Güneş Sistemi

Evimiz, ön bahçemiz, arka sokağımız… Arka sokaklarda neler oluyor?

Güneş Sistemi’nin Mavi Devi: Neptün

Güneş Sistemi’nin kıyılarından derinliklere doğru açılıyoruz. Yunan mitolojisindeki, denizlerin tanrısı, depremlerin ve atların kadim yaratıcısı Neptün. Namı diğer Poseidon. Bize uzak olduğu kadar, mavi-yeşil atmosferi ve beyaz bulutlarıyla gezegenimizi en fazla andıran güzel gezegen… Keşfi Galileo’nun çizimlerine bakınca Neptün’ü 28 …

Yazıyı Okuyayım »

Güneş ve Ay Tutulmaları: Nasıl ve Neden Olur?

Tutulmalar ışığın doğrusal yayılması sonucu oluşan  bir gölge olayıdır aslında. Bir ışık kaynağından  gelen ışığın bir engel sebebiyle aydınlatamadığı bölgelere gölge denir. Işık doğrusal yayılmasaydı gölge oluşumu olmazdı. Tıpkı gece ve gündüzün oluşamayacağı gibi. Tutulmaların  sebebi Ay’ın Dünya etrafında 29.5 …

Yazıyı Okuyayım »

Mars’ta Toprak Kayması

Dünya’da hepimiz toprak kayması veya çığ görüntülerine aşinayız ve bunu kendi başımıza gelmediği sürece olağan karşılarız. Başımıza geldiğinde ise bir felaket olur. Benzer olaylar, sistemimizde Dünya ile en yakın koşullara sahip gezegen Mars’ta da gerçekleşir. Neyse ki orada yaşayan gelişkin …

Yazıyı Okuyayım »

Gaia Hipotezi: Dünya Bir Süper-Organizma Olabilir Mi?

1972 yılında kimyager James Lovelock tarafında ortaya atılan bu sıradışı hipotezde, Dünya’nın bir süper-organizma niteliği taşıdığı savunulur. Yerküre’nin fiziki bileşenleri olan atmosfer, hidrosfer, kriyosfer (buzullar) ve litosferin birbirleriyle karşılıklı ve karmaşık etkileşimlerde bulunarak bir bütünlük oluşturduğu ileri sürülür. Hipotez ilk …

Yazıyı Okuyayım »

Güneş’in Parlaklığı Ve Sıcaklığı Hep Aynı Mıydı?

Elbette hayır… Güneş’in, doğumundan bugüne kadar geçen yaklaşık beş milyar yıllık süre içerisinde yaydığı enerjide ciddi oranda değişim olmuştur. Güneşimiz, astronomların G tayf sınıfı olarak nitelediği “sarı cüce“, sıradan bir anakol yıldızdır. Yaklaşık 400 milyar yıldız içerdiğini düşündüğümüz galaksimiz Samanyolu’nda, …

Yazıyı Okuyayım »

İnfografik: Güneş’in Katmanları ve Temel Özellikleri

Güneş; G tayf sınıfından, galaksimiz Samanyolu’nda birebir aynısı sayılabilecek 10 milyarın üzerinde benzeri bulunan, sıradan bir yıldızdır. Onu özel kılan yegane şeyin, üzerinde yaşadığımız gezegenin çevresinde döndüğü, bize hayat veren yıldız olduğunu söylemeye sanırım gerek yok. Yaklaşık 5 milyar yaşında olan …

Yazıyı Okuyayım »

Astrobotanik Eğitiminde STEM Uygulamaları

gorodenkoff/iStock/Getty Images Plus

Son zamanlarda sıkça duyduğumuz STEM (Bilim, Teknoloji, Mühendislik ve Matematik); fen bilimleri, matematik gibi dersleri ezber sisteminden çıkarıp, bilgilerin gerçek yaşamda uygulanabilirliği ve problem çözme metotlarının geliştirilmesiyle birlikte merak, araştırma ve yaratıcılık özelliklerinin de öne çıkartılmasını hedef alır. Ülkemizde de …

Yazıyı Okuyayım »

Kitlesel Yok Oluşlar

Yine iç açıcı bir konuyla karşınızdayız. Bu yazımızda güzelim Dünyamızın belini büken, tam da yeni yeni türemeye ve yayılmaya başlamış  bazı türleri yok eden, bazılarını ise yeni baştan ve bambaşka şekillerde tekrar ortaya çıkmasına vesile olmuş “Kitlesel Yok Oluşlar”dan bahsedeceğiz. …

Yazıyı Okuyayım »

Plüton’un Eşi: Charon

2015 yılında, Plüton’un hepimizi hayran bırakan fotoğraflarıyla birlikte, New Horizons (Yeni Ufuklar) uzay aracı Plüton’un en büyük uydusu Charon’un da göz alıcı net fotoğraflarını göndermişti. Üstteki fotoğraf, Charon’un (Haron diye okunur, H’yi sert biçimde kh birleşimi şeklinde söyleyin) yüzeyinin büyük …

Yazıyı Okuyayım »

Titius-Bode Yasası Doğru Mu, Yoksa Rastlantı Mı?

