Tag Archives: yörünge

Mayıs, 2018

  • 24 Mayıs

    Güneş Sistemi Gezegenlerinde Mevsimler

    Mevsimler, gezegenin yıldızı etrafındaki yörüngesinin ve kendi eksen eğikliğinin doğal bir sonucu olarak meydana gelir. Bunlara bağlı olarak bazı zamanlarda bazı atmosfer olayları sık ya da seyrek yaşanır. Bildiğimiz üzere dünyamızda genel anlamda 4 mevsim yaşanmaktadır. Neden diğer gezegenler de mevsim yaşamasın ki? Elbette onlar da mevsim yaşarlar. Tabi süreleri …

Nisan, 2018

  • 9 Nisan

    Güneş Battıktan Sonra Görülen Parlak Yıldız

    Gün batımları, o rengindeki ahenk ile insanı iyileştiren bir güzelliğe sahiptir. Öylece Güneş’in batışını izlemek, bir terapidir adeta. Bazı zamanlarda bu gün batımına bir de parlak yıldız eşlik eder. Öylesine parlak görünür ki, gökyüzüne o anda bakanlar muhakkak onu fark eder. Aslında bu görülen bir yıldız değildir. Bu parlak gök cismi, …

Şubat, 2018

  • 9 Şubat

    Yıldızların Uzaklıkları Nasıl Bulunur? (Paralaks Yöntemi)

    Yıldızlar ile ilgili belgesel izlerken gözümüze takılan ilk şey genellikle yıldızların Dünya’ya olan uzaklıklarıdır. Peki, bu uzaklıkların (en azından belli bir noktaya kadar) nasıl hesaplandığını hiç merak ettiniz mi? Cevap basit bir lise geometrisinden ibaret. Evet, lise yıllarında bir çoğumuzun korkulu rüyası olan geometri. Evrendeki diğer yıldızları tanımamız için ilk …

Ocak, 2018

  • 29 Ocak

    Gelecekteki Komşu Yıldızımız: Gliese 710

    Üstte yakışıklı bir fotoğrafını gördüğünüz, şu an bize 64 ışık yılı uzaktaki Gliese 710 yıldızı; yaklaşık 1.5 milyon yıl sonra Güneş’e en yakın yıldız olacak. Hatta gökbilim ölçüleriyle; neredeyse “burnumuzun dibine” kadar yaklaşacak diyebiliriz. Galaksimiz Samanyolu’nun bulunduğumuz bölgesinde ve sarmal kolların genelinde, yıldız sistemleri arasındaki mesafe oldukça büyük; çoğunlukla 3-4 …

  • 23 Ocak

    Kütle Çekimsel Sapan Etkisi

    “Gravitational slingshot effect”, Türkçeye çevrilmiş haliyle “kütle çekimsel sapan etkisi” olayını açıklayan neredeyse hiçbir Türkçe kaynak yok. Özellikle gözlemci çerçevesi, momentum, etki tepki, vektör gibi konuları açıklamadan ifade ettiği için bunları açıklamaya çalıştık. Kaynağı sonda belirtmek yerine, burada belirtmek istiyoruz, planetary.org sitesinden David Shortt’a ait. Bir uzay aracını başka bir …

Aralık, 2017

  • 18 Aralık

    Göktürk-2 Uydumuz, 5’inci Yaşını Kutluyor!

    Türkiye’nin uzaydaki ilk yüksek çözünürlüklü gözlem aracı olan Göktürk-2 Uydusu, 18 Aralık 2017’de yörüngedeki beşinci yılını doldurdu. Göktürk-2, TAI, TUSAŞ ve Tübitak Uzay işbirliği ile gerçekleştirilen ve önemli oranda yerli imkanlarla tasarlanıp üretilmiş olan bir keşif gözlem uydusudur. Tasarım ve üretim süreci 2007 yılında başlamış ve 2012 yılının 18 Aralık …

Kasım, 2017

  • 20 Kasım

    “Mikro Meteor”lar Sanıldığı Kadar Tehlikeli Mi?

