Dış Uzay Tüm Yazılar

Süper Kütleli Karadelikler Ve Parçalanma

Facebooktwittergoogle_plusredditlinkedintumblrmail

Son zamanlarda Interstellar filmine de konu olan karadelikler akıllarımızdaki mevcut düşünceleri biraz sarsmış gibi görünüyor. Esasında fizikçiler için konu hala aynı durumda. Lakin popüler bilimde bazı düşünceler akıllarda öyle bir yer ediyor ki, bunlar net doğrularmış gibi ezberlerimize giriyor.

Bunlardan birisi de karadeliklere yaklaşma durumunda parçalanır mıyız sorusu. Filmi izlemeyenler için oradan örnekler vermek yerine, izleyen ve izlemeyenlerin de anlayabileceği şekilde karadeliklere yaklaşsak ne olur durumunu hep beraber ele alalım.

Öncelikle karadelikler hepimiz için gizemli objeler. Dolayısıyla onlar hakkında bildiklerimiz, dışında gerçekleşenler. Bu sebeple biz de bu yazıda sadece bu konuya değineceğiz.

Karadelikleri iki ayrı durumda incelemeye alalım. Bunlardan biri yaklaşık Güneş kütlelerinde olsun, bu durumda boyutunu hesapladığınızda “Schwarzschild Yarıçapı”ndan ötürü yarıçapı 1km değerlerinde oluyor. Diğer karadeliğimiz ise büyük kütleli bir karadelik olsun ki biz bunu 30 milyon Güneş kütlesinde farz edelim bu durumda bu karadeliğin boyutu neredeyse Güneş’ten Dünya’ya kadar olan mesafedir. Buradaki değerleri sadece aklımızda canlandırabilmek için abartılmış hesap yanılgısıyla verdiğimizi de belirtelim.

Şimdi bu iki durumu ele alalım. Basit bir yargı yapacağız ve bunun için bilmemiz gereken tek şey Newton’un çekim yasası. Bize diyor ki, iki cisim arasındaki çekim kuvveti bunların kütleleri ile doğru, uzaklıklarının karesiyle ters orantılıdır. Yani “aradaki uzaklık arttıkça çekim kuvveti şiddetle azalır”.

Öyleyse küçük yarıçaplı karadeliğimize yaklaştığımızı farz edelim. Bu karadeliğin yarıçapı ile bizim boyumuz arasındaki fark oldukça azdır. 100 metrelik bir uzay gemisiyle karadeliğe yanaşıyor olsak, yarıçapı 1000 metre olan karadelik ile merkezden olan uzaklık aracın başında 1000 metre, sonunda 1100 metre olur. Bu bizim yaptığımız hesapta uzaklığın karesinden ötürü ciddi bir kuvvet farkı olduğunu ortaya koyar. Aynı işlemi 100 milyon kilometre yarıçapta ortaya koymaya çalışın. 100 milyon kilometreye ekleyeceğiniz 100 metre devede kulak kalacaktır. Dolayısıyla aracınızın boyu burada önemsiz bir değerdir.

Özet olarak küçük kütleli bir karadeliğe yaklaşırsanız olacak olanları açıklayalım. Başınız ile ayağınız ya da uzay geminizin başıyla kıçı arasındaki kuvvet farkı öyle büyük olur ki önce çekilir, gerilirsiniz sonra da parçalanırsınız. Fakat bu bir süper kütleli karadelik ise, karadeliğin boyunun yanında sizinki karınca gibi kalacağından sizi parçalayabilecek bir kuvvet farkı söz konusu değildir.

-Ögetay Kayalı

 

Facebook

 

Hep daha fazla okumak gerekir...

Yorum

Yazar Hakkında

Sezar

Kozmik Anafor'un anonim içerik botudur. Misafir yazarların yazılarını girer, çay kahve ikram eder.