış bilgiler daha ağır basıyor. Bu nedenle Kozmik Anafor olarak konu ile ilgili doğru bilimsel bilgileri öğrenmek ve okurlarımızın konu hakkındaki merakını gidermek için Sarıçiçek Meteoru Konsorsiyumu baş araştırmacısı …

Yazıyı Okuyayım »

Önemli Mars Ziyaretlerimiz -1-

Dünya’dan teleskoplarla Mars’a bakmakla yetinmeyen insanoğlu, onu daha yakından incelemek istedi. Bu istek sonucunda NASA, Mars’a bir dizi uzay aracı göndermek için “Mariner Programı”nı başlatırken, SSCB ise “Mars Probe Projesi”ni başlatacaktı. Her iki proje uğrunda da kimi uzay araçları parçalanacak, arızalanacak, uzayın derinliklerinde bir başına kalacak; kimileriyse ilkleri gerçekleştirecekti. Mars’ın …

Yazıyı Okuyayım »

Uzayın Hava Durumu ve Meteorlar

Yıllarca televizyonlardan hava durumu takip ettiniz, soğuk, sıcak, yağışlı, yağışsız… Biz de size uzayın hava durumu niteliğinde, Dünya’nın yakınında keşfedilen asteroitlerin bilgilerini verelim istedik. Bu bilgiler hava durumu gibi sürekli güncelleniyor. Sebebi ise, bazı astroitlerin Dünya’ya düşmesi (Dünya’nın çekim alanına girmesi) bazılarının ise Dünya’yı geçip yollarına devam etmesi. Asteroitlerin keşifleri …

Yazıyı Okuyayım »

Güneş Sistemi’nin En Yüksek Dağı: Tanrıların Mekanı Olimpos

Tabii ki bu sorunun cevabı Himalaya’nın en yüksek zirvesi olan Everest değil! Güneş Sistemi’nin en yüksek dağı Dünya’da da değil. Dünya’nın yarı büyüklüğündeki Mars gezegeninde! İsmini Yunan Mitolojisi’nde 12 tanrının yaşadığı düşünülen dağdan alan bu oluşumla ilgili genel bilgi verecek olursak, devasa yüksekliğe sahip ve volkanik dağ biçimindedir. Everest’in yaklaşık …

Yazıyı Okuyayım »

Fotoğraflarla Neptün Sistemi

1989 yılında Güneş Sistemi’nin son gezegeni Neptün‘ün 4,950 km yakınından geçiş yapan Voyager 2 uzay aracı tarafından Neptün ve uydularına ait gönderilen görüntülerden bazıları… Bu fotoğraflar, Neptün’e ait elimizdeki en yüksek çözünürlüklü görüntülerdir. Daha fazla okumalısınız Güneş Sistemi’nin Mavi Devi: Neptün Güneş Sistemi'nin kıyılarından derinliklere doğru açılıyoruz. Yunan mitolojisindeki, denizlerin …

Yazıyı Okuyayım »

Alkolik Kuyruklu Yıldız: Lovejoy (Aşk Sevinci)

Dediysem de sarhoş değil, yoksa yörüngesinde bir o yana bir bu yana sallanırdı. Bu cisim bir kuyruklu yıldız ama, tüm kuyruklu yıldızların aynı kimyasal kompozisyonda olduğu tahmin ediliyor. Geçen yıl benim de bol miktarda fotoğrafını çektiğim yeşil etekli Lovejoy kuyruklu yıldızının 30 metrelik dev radyoteleskop ile mikro dalga boylarında tayfını alan bir grup …

Yazıyı Okuyayım »

Fotoğraflarla Plüton Sistemi

New Horizons (Yeni Ufuklar) Uzay Aracı’nın gönderdiği, Plüton ve uydularına ait bugüne kadar (10 Kasım 2015) yayınlanmış yüksek çözünürlüklü görüntüleri bir araya getirdik. Daha fazla okumalısınız Çok Yakından Pluton’un Uydusu: Charon Evet, son birkaç gündür aralıksız Plüton ve uyduları hakkında yazıyoruz ama, yüzyılın Voyager misyonuyla birlikte en önemli araştırmalarından biri …

Yazıyı Okuyayım »

NASA Mars İle İlgili “Yine” Ne Açıkladı?