    Özellikle ABD’nin milli coğrafya kanalı National Geographic ve ekürisi Discovery Channel’da yayınlanan belgesellerde sıklıkla ve ısrarla uzaydaki mikro meteorların ne kadar tehlikeli olduğundan bahsedilir. Evet, mikro meteor tehlikelidir ancak, bu belgesellerde anlatıldığı kadar mı? Öncelikle mikro meteor nedir bir bakalım: Sanıldığının aksine bu meteorlar bir çakıl taşı veya leblebi, fıstık büyüklüğünde değildir. Çünkü …

Temmuz, 2017

  • 4 Temmuz

    Yörünge Rezonansı

    Yörünge rezonansı veya yörüngesel rezonans, aynı cismin (bir gezegenin veya yıldızın) yörüngesinde dolanan gök cisimlerinin birbirlerine uyguladıkları kütle çekim etkileri nedeniyle ölçülebilir bir yörüngesel periyotta dönmelerine deniliyor. Tamam, kabul ediyoruz, biraz karışık geldi bunu okuduğunuzda, ama izah edeceğiz, sakin olun. Bu olaya örnek vermek için en bilindik örneği seçelim; “Jüpiter’in …

Ocak, 2017

  • 5 Ocak

    Uydular Da (Mesela Ay) Uydu Sahibi Olabilir Mi?

    Hepiniz bilirsiniz, Merkür ve Venüs hariç, gezegenlerin doğal uyduları vardır. Hatta kimi dev gezegenlerin onlarca uydusu vardır ki, bu uydulardan bazıları neredeyse bir gezegen büyüklüğündedir. Acaba, bu uyduların kendilerine ait birer uydusu olabilir mi? Sorunun cevabı; teoride bunun mümkün olduğu yönünde. Ancak, pratikte bir uydunun kendi uydusuna sahip olması oldukça …

Aralık, 2016

  • 1 Aralık

    Uydular Neden Dünya’ya Düşmezler?

    Uluslararası Uzay İstasyonu (ISS)’de çekilen, astronotların yerçekimsiz ortamda süzülerek istedikleri yerlere uçtukları videoları hepimiz görmüşüzdür. Hatta izleyip izleyip, “Keşke ben de orada olsaydım.” demeyenimiz yoktur. Yerçekimsiz bir ortamda bulunmak… İnsanoğlunun, özellikle bilimle ilgilenen birçok kişinin hayali. Fakat burada çoğunlukla farkında olmadığımız bir durum söz konusu. Aslında astronotlar yerçekimsiz bir ortamda …

Kasım, 2016

  • 24 Kasım

    Konaklama Tesislerimiz: Lagrange Noktaları

    Bilindiği gibi büyük veya küçük her cisim bir kütleçekimine sahiptir ve yine büyüklüğünden bağımsız olarak başka bir cismin kütleçekiminden öyle ya da böyle etkilenir. Yani, çok büyük bir kütle olan Dünya gezegeninin kütleçekiminden etkilenir ve üzerine doğru çekilirsiniz. Ancak, siz de Dünya’yı aynı biçimde kendinize doğru çekersiniz. Tabi, sizin kütleçekiminiz …

  • 15 Kasım

    Kepler Yasaları

    Kepler, gezegenlerin hareketlerini açıklayan 3 yasayı açıklayarak bir devrim yarattı. Bu yasalar oldukça basit temellere dayanıyordu. Yüzyıllardır süregelen inanışların dayatmalarıyla uydurulmaya çalışılan abartı yasaların yerine basit ve doğru olanı koydu. Tycho Brahe’den kalan gözlemlerle matematik bilgisini kullanarak bağımsız ve doğru sentezleriyle bulduğu bu 3 yasayı ele alalım. 1. Her gezegen, odak noktalarından birinde …

Mayıs, 2016

  • 19 Mayıs

    Burçlar Işığı

    Eğer dikkatli bir gözlemciyseniz, çok karanlık bir yerde Güneş batıp alacakaranlık bastırdığında ufuktan gökyüzüne uzanan belli belirsiz bir aydınlık şerit görebilirsiniz. Bu aydınlık, “burçlar ışığı” olarak isimlendiriliyor. Burçlar ışığı, gezegenimizin yörünge düzleminde bulunan toz parçacıklarının Güneş tarafından aydınlatılmasıyla meydana gelir. Bu tozun bir kısmı küçük gezegenlerden saçılan parçalardan meydana gelirken, …

