KOZMİK ANAFOR
Dış Uzay Kozmik Anafor Arşivi

Aşırı Aktif Bir Galaksi: Centaurus A

Bu yazıyı yaklaşık 1 dakikada okuyabilirsiniz.

Centaurus A (NGC 5128), bildiğimiz en aktif gökadalardan biri.

Bize 11 ya da 15 milyon ışık yılı uzakta yer alan bu galaksi çok hızlı ve yoğun yıldız oluşumununun yanısıra, radyo dalga boyunda da aşırı güçlü bir biçimde ışıma yapıyor.

Gaz ve toz bakımından da çok zengin olan gökadanın erkezindeki dev kütleli kara delik tarafından çekilen gaz, hızla karadelik çevresindeki yörüngesinde dönerken, kara deliğin dönme ekseni boyunca büyük bir hızla her iki kutuptan da uzaya, onbinlerce ışık yılı uzağa fırlatılıyor. Bu sırada manyetik alanların ve sürtünmenin etkisiyle çok ısınan plazma halindeki gaz, radyo dalga boyunda güçlü bir ışıma yapıyor. Yukarıdaki görselin üst ortasındaki radyoteleskop görüntüsünde, bu fırlayan “madde jeti”ni görebilmeniz mümkün.

Tüm bu anlattıklarımız, sizleri yanıltıp; “cehennem gibi bir galaksi” düşüncesine sevketmesin. Centaurus A, büyük boyutlarda ve yüzlerce milyar yıldız barındıran, yaşama ev sahipliği yapma bakımından hemen tüm galaksiler gibi dost canlısı olan bir yer. Merkezindeki bu aşırı aktiflik, gökadanın yıldızlarını olumsuz biçimde etkilemiyor.

Üstteki kapak görselinde; soldaki fotoğraf, Hubble Uzay Teleskobu tarafından alınmış ve gökadanın yıldız oluşum bölgeleri ve parlak yıldızları kolayca ayırd edilebilen tozlu diskinin detaylı bir görünümü. Sağdaki fotoğraf ise, Tim Carruthers isimli Avustralyalı amatör bir astronoma ait ve gökadanın genel görünümünü gösteriyor.

Zafer Emecan

Hep Daha Fazla Okumak Gerek

Galaksi Birleşmesi: Gökadalar Birleşir Mi, Çarpışır Mı?

Zafer Emecan

Optik İllüzyonlardan Yapılan Çıkarımlar

Sinan Duygulu

Bir Bulutsu Semti: NGC 2264 (Yılbaşı Ağacı Yıldız Kümesi)

Kemal Cihat Toprakçı

Galeri: IC 1795: Balık Başı Bulutsusu

Ögetay Kayalı

İlk Mars Yolcuları

Zafer Emecan

Göktaşı Vergisi: Göktaşları Vergiye Tabi Mi?

Yavuz Tüğen