Tag Archives: ışık hızı

Ekim, 2018

  • 23 Ekim

    Kütle Çekim Mercek Etkisi Ve Eğri Uzay

    Eğer yeterince uzaktan, iyi bir teleskopla bakarsanız, birbirinden milyonlarca ışık yılı uzakta yer alan gökadaların (galaksilerin) bir araya gelmesiyle oluşan galaksi kümeleri üstteki fotoğrafta olduğu gibi yoğun, böylesine sıkışık görünebilir. Üstte gördüğünüz Abell 1689 isimli bu dev galaksi kümesi, keşfedebildiğimiz en yoğun kümelerden biri olup, bizden yaklaşık 2.4 milyar ışık yılı …

  • 15 Ekim

    Güneş Işığı: Milyon Yıllık Bir Yol Hikayesi

    Hepimizin bildiği üzere yıldızımız Güneş, yılmadan yorulmadan enerji üreten devasa bir gaz topudur. Yıldızımızın çekirdeğinde ürettiği bu enerji, ısı ve ışık olarak kendini gösterir ve bize fotosferden, yani yüzeyinden itibaren yaklaşık sekiz dakikalık bir zaman diliminde ulaşır. Bu, matematiksel olarak düşünecek olursak aramızdaki 150 milyon kilometrenin, 300 bin km/sn hızla …

Temmuz, 2018

  • 7 Temmuz

    Işık Hızını Geçmek Zorunda Mıyız?

    Birçok insan, ışık hızının geçilmesi veya ışık hızına ulaşma konusuna takılmış durumda. Bu anlamlandırılması güç bir durum, çünkü içinde yaşadığımız evreni keşfetmek veya çok uzak uzay yolculukları yapabilmek için, ışık hızı ulaşılması veya aşılması gereken bir sınır değil Işık hızı saniyede yaklaşık 300 bin km. Bunu aklınızda tutun ve devam edelim. …

Şubat, 2018

  • 19 Şubat

    Kara Delikler Etraflarındaki Her Şeyi Yutar Mı?

    Popüler bilim zaman zaman bize öyle şeyler aşılıyor ki, kendi ile ters düşerek bilimsellikten uzak belirli kalıpları ezberlerimize yerleştiriyor. Bunlardan birisi ise hepimizin çok merak ettiği kara delikler ve onların çekim kuvveti konusunda. “Karadelikten ışık bile kaçamaz, her şeyi içine çeker” cümlesi öyle bir algılanıyor ki, kara delikler bebek bezi …

Mayıs, 2017

  • 26 Mayıs

    Takyon: Işıktan Hızlı Varsayımsal Parçacıklar

    Takyon, fiziğin neredeyse bütün yasalarını altüst eden, nedenselliği ihlal edip zamanda yolculuk eden, sanal kütleleri olan, ışık hızından daima hızlı hareket eden ve evrenin hız sınırı olan ışık hızını bile kabul etmeyip bu hızdan her zaman hızlı hareket etmeleri gerektiğini söyleyip dediklerini yapan dediği dedik bir parçacıktır. Ancak sadece hipotetik …

Şubat, 2017

  • 6 Şubat

    Esir (Eter) Hipotezi

    Işığın doğası hakkındaki sorulara antik dönemlerde bile cevaplar bulunmaya çalışılmış ve bugüne kadar fikirler üretilmiştir. Ancak 1704 yılında Sir Isaac Newton’un ışık hakkında yazdığı “Opticks” kitabında, ışığın parçacıklardan oluştuğu fikrini savunmasıyla ışığın doğası hakkındaki tartışmalar kıvılcımlanmaya başlamış, daha sonra Huygens’in ışığın dalgalardan oluştuğunu savunması ve Maxwell denklemlerinin bunu doğrulaması üzerine …

Kasım, 2016

  • 6 Kasım

    Işık Hızında Giderken Farları Açarsak Ne Olur?

