Kozmik Anafor Arşivi

Kozmik Anafor’da yer alan tüm içeriği buradan tarih sırası ile (en yeniden en eskiye doğru) okuyabilirsiniz…

Çıfıt çarşısı gibi bir yer yani!

Plazma Evren Modeli

Evrenin bir tekillikten aniden genişleme sonucu oluştuğunu öngören “büyük patlama“ teorisi haricinde başka modern evren kuramları da bulunuyor. Bunlardan en bilineni; Nobel ödüllü fizikçi Hannes Alfven‘in ortaya attığı, evrenin sonsuz ve sınırsız olduğu, tüm evreni kaplayan plazma* kütlesinin bazı “yerel” …

Yazıyı Okuyayım »

Bilim Kurgu Filmlerindeki Hatalar

Bilim kurgu, insanlığın ufkunu açan, yeni fikirlere öncü olan önemli bir edebiyat ve sanat dalıdır. Şunu diyebiliriz ki, eğer bilim kurgu yazarlarının hayalleri ve öngörüleri olmasaydı bugün kullandığımız birçok teknolojiye ulaşabilmemiz mümkün olmazdı. Bu yönüyle bilim kurgu için bilimin itici …

Yazıyı Okuyayım »

Güneş Sistemi Dışındaki Gezegenler: 2 (Öteuydular)

Güneş sistemi dışında üzerinde bildiğimiz anlamda yaşam oluşma ihtimali olan gezegen arayışında, dev gezegenlerin uyduları (“öteuydu”lar) gözden kaçırılıyor. Ötegezegenleri (exoplanet) anlattığımız bu yazı dizimizin ilk bölümünde, kırmızı cüce yıldızların yaşama ev sahipliği yapabilecek gezegenleri üzerinde durmuştuk. Bu makalemizde ise gaz …

Yazıyı Okuyayım »

Deep Impact (Derin Darbe)

12 Ocak 2005 Tarihinde NASA tarafından Cape Caneveral Üssü’nden uzaya fırlatılan Deep Impact uzay sondası, Güneş Sistemin oluşmaya başladığı dönemlerden kalma kalıntılar ile ilgili önemli bir deney amacı gütmekteydi: İlk defa 1867 yılında Wilhelm Tempel tarafından keşfedilen Tempel 1 kuyrukluyıldızı, …

Yazıyı Okuyayım »

Güneş Tutulması

Güneş tutulması, Yer ile Güneş arasına Ay’ın girerek Güneş’i kısmi veya tam olarak örtmesi olayıdır. Ay her “Yeni Ay” evresine geldiğinde zaten Yer ile Güneş arasında bir yerlerdedir, fakat Güneş tutulmaları oldukça nadiren gerçekleşir. Bunun sebebi Güneş, Yer ve Ay’ın masa …

Yazıyı Okuyayım »

Güneş Her Gün Aynı Yerden Mi Batar?

Dünya’nın yörüngesindeki hareketi ve eksen eğikliğini düşünecek olursak Güneş’in gökyüzündeki görünür konumu zamanla değişmelidir. Aşağıdaki fotoğraf Kutay Arınç Çokluk tarafından belirli zaman aralıklarıyla İzmir’den çekildi. 18 Ekim tarihinde Güneş, tam batı noktasından 13 derece daha güneyde yer alırken, 1 Kasım …

Yazıyı Okuyayım »

Mantıksız Bilimsel Açıklamalar, Savlar, Teoriler

Bazen bilim insanları mantığa aykırı görünen açıklamalar yaparlar. Evet, bu doğrudur. Eğer önünüzde bir sorun varsa, örneğin; “var olan kütle hesaplamalarına rağmen evrenin genişlemesini durdurmadığını” görüyorsanız, ortaya bir tez atmanız gerekir. Ortaya attığınız tez; karanlık enerjinin varlığı olur. Elbette böyle …

Yazıyı Okuyayım »

Uzay Ve Hukuk: Uzay Kime Ait?

New York Planetaryumu eski müdürü Robert R. Coles, “Gezegenler arası Gelişim Şirketi” namına dönümü 1 Dolardan Ay’dan toprak sattığı; Alman vatandaşı Martin Jürgens, Ay’ın 15 Temmuz 1756 tarihinde dönemin Prusya Kralı Büyük Frederick tarafından kendi atalarına hizmetleri karşılığında bağışlandığı; Yemen …

Yazıyı Okuyayım »

Güneş Batarken Neden Kırmızı Görünür?

