Tag Archives: Gökbilim

Mayıs, 2019

  • 27 Mayıs

    Dünya Da Bir Halkaya Sahip Olabilir Mi(ydi)?

    Hayır, olamazdı. Evet, en baştan bunu söylememiz doğru olmadı ancak, bu yazıyı izah etmek için yazdık. Merak ediyorsanız, sebeplerini aşağıda okuyabilirsiniz… Aslında Dünya yörüngesine (belki bir çarpışma sonucu) saçılacak olan moloz yığınları, birkaç on bin yıl gibi kısa süreliğine kaba …

Nisan, 2019

  • 21 Nisan

    Sünger Taşı Uydu: Hyperion

    Bu gördüğünüz gök cismi, gerçekte bir sünger taşı değil tabii ki; Satürn’ün uydularından biri olan Hyperion. Fotoğraf, 2017 yılında görevine Satürn’e düşürülerek son verilmiş olan Cassini uzay aracı tarafından çekilmişti. Satürn’e yaklaşık 1.5 milyon kilometre uzaklıkta, 21 gün süren bir yörüngede …

  • 12 Nisan

    Başak (Virgo) Galaksi Kümesi

    Üstteki fotoğrafta, bize en yakın galaksi kümesi olan, kapı komşumuz Başak (Virgo) Kümesi’ni görüyorsunuz. İrili ufaklı 2.000 kadar gökada içeren bu kümenin merkezi, yaklaşık 70 milyon ışık yılı uzağımızda yer alıyor. Küme galaksilerinin bazıları ise sadece 15-20 milyon ışık yılı kadar …

Mart, 2019

  • 19 Mart

    “Tanrı Parçacığı” Higgs Bozonu Maddeye Nasıl Kütle Kazandırıyor?

    Daha önce Higgs Bozonu’nun ne olduğuyla ilgili bir yazı yazmıştık. Bu yazıda da aynı biçimde matematiksel denklemlerden kaçınarak Higgs mekanizmasının nasıl işlediğini kabaca anlatacağız. Yazımızda kullanılan bazı kavramlar yabancı gelebilir. Bunun nedeni modern fizik ile ilgili bahsettiğimiz bu konunun aslında …

Şubat, 2019

  • 28 Şubat

    Yakınımızdaki Yıldızlar: Struve 2398

    Bize yaklaşık 11.5 ışık yılı uzaklıkta yer alan Struve 2398 (Gliese 725), iki yıldızdan oluşan bir çift yıldız sistemidir. Sistem, 1800’lü yılların ortalarında ismine bakıp “hey maşallah” dediğimiz Alman astronom Friedrich Georg Wilhelm von Struve tarafından keşfedilmiş. Sistemi, M tayf sınıfından …

  • 28 Şubat

    Hoag Cismi (Halka Galaksisi)

    Oldukça sıra dışı bir görünüme sahip olsa da; üstte gördüğünüz bu gördüğünüz fotoğraf, oldukça büyük bir galaksiye ait. “Hoag Cismi” olarak da isimlendirilen halka biçimli bu galaksi, bildiğimiz spiral veya eliptik galaksilerden farklı olarak; merkezde bir çekirdek ve çekirdeğin çevresinde …

Ocak, 2019

  • 26 Ocak

    Satürn’de Güneş Tutulması

    Güneş tutulmaları sadece gezegenimizde mi gerçekleşir? Tabii ki hayır. Uydusu olan her gezegende öyle ya da böyle, tam veya yarım Güneş tutulmaları yaşanır. Satürn de bu durumun sıklıkla yaşandığı gezegenlerden biri: Çünkü tutulmaya neden olabilecek çok sayıda uydusu var. Ancak, …

Aralık, 2018

  • 31 Aralık

    Bir Bulutsu Semti: NGC 2264 (Yılbaşı Ağacı Yıldız Kümesi)

    Evren çok büyüktür. Öyle ki Dünya’dan nispeten küçük gözüken bir bölge, içerisinde çok fazla nesne gizliyor olabilir. Gökyüzünde bir dolunayın kapladığı alan kadar yer kaplayan NGC 2264 bölgesi de bu bölgelerden biri olarak gösterilebilir. Tekboynuz Takımyıldızı sınırları içerisinde, bizden yaklaşık …

  • 31 Aralık

    Samanyolu Yamyamlık Yapıyor!

    Herkes Andromeda ve Samanyolu galaksilerinin birleşeceğini konuşadursun, şu anda Samanyolu küçük bir galaksiyle zaten birleşiyor. Cüce Yay (Sagittarius) Galaksisi denilen ve bize göre Samanyolu’nun “karşı” tarafından yer alan cüce gökada, son birkaç milyar yıldır adım adım Samanyolu tarafından yutuluyor. Her …

  • 31 Aralık

    Mars’ta Mavi Gün Batımı

    Bizler Dünya’nın görece yoğun atmosferinde mavi gökyüzünü ve kızıl gün batımını görmeye alışkınız. Fakat Mars’ın demir oksit tozlarıyla kaplı çok seyrek atmosferi, gündüz vakitlerinde gökyüzünün turuncumsu kızıl görünmesine neden olur. Bununla beraber, gün batımı ve doğumu sırasında Güneş, Mars ufkunu Dünya’da …

  • 2 Aralık

    Ay’ın Bir Atmosferi Var Mı?

