Tag Archives: Kırmızı cüce

Kasım, 2018

  • 2 Kasım

    Blue Stragger’lar (Mavi Başıboşlar)

    Küresel kümelerdeki mavi renkli; sıcak ve genç yıldızlar nereden geliyorlar? Normal şartlarda orada olmaları neredeyse imkansız olmalıydı oysa! Küresel yıldız kümeleri, çok dar bir alanda bir araya toplanmış yüzbinlerce yıldızdan oluşurlar. Büyük gökadalar tarafından yutulmuş cüce gökadaların çekirdekleri olduğu düşünülen bu küresel kümeler, doğal olarak yaşları 10-13 milyar yıl arasında …

  • 1 Kasım

    Yakınımızdaki Yıldızlar: Ross 154

    Ross 154, bize en yakın yıldızlar arasında yer alan genç bir kırmızı cüce yıldızdır. Bizden 9.7 ışık yılı uzağımızda olan bu yıldız, ilk kez Amerikalı astronom Frank Elmore Ross tarafından keşfedilip kataloglanmış. Bu nedenle onun yaptığı katalog numarası ile anılıyor. Anakol yıldızlarının tayflarına göre sınıflandırmalarında M3.5 kategorisinde yer alan Ross …

Ağustos, 2018

  • 6 Ağustos

    Yakınımızdaki Yıldızlar: UV Ceti (Luyten 726-8)

    UV Ceti, bize yaklaşık 8,7 ışık yılı uzakta yer alan, kapı komşumuz sayılan çok yakın yıldız sistemlerinden biridir. Güneş’i bizden sayıp gözardı ederek yaptığımız sıralamada, bu yıldız sistemi bize en yakın altıncı yıldız konumunda yer alıyor. Luyten 726-8 olarak da adlandırılan yıldız sistemi, birbirine oldukça yakın sayılabilecek yörüngelerde dolanan, neredeyse birbirinin …

Mayıs, 2018

  • 16 Mayıs

    Yıldızların Ölümü 1: Kara Cüce

    Kara Cüce’lerden bahsetmeden önce birkaç şeyi bilmemiz gerekli: Fransız bilim insanı Lavoisier’in, karısıyla beraber giyotine gönderilmeden önce keşfettiği ünlü enerjinin korunumu yasası; “hiçbirşey yoktan var, vardan yok edilemez” der. Ak bıyıklı dehamız Einstein ise bunu geliştirir; “enerji ve madde aynı şeydir, birbirlerinin farklı görünümlerinden ibarettir” diye ekleme yapar. Buradan şu çıkar; …

  • 3 Mayıs

    Evrende Var Olan Yıldız Türleri

    Yıldızlar da, evrende var olan her şey, hatta canlı varlıklar gibi türlere ayrılırlar. Yıldız türleri, doğum anındaki kütlesinden tutun da, ömür sürecindeki değişimlere kadar birçok faktör tarafından belirlenir. Bu yazımızda, evrende görebileceğimiz belli başlı yıldız türlerini ve temel yapılarını ele almaya çalışacağız. Bir yıldızın doğduktan sonra, “sağlıklı bir süreç” yaşadığı ömrünün bir …

Şubat, 2018

  • 28 Şubat

    Yakınımızdaki Yıldızlar: “En Yakın Yıldız” Proxima Centauri

    Yıldızların büyüklüklerinin; parlaklıklarına ve dolayısıyla görünümlerine ne kadar dramatik biçimde etki edebildiğini hiç düşündünüz mü? Bize Güneş’ten sonra en yakın yıldız olan Proxima Centauri’nin keşfi, bu dramatik etkiye rağmen yapılan en büyük keşiflerden biridir. Yukarıda gördüğünüz fotoğrafta, soldaki sarımsı yıldız hemen herkesin bildiği, bize 4.4 ışık yılı uzakta yer alan Alpha …