Büyük Gölcük depremi olduğunda ben henüz çocuk yaşlardaydım. O zamanlara dair çok fazla hikaye anlatılır. Benim hatırladığım anılardan birisi de kızıl gün batımıydı. Birçok kişi o gün Güneş’in çok kırmızı battığını söyler. Bu olayın depremin işareti olduğu kanısı da oldukça yaygındır. Aradan …

Yazıyı Okuyayım »

Güneş Sistemi Teorileri 2

Yazı dizimizin ilk bölümünde gözlem araçlarımızın gelişmesiyle birlikte Güneş Sistemi’nin nasıl oluştuğuna dair geliştirilen teorileri görmeye başlamıştık. Gözlem araçlarımızın daha da gelişmesi ve bilimsel bilgi birikiminin artmasıyla bu teoriler de daha fazla olgunlaşmaya başladı. Şimdi bu teori ve modellere göz …

Yazıyı Okuyayım »

Güneş Sistemi Teorileri 1

Güneş sisteminin ve gezegenlerin oluşumuna dair eski çağlardan beri bir çok görüş bildirildiyse de bunlar bilimsel olmaktan uzaktadırlar. Her ne zaman gök cisimlerinin nasıl ve hangi güçler tarafından hareket ettiklerine dair elimizde fiziksel ve matematiksel modeller geliştirilmeye başlandıysa, teoriler de …

Yazıyı Okuyayım »

Yıldızların Rengi ve Sıcaklık İlişkisi

Astronomi sitelerinde vakit geçirmeyi seven pek çoğumuz şu bilgi notuyla karşılaşmışızdır; ”Zannedilenin tersine mavi yıldızlar, kırmızılardan çok daha sıcaktır.” Peki ama neden? Günlük yaşamımızdan da bildiğimiz üzere, ısındığı için ışık yayan cisimlerin yaydıkları ışığın rengi, cismin sıcaklığıyla ilgilidir (fluoresan ve led türü …

Yazıyı Okuyayım »

Küçük Ayı Ve Kutup Yıldızı

Polaris, ya da ülkemizde bilinen adıyla Kutup Yıldızı; Kuzey Yıldızı veya Demir Kazık olarak bilinen, yön bulmamıza yarayan ancak (denizciler, askerler ve doğa sporları tutkunları hariç), hemen hiçbirimizin bulamadığı, buldum diyenlerin de genelde yanlış yıldızı gösterdiği bir yıldızdır Kutup Yıldızı… …

Yazıyı Okuyayım »

Güneş Lekeleri Ve Güneş Patlamaları

Yıldızımız Güneş’e çıplak gözle bakarsak eğer, onu gökyüzünde çok parlak ve pürüzsüz bir yapıdaymış gibi görebiliriz. Aslında konuya bu şekilde girdiğimize de bakmayın; Güneşe ne çıplak gözle, ne bir dürbünle ne de Güneş teleskobu olmayan normal bir teleskopla bakmanızı asla …

Yazıyı Okuyayım »

Kutup Yıldızı Neden Sabittir?

Yüzyıllardır insanoğlu yönünü tayin edemediği açık gecelerde kutup yıldızını referans alarak gideceği yönü belirleyebiliyor. Peki neden kutup yıldızı bir yön belirtiyor? Kutup yıldızının sabit olup kuzey yönünü gösterdiğini çocukluktan beri duyarız. Gittikçe bu bilgiye olan ihtiyaçla beraber, gökyüzünü izleyen insan …

Yazıyı Okuyayım »

J1407b Süper Satürn

Geçtiğimiz günlerde Güneş Sistemi’nin dışında Satürn’ün halkalarından tam 200 kat daha büyük halkalara sahip olan bir ötegezegen (exoplanet) keşfedildi. J1407 kataloglu yıldızın yörüngesinden bulunan ilk ötegezegen olmasından dolayı bu gezegen “J1407b” olarak adlandırılıyor. J1407b çapı yaklaşık olarak 89 milyon km’ye ulaşan …

Yazıyı Okuyayım »

Bok Küreleri (Bart Damlacığı)

Adından da anlaşılabileceği gibi diyerek girmeyeceğiz bu sefer cümleye. Çünkü adı sandığımız şeyden değil, kaşifi Bartholomeus Jan Bart Bok’dan geliyor. Türkiye dışında “Bok Globule – Bok Küreciği” olarak adlandırılsa da, bizde soyisminin çağrıştırdığı kötü izlenim nedeniyle “Bart Küreleri / Bart …

Yazıyı Okuyayım »

Uzayda Ölüm Ve Ayrışma (Çürüme)

Çürüme sürecinin derinliklerine dalmadan önce, sizi uzaydaki kısa yolculuğunuzdan ötürü öncelikle tebrik etmemize izin verin. Siz dostum, artık Dünya ufkunun ötesine erişmeye cesaret etmiş o aşırı ayrıcalıklı bireylerden birisiniz. Not: Bu yazımızın video versiyonunu aşağıdan izleyebilirsiniz. Ya da okumaya devam edebilirsiniz… …

Yazıyı Okuyayım »