Vaktinizi almamak için baştan söyleyelim; Mars’ta hala yaşam bulunamadı, açıklama bununla ilgili değil. Aslında astronomlar haricinde kimseyi heyecanlandıracak bir bulgu açıkladıkları da yok. Hatta ve hatta, “yeni” bir şey de söylemediler. 5 Kasım 2015 tarihli NASA Basın toplantısı, Mars’ın atmosferini nasıl kaybettiği hakkında. Mars Atmosphere and Volatile Evolution (MAVEN) misyonundan elde …

Yazıyı Okuyayım »

Güneş Sistemi Dışındaki Gezegenler 7: Jüpiter Benzeri Gaz Devleri

Dünya dışı yaşamları keşfetmek için önemli bir rol oynayan Jüpiter benzeri ötegezegenlerden (Jovian), gaz devlerinden bahsedeceğiz. Neden önemli olduğunu şuradaki makalemizden okuyabilirsiniz. Yaşam arayışları için bizim için asıl önemli olan Jüpiter benzeri gaz devi ötegezegenler değil, bunların yörüngesindeki yakalanmış veya beraberinde oluşmuş Dünya, Mars, Venüs vb. katı yüzeye sahip karasal uydularıdır. Bizim …

Yazıyı Okuyayım »

Mars’taki Suyu İncelemek Hukuken Yasak Mı?

Amerikan Uzay ve Havacılık Dairesi (NASA) 28 Eylül 2015’te Mars’ta donmuş suyun dışında, en azından yaz aylarında görülen tuzlu su akıntıları bulduklarını açıkladı. Dünya’da büyük yankı uyandıran bu haber, bilimin her dalı tarafından kendi bilgi çerçeveleri içinde tartışıldı. Buna uluslararası hukuk da dahil olmak üzere… Yurt dışı kaynaklı bir takım …

Yazıyı Okuyayım »

JPL’in “Marslı” Filminindeki Rolü

NASA’nın California’da bulunan “Jet Propulsion Laboratory – Jet İtki Laboratuvarı” (romanda JİL olarak geçen) kurumu, hayali astronot Mark Watney’in tüm ekip ve teknolojisiyle birlikte dünyadan epeyce uzakta, Kızıl Gezegen’de yalnız başına mahsur kalması sonucu yaşadığı macera dolu serüvende astronotun hayatta kalmasında önemli bir rol oynuyor. Marslı’ya Destek Olmak Belki de …

Yazıyı Okuyayım »

Nasa Mars’ta “Yine” Sıvı Su Bulduğunu Açıkladı

Amerikan Uzay ve Havacılık Dairesi NASA, 28 Eylül 2015’te önemli bir basın açıklaması yapacağını duyurdu ve ardından yaptı. Açıklama, NASA’nın “çok önemli” veriler ortaya koyacağı düşüncesi ile  basında flaş haber olarak kendine yer buldu. NASA özetle şunları diyor: Mars’ta belli koşullar altında suyun sıvı halde kalabileceği ortamların var olması mümkün …

Yazıyı Okuyayım »

İnfografik: Dünya

  Eğitim materyali olarak tasarlanmıştır. Görüş, öneri ve fikirleriniz için bize ulaşabilirsiniz. Fotoğrafa tıkladığınızda büyük hali açılır (boyut 9 mb). Ögetay Kayalı Daha fazla okumalısınız Gaia Hipotezi: Dünya Bir Süper-Organizma Olabilir Mi? 1972 yılında kimyager James Lovelock tarafında ortaya atılan bu sıradışı hipotezde, Dünya'nın bir süper-organizma niteliği taşıdığı savunulur. Yerkür... Kitlesel Yok …

Yazıyı Okuyayım »

Güneş’te Bir “Eyfel Kulesi”

İsveçli Göran Strand isimli amatör bir astronom, evinin bahçesine kurduğu 5 cm çaplı teleskobu ile Güneş’i gözlemlerken bu dikkat çekici fotoğrafları çekti. Fotoğraf, Güneş’in yüzeyinde gerçekleşen devasa bir patlamayı gösteriyor. Büyük bir kütle atımının gerçekleştiği ve ilginç biçimde bir Eyfel Kulesi’ni andıran patlamanın yanında, yaşadığımız gezegen Dünya adeta oyuncak bir bilyeden farksız boyutlarda. Küçük …

Yazıyı Okuyayım »

Hint Uzay Aracı Mangalyaan’dan Mars Fotoğrafları

Bildiğiniz gibi Hindistan 2014 yılı Eylül ayında Mars yörüngesine bilimsel amaçlı bir uydu yerleştirmişti. Mangalyaan (kısaca MOM, yani Mars Yörünge Misyonu) ismi verilen bu uydu sayesinde Hindistan Mars’a araç gönderen dördüncü ülke ünvanını almanın yanısıra, ilk denemesinde Mars yörüngesine uydu yerleştirebilen tek ülke payesini de kazanmıştı. Mangalyaan uzay aracı, şimdiye kadar Mars …

Yazıyı Okuyayım »