    Konu mankenimiz, gerektiğinde ışık hızı ve daha üstü hızlarda yol almakta sıkıntı yaşamayan Süper Girl‘ü ele alalım: Işık hızı “izafi” yani görelidir. Daha açık ifadeyle; “gözlemciye göre“dir. Çoğumuz şöyle bir soruyla karşılaşmış veya kendisi düşünmüş olabilir; “Arabaya bindim, ışık hızına çok yakın bir hızda yol alıyorum, farlarım da açık. Benim hızıma, …

Ekim, 2016

  • 19 Ekim

    Eğri Uzay Zaman Basitçe Nedir?

    Işık, Güneş gibi yıldızlar ve benzeri (karadelik, nötron yıldızı, galaksiler vs) büyük kütleli cisimlerin yakınından geçerken “yön değiştirir”. Daha başka bir ifade ile, ışık da diğer tüm cisimler gibi kütleçekiminden etkilenir. Işığın kütle çekimden nasıl etkilendiği ile ilgili açıklama gerçekte çok karışıktır. Çünkü, ışığı oluşturan foton isimli parçacığın bir kütlesi …

Temmuz, 2016

  • 8 Temmuz

    Süperlüminal (Işıktan Hızlı) Hareket

    Işık hızı bizim için bir engel mi veya ışık hızını geçebilir miyiz? Ya da bir gün teknolojimiz ışık hızına ulaşmamızı sağlayacak mı? Bu gibi sorular aklımızı karıştırıyorken 1970’li yıllarda ortaya atılan ve pek az kişinin bildiği bir hızı tanımlayalım. Süperlüminal hareket; ışık hızından daha büyük hızlardaki hareketlerdir. Görelilik kuramına göre …

Mayıs, 2016

  • 14 Mayıs

    Çerenkov Işıması

    Işığın 299.792.458 m/s’lik boşluktaki hızının evrende başka hiçbir cisim tarafından geçilemeyeceğini biliyoruz. Her ne kadar ışığın boşluktaki bu hızını geçmek hiçbir şekilde mümkün olmasa da, eğer ışığın yol aldığı ortam vakum değilse ışığın hızını geçebiliyoruz. Bu, sesin hızının farklı ortamlarda değişik hızlarda yayılmasına çok benzer bir durum. Ses hızı 20 …

Nisan, 2016

  • 14 Nisan

    Işık Hızı Neden Aşılamaz?

    Ön bilgi verelim; şimdiye kadar ışıktan (yani kütlesiz foton benzeri parçacıklardan) daha hızlı hareket edebilen hiçbir şeye rastlamadı. Arada sırada ortaya atılan; “bilim insanları ışık hızını aştı”, “Işık hızı geçildi” veya “ışıktan hızlı parçacık bulundu” gibi magazinsel basın haberlerinin hiçbirinin gerçekliği yok. Ne diyorduk; ışık hızı olan saniyede yaklaşık 300 bin km’lik …

Mart, 2016

  • 3 Mart

    Evren Işık Hızından Hızlı Mı Genişliyor?

    Kozmoloji ile ilgili en popüler duyumlardan bir tanesi de evrenin ışık hızından daha hızlı genişlediğidir. Fakat bu cümle bir hayli eksiktir. Akıllarda cevaplanmamış, yarım yamalak cevaplanmış bir çok soru ve düşünce bırakır. Evren nasıl genişlemektedir? Nasıl olur da ışık hızını aşabilir? Bu yazımızda bu konuyu ele alacağız. Bilmemiz gereken en …

Ekim, 2015

  • 24 Ekim

    Işık Hızıyla Birbirimize Yaklaşırsak Ne Olur?