Ocak, 2018

  • 15 Ocak

    Yakınımızdaki Yıldızlar: Capella

    Dünya göğünde, çıplak gözle görülebilen en parlak 10. yıldızdır Capella. O kadar parlaktır ki, yaklaşık 42 ışık yılı uzakta yer almasına rağmen, büyük şehirlerde ışık kirliliği altında bile rahatlıkla görülebilir. Çıplak gözle gökyüzünde gördüğümüz birçok yıldız gibi, Capella da aslında tek bir yıldız değildir. Birbiri etrafında dolanan iki parlak sarı …

  • 10 Ocak

    Güneş’in Kötü İkizi: Nemesis

    “Güneş’in çok uzaklarda, Kuiper Kuşağı civarlarında “Nemesis” adı verilen kahverengi cüce ya da kırmızı cüce eşi, veya dev bir gaz devi gezegeni varmış, birkaç bin yılda bir bize yaklaşıp felaketlere sebep oluyormuş. Hatta Mayalar, Sümerler, işte bilmemkimler bunu yazmışlar.” Buna benzer yazıları internette birçok komplo teorisinin yer aldığı sahte bilim siteleri veya forumlarda, sosyal …

Eylül, 2017

  • 14 Eylül

    Yakınımızdaki Yıldızlar: Castor

    Bizden yaklaşık 51 ışık yılı uzaklıktaki Castor, en parlakları arasında yer almasa da, gökyüzünün rahatlıkla görülebilen parlak yıldızlarından biri. Ancak, gözlerimize tek bir yıldız gibi görünen bu yıldız, 6 üyesiyle en ilginç yıldız sistemleri arasında yer alıyor. Sistemin en parlak iki bileşeni, ortak bir kütleçekim merkezi etrafında yaklaşık 460 yıllık …

Haziran, 2017

  • 4 Haziran

    Yakınımızdaki Yıldızlar: Lalande 21185

    Yine, UFO’cuların haberdar olmadığı ama burnumuzun dibindeki yıldızlardan birinden, Lalande 21185’ten söz edeceğiz. Biliyorsunuz, UFO’cular yakınımızdaki yıldızları görmedikleri ve araştırmayı sevmedikleri için onlar yoklarmış gibi davranırlar. O yüzden uzaylıların ya Sirius’tan, ya Pleiades’ten, ya da çıplak gözle parlak olarak gördükleri başka bir yıldızdan geldiklerini iddia ederler. Üstelik, bu yıldızların hiçbirinin …

Ocak, 2017

  • 23 Ocak

    Cüce Yıldızlar Ne Kadar Cüce

    İnsanların zihinlerinde “kırmızı cüce“ yıldız denilince genellikle; kayda alınmayacak kadar küçük şeyler şekilleniyor, şöyle bir burun kıvırma tavrına gidiliyor. Oysa, evrendeki tüm yıldızların yaklaşık yüzde 80’inin oluşturan kırmızı cüce yıldızlar algıladığımız gibi “küçük” değil. Hoş, evrendeki devasa rakamlar karşısında büyük ve küçük algımız birbirine giriyor, size hak veriyoruz. Olabilecek en küçük kırmızı …

  • 6 Ocak

    Yakınımızdaki Yıldızlar: SCR 1845-6357

    Gördüğünüz gibi çok güzel ve akılda kalıcı olan bu isim; sadece 12.5 ışık yılı uzağımızdaki bir yıldız sistemine ait. Galaksimizin büyüklüğü düşünüldüğünde kapı komşumuz da diyebileceğimiz bu sistemi anlatmaya değer kılan şey, bir ikili sistem olması. Ancak sistem iki yıldızdan değil, bir “çok küçük” kırmızı cüce yıldız ve bir kahverengi cüceden oluşuyor. …

Aralık, 2016

  • 19 Aralık

    Yakınımızdaki Yıldızlar: Struve 2398

    Bize yaklaşık 11.5 ışık yılı uzaklıkta yer alan Struve 2398 (Gliese 725), iki yıldızdan oluşan bir çift yıldız sistemidir. Sistem, 1800’lü yılların ortalarında ismine bakıp “hey maşallah” dediğimiz Alman astronom Friedrich Georg Wilhelm von Struve tarafından keşfedilmiş. Sistemi, M tayf sınıfından iki kırmızı cüce yıldız meydana getiriyor. Birbirlerine yaklaşık 8.4 milyar …