Titius-Bode yasası, basit bir biçimde şunu söyler; “her gezegenin Güneş’ten uzaklığı, bir önceki gezegenin iki katıdır”… 1700’lü yılların sonunda, Johann Daniel Titius ve Johann Elert Bode isimli bilim insanları, Güneş Sistemi‘ndeki gezegenlerin belirli bir matematiksel modele uygun biçimde dizildiklerini ifade eden …

Yazıyı Okuyayım »

Plüton Yüzeyi Altında Gizlenen Okyanus

Cüce gezegen Plüton’un buzlu yüzeyinin altında olduğu düşünülen gizli okyanuslar, şaşırtıcı bir şekilde tüm evrende bolca bulunuyor olabilir. Yeni yapılan bir araştırmaya göre, büyük olasılıkla gazla dolu yalıtıcı bir katman, Plüton’un sıvı su okyanusunu donmaya karşı önemli ölçüde koruyor. Çok …

Yazıyı Okuyayım »

Mars Çöl Araştırma İstasyonu

Analog ortamlar uzay araştırmaları için büyük öneme sahip, bu ortamların çoğunda karasal bir gezegende yapılacak olan bir görevin olası sonuçlarını ve insan psikolojisi üzerine yapılan bir çok deney ve gözlemi barındırır. Dünya üzerinde belirlenen 33 adet analog ortam mevcuttur. Bunlardan …

Yazıyı Okuyayım »

Bir Buz Dünyası: Enceladus

Enceladus, Satürn’ün en parlak uydularından biri. 1789 yılında William Herschell tarafından keşfedilen uydu, Satürn gezegenine oldukça yakın bir konumda bulunuyor. Çapı ise yaklaşık 500 km civarında. Bu çok küçük çapı, Enceladus’un düzgün küresel bir yapı oluşturması için pek yeterli gibi durmuyor. Ancak, Enceladus’un …

Yazıyı Okuyayım »

Perseid Göktaşı Yağmuru: 12-13 Ağustos

10 Ağustos’tan itibaren göktaşı yağmurlarının en popüleri olan Perseid (Kahraman) göktaşı yağmuru görülmeye başlanacak ve 12 Ağustos gecesi doruğa ulaşacak. Bu göktaşı yağmurunu bu kadar popüler yapan şey saatte 100’e yakın göktaşının açık yaz günlerinde rahatlıkla görülebiliyor olması. Kış aylarında …

Yazıyı Okuyayım »

Dünya Da Bir Halkaya Sahip Olabilir Mi(ydi)?

Hayır, olamazdı. Evet, en baştan bunu söylememiz doğru olmadı ancak, bu yazıyı izah etmek için yazdık. Merak ediyorsanız, sebeplerini aşağıda okuyabilirsiniz… Aslında Dünya yörüngesine (belki bir çarpışma sonucu) saçılacak olan moloz yığınları, birkaç on bin yıl gibi kısa süreliğine kaba …

Yazıyı Okuyayım »

Cüce Gezegen Haumea’nın Halkaları

Neredeyse mükemmel bir dairesel parçacık halkası ile çevrelenen ve Amerikan futbolu topu şekline sahip bir cüce gezegen olan Haumea, güneş sistemimizdeki en uzak halkalı cisimdir. Haumea‘nın halkası o kadar soluktur ki, Dünya’dan görülemez bu yüzden de astronomlar bu halka hakkında …

Yazıyı Okuyayım »

Karasal (Terrestrial) Gezegenler Ve Yapıları

Güneş Sistemi’nde gezegenler karasal ve gaz devleri şeklinde keskin hatlarla birbirinden ayrılırlar. Yukarıdaki fotoğraftan da anlayacağınız üzere, adım atabileceğiniz bir yüzeyi olan karasal, başka bir deyişle terrestrial gezegenlerin yapılarına birlikte kısaca bir göz atalım. Birbirine boyut ve yapısal açıdan çok …

Yazıyı Okuyayım »

Güneş ve Ay Tutulmalarından Hangisi Daha Yaygın?

Yıl boyunca pek çok kez Güneş ve Ay tutulması olur. Peki bu tutulmalardan hangisi daha yaygındır? Bu sorunun cevabı, son hesaplamaya hangi tür Ay tutulmalarını dahil edeceğimize bağlı. Bilimsel terimlerin açıklamalarını yaparak başlayalım. Tam Güneş tutulması; Ay’ın Güneş’in önünden geçmesi …

Yazıyı Okuyayım »