    Klasik algımız bize, birbirine yaklaşmakta olan araçlardan birinde otururken karşıdaki aracın hızı konusunda yalan söyler. Örneğin 100 km/saat hızla düz bir yolda ilerlerken karşıdan bir araç bize doğru 50 km/saat hızla geliyorsa birbirimize 150 km/saat hızla yaklaşmalıyız sonucunu çıkarırız. Lakin bu tam olarak doğru değildir. Albert Einstein’ın 1905 yılında ortaya …

Haziran, 2015

  • 18 Haziran

    Fizikteki Tek Hız Sınırı Işık Hızı Mıdır? (Ses Hızı)

    Zaman zaman basında; “bilim insanları ışık hızını aştı” ve benzeri başlıklar içeren asılsız haberler dile getirilir. Hatta bazen “ses hızı da aşılamaz deniliyordu, ışık hızı niçin aşılmasın?” şeklinde yaklaşımlar da duyarız… Peki bu günlere nasıl geldik? Işık hızı gibi devasa bir rakamın yüzdeliklerine ulaşmadan önce acaba başka hız limitlerini aşmaya …

  • 2 Haziran

    Hayalet Parçacığımız: Nötrino

    Evreni dolduran atom altı parçacıklar arasında en gizemli olanlarından biri “nötrino“dur. “hayalet” dememizin sebebi bu. Nötrinolar, büyük çoğunlukla yıldızların içinde oluşan parçacıklardır. Yıldız içerisinde olup bitenleri çekirdekteki termonükleer reaksiyonlar sayesinde anlıyoruz. Bu reaksiyonlar hakkındaki bilgileri de bize biricik parçacıklarımız nötrinolar veriyor. Yıldızlar kendi kütle çekimiyle bir arada kalan nükleer füzyon reaktörleridir. …

Mayıs, 2015

  • 3 Mayıs

    Özel Görelilik 6: Kütlenin ve Momentumun Göreliliği

    Kütle konsepti, fizikte her zaman en önemli konulardan biri olmuştur. Fakat günümüze yaklaşıp, fizikte ilerledikçe önemi daha da artmıştır. Bu konuda ilk ciddi çalışmaları yapan Galileo ve Newton’a göre kütle, maddenin dışarıdan gelen tepkilere gösterdiği bir hareket direncini simgeler. Newton kütleyi momentum ve güç vektörlerini tanımlamak için kullanmıştır. Kütlenin momentumu (P)’nin …

Nisan, 2015

  • 24 Nisan

    Özel Görelilik 4: Zaman Genişlemesi ve İkizler Paradoksu

    Özel göreliliğin oldukça ilginç sonuçlarından birisi de zaman genişlemesidir. Zaman nasıl olur da farklı kişiler için farklı şekilde akar? Aslında bu sorunun cevabı, ilk yazımızda verdiğimiz referans sistemlerinde geçiyor. Oradaki şeklimize geri dönelim. Bir A gözlemcimiz var ve bir trenin üzerinde ilerliyor. Bunu dışarıdan gözlemleyen bir B gözlemcimiz var. A …

  • 6 Nisan

    Özel Görelilik 2: Lorentz Dönüşümleri

    Özel ve genel göreliliğin omurgasını oluşturan Lorentz dönüşümleri Hollandalı fizikçi Hendrik Lorentz tarafından elektromanyetizma kuralları gereğince daha önceden bulunmuştur. Fakat o dönemlerde birçok fizikçi gibi Lorentz’in de ışığın yayılması konusundaki çalışmaları Eter maddesinin varlığı üzerinden şekillenmiştir. Klasik elektromanyetik teorinin garipliklerinden biri ışık hızının vakumda sabit olduğunu söylemesidir. Şöyle ki; klasik …

  • 4 Nisan

    Özel Görelilik 1: Referans Sistemleri

    Bir bahar gününde 1961 model beyaz Chevy Impala’sının içerisinde koltuğuna yayılmış bir şekilde uzun bir yolda ilerliyordu. Güneş, sol tarafındaki ucu bucağı görünmeyen buğday tarlalarının ardından batmaktaydı. Turuncumsu kızıllığı, açık penceresinden de giren hafif rüzgar tarafından bir o yana bir bu yana savrulan buğday tanelerinin arasından süzülüyordu. Gözlerini kısarak gün batımının güzelliğine kaptırdı kendini. Bu …