    2013 yılının ortasında NASA Ay’a yeni bir uzay aracı gönderdi. Aracın adı; Ay Çevresindeki Atmosfer ve Toz Kaşifi, (AÇATOK, ben de kısaltma yaptım). İngilizcesi, Lunar Atmosphere and Dust Environment Explorer (LADEE). Ay ekvatoru bölgesinde bir yörüngeye giren 383 kg kütleye sahip …

Kasım, 2018

  • 23 Kasım

    Bir Süpernova İle Aramızdaki Güvenli Mesafe Ne Kadardır?

    Süpernova, büyük kütleli yıldızların büyük bir patlama ile ölmesine verilen isimdir ve düşünülenden daha çok tahribe yol açar. Eğer Güneş süpernova şeklinde patlasaydı, gezegenimiz “belki” tümüyle yok olmazdı ancak, yeryüzündeki tüm canlılar yok olurdu. Ayrıca, Güneş’in kütlesindeki ani azalma, Dünya’nın uzay boşluğuna savrulmasına da …

  • 20 Kasım

    Evrenin Rengi: Kozmik Latte

    Her geçen gün büyüleyici evrenimizin farklı bir resmi veya fotoğrafı ortaya çıkıyor. Peki evrenin fotoğrafına baktığınızda ne görüyorsunuz? Yıldızlar, galaksiler, süpernovalar ve bolca karanlık… Size bu karanlığın karanlık olmadığını evrenin asıl renginin “latte” olduğunu söylesek? Evet evrenin şu anda asıl rengi …

  • 6 Kasım

    Astronomi Bilimi Neden Gerekli?

    Gökyüzü herkesi heyecanlandırmayabilir. Herkes gökcisimlerini gözlemlemek, takip etmek için istekli olmak, Astronomi ve Uzay Bilimleri ile ilgili olmak zorunda değildir. Hatta herkes bilimsel gelişmeleri yakinen takip etmek ve bundan zevk almak durumunda da değildir. Ancak, günümüzde kimse bilimi ve bilimsel …

  • 3 Kasım

    Okullarda “Planetaryum” Çok Mu Faydalı?

    Son yıllarda, okullardaki planetaryum oranındaki artış sizin de dikkatinizi çekmiş olmalı. Özel birçok okul, tanıtım çalışmalarında mevcut planetaryumlarına yer veriyor. Peki, bu planetaryumlar saygınlık, etkinliklerde ve öğrenci kulüplerinde mekansal zenginlik dışında okullara ne katabilir? Çoğu bilim insanı tarafından temel bilimlerden …

  • 1 Kasım

    Gökadaların “Halo” Bölgesi

    Samanyolu ve üstteki fotoğrafta gördüğünüz Sombrero Galaksisi gibi dev gökadaların çevresini saran, “halo” dediğimiz devasa bir bölge bulunurur. Halo kelimesini Türkçe’ye “gökada aylası” diye çevirebiliyoruz ama, ayla ile halo kelimeleri arasında farkettiğiniz gibi anlaşılabilirlik açısından bir fark yok. O halde …

Ekim, 2018

  • 30 Ekim

    Meteor Çarpmasından Kurtulma Taktikleri

    Unutmayın, bir meteor çarpışmasından koşarak kaçamazsınız. Dinozorlar bunu denediler, başaramadılar ve hepimiz işe yaramayacağını gayet iyi biliyoruz. Meteor çarpışmaları, her gökcisminin olduğu gibi Dünya’nın da kaçınmasının mümkün olmadığı sıradan bir “doğa olayı”. Gezegenimiz gerçekte sürekli bir meteor bombardımanı altında yaşıyor …

Mayıs, 2018

  • 31 Mayıs

    Çok Uzaklardan Güneş’e Bakmak: Sedna

    Üstteki, bir sanatçı tarafından yapılan ilüstrasyonda, cüce gezegen Sedna’dan (2003 VB12 veya 90377 Sedna olarak da isimlendiriliyor) yıldızımız Güneş’e atılan bir bakışın canlandırmasını görüyorsunuz. Güneş Sistemi’nin çok uzak dış kısımlarında, Plüton’un da ötesinde yüzbinlerce asteroid ve cüce gezegenin yer aldığı …

  • 4 Mayıs

    Dev Bir Asteroid: 4 Vesta

    Yukarıda gördüğünüz bu fotoğraf, Mars ile Jüpiter arasındaki Asteroid Kuşağı‘ndaki en büyük gökcisimlerinden biri olan 4 Vesta isimli asteroide ait. Güneş’ten ortalama 345 milyon km uzakta yer alan 4 Vesta, bir cüce gezegen olarak nitelenemeyecek kadar küçük olmasına rağmen, bir …