Mart, 2016

  • 30 Mart

    Uzay Nerede Başlıyor? Sınır Meselesi ve Hukuki Bakış

    Uzay nerede başlıyor? 1966 yılında Fransa, Birleşmiş Milletler Genel Kurulu’na “Uluslararası hukukta uzayın nasıl tanımlanacağı ve sınırlandırılacağı” hakkında bir önerge sundu. BM nezdinde teşekkül ettirilmiş olan UNCOPUOS (United Nations Committee on the Peaceful Uses of Outer Space)’un alt birimlerinden HUKUK ALT KOMİTESİ 1967’deki oturumunda konuyu ilk kez doğrudan ele aldı. UNCOPUOS bünyesinde, bugüne …

  • 18 Mart

    Kaçış Hızı: Uzaya Nasıl Çıkarız?

    Her gök cismi, her yıldız, her gezegen veya her asteroit, hatta her insan kütlesi oranında diğer cisimleri kendi üzerine çeker. Kütle çekim denilen bu güç, çeken cismin kütlesi ile doğru orantılı olarak artar. Gezegen ve yıldızların bu çekim güçlerinden kurtulabilmek için ondan belli bir hızda uzaklaşmanız gerekir. Üzerinden kalkıp uzaya …

Şubat, 2016

  • 13 Şubat

    Gök Mekaniği: Giriş ve Temel Kavramlar

    İnsanoğlunun yıldızları izleyip anlamaya çalıştığı ilk zamanlarda; bazı yıldızların farklı hareketler yaptığını fark etmesiyle başlayan bir hikaye gök mekaniği. Farklı hareket yapan bu yıldızlara, gökyüzünde gezdikleri için gezgin (gezegen) adını verdiler. Zamanla bunların bir tane olmadığının da ortaya çıkmasıyla Güneş, Dünya ve diğer gezegenler arasında bir ahenk yakalanmaya başladı. Biraz da …

Aralık, 2015

  • 22 Aralık

    Uzay Çöplüğü ve Büyüyen Sorunlar

    Dünya’nın çevresi, son 60 yılda uzaya gönderdiğimiz binlerce yapay uydu ve bunların ortalığa dağılmış milyonlarca parçasıyla kaplıdır. Gezegenimizden binlerce kilometre uzaklığa kadar yayılan bu “uzay çöplüğü” şu an için büyük tehlike arzetmiyor olsa da, çöp miktarı arttıkça insan hayatı için önemli bir tehdit haline geleceği de kesin. Yapılan hesaplara göre, …

Temmuz, 2015

  • 16 Temmuz

    Çift Yıldızlar 4: Kütle Tayini

    Çift yıldız sistemlerinde yıldızlar ortak kütle merkezi etrafında hareket yaparlar. Çiftlerin yarıçaplarının bulunması ile ilgili konumuzda da kabul ettiğimiz gibi işimizin kolay olması adına bu yazımızda da yörüngelerini çembersel kabul edeceğiz. Yani yıldızların yörüngelerindeki herhangi bir anda hızlarının eşit olduğunu varsayacağız. (Bknz. ) Aynı zamanda tayfsal çiftler üzerinden gideceğimiz hesaplama …

Ocak, 2015

  • 11 Ocak

    Yörüngede Kaç Tane Yapay Uydu Var?

    Dünya yörüngesindeki uyduların sayısı tam olarak bilmek mümkün değil. ABD’den Rusya’ya, İtalya’ya, Çin’e, Hindistan’a hatta İran ve Türkiye’ye kadar çok sayıda ülke; iletişim, bilimsel veya askeri amaçlarla yörüngeye uydu gönderiyor. Şimdiye kadar “iletişim ve bilimsel” amaçlarla gönderilen “sivil” uydu sayısının 400 civarında olduğunu biliyoruz. Askeri uydular ise, çoğu ülkenin sır …