  • 4 Aralık

    Yanıbaşımızdaki Yeni Süper Dünya: Gliese 536 b

    Gökyüzünde gezegen avcılığı yapan bilim insanları, son zamanlarda birçok Güneş dışı gezegen (exoplanet / ötegezegen) keşfi yaptı. Gökyüzü avcılarından oluşan ekipler, gözlemlenebilir evrende, kendi gezegenimize benzeyen ve hayata ev sahipliği yapabilecek bir gezegen arıyorlar. Bu arayış şimdilik sadece galaksimiz Samanyolu‘nda ve birkaç bin ışık yılı uzağımızdaki yıldızlar arasında mümkün olabiliyor. Teknolojimiz …

Mayıs, 2016

  • 6 Mayıs

    Kırmızı Cüce Yıldızlar

    Kütlesi (yani içerdiği madde miktarı) Güneş’in yaklaşık %60’ı ve daha azı olan yıldızlara Kırmızı Cüce diyor astronomlar. Ayrıca harflerle yapılan sınıflandırmaya göre M sınıfı anakol yıldızları oluyorlar. (Anakol yıldızları ve türleri hakkında şu yazımızı inceleyebilirsiniz.) Bunlar oldukça küçük, ışıma gücü düşük yıldızlar. Bu arada küçük dediğime bakmayın, çapları kütle miktarına …

Nisan, 2016

  • 8 Nisan

    Ölümsüz Yıldız: VB10

    Eğer yıldızlar da doğan, yaşayan ve nihayetinde ölen “canlılar” olarak kabul edilecekse; VB10 yıldızı için ölümsüzlüğün sırrını bulmuş diyebiliriz… Bizden yaklaşık 19 ışık yılı uzaklıktaki Van Biesbroeck yıldızı (VB10), keşfedebildiğimiz en küçük yıldızlardan biri. Aslında kütlesi, bir yıldızın sahip olabileceği en küçük kütleye çok yakın bir “kırmızı cüce“. Yıldız olabilmek için o kadar küçük …

  • 8 Nisan

    Türlerine Göre Yıldız Miktarı

    Hazırladığımız aşağıda görebileceğiniz infografikte, her bir adet O-B sınıfı dev yıldıza karşı, kaç tane diğer türlerden yıldız bulunduğunu görebilirsiniz. Galaksimizdeki yaklaşık 400 milyar yıldızın birbirlerine oranları burada olduğu gibidir. Anakol yıldızları* kütlelerine göre sınıflandırıldıklarında, en ağırdan en hafife doğru; O, B, A, F, G, K ve M harfleriyle sembolize edilirler. Bu …

Mart, 2016

  • 29 Mart

    Başka Gezegenlerdeki Bitkiler De Yeşil Midir?

    Güneş Sistemi’nin dışında yer alan yıldız sistemlerinde, olası yaşam barındıran gezegenlerin üzerinde de yıldızın ışığı ile enerji üretip beslenen bitki benzeri canlılar olabileceğini varsayabiliriz. Bu olası canlılar da, yıldızdan gelen ışığı fotosentez veya benzeri bir mekanizma ile ihtiyaç duydukları enerjiye dönüştüreceklerdir. Peki bu bitkilerin rengi de yeşil mi olur o …

  • 20 Mart

    Karanlık Madde Nedir?

    Karanlık madde, adı itibarıyla karanlık bir şey. Aslında pek karanlık değil ama, biraz da Amerikan kültürü gereği bu isimle anılıyor. Tuhaf ve Türk basınına göre, gördükleri her şeyde şaşkınlığa düşen Amerikalı gök bilimciler, tanımlayamadıkları bir şeyle karşılaştıklarında; hemen ona “dark”, yani “karanlık” sıfatını eklemeyi pek seviyorlar. Ondan öyle, yoksa karanlık …