Güneş Sistemi

Evimiz, ön bahçemiz, arka sokağımız… Arka sokaklarda neler oluyor?

Sünger Taşı Uydu: Hyperion

Bu gördüğünüz gök cismi, gerçekte bir sünger taşı değil tabii ki; Satürn’ün uydularından biri olan Hyperion. Fotoğraf, 2017 yılında görevine Satürn’e düşürülerek son verilmiş olan Cassini uzay aracı tarafından çekilmişti. Satürn’e yaklaşık 1.5 milyon kilometre uzaklıkta, 21 gün süren bir yörüngede dolanan yumurta biçimli Hyperion, 360 km uzunluğunda ve yaklaşık 250 …

Yazıyı Okuyayım »

Mini Buzul Çağı 2022 ve Güneş Etkisi

Dünya’nın iklimindeki değişimlerde Güneş’in etkisi küçümsenmeyecek boyuttadır. 4,5 milyar yıllık tarihi boyunca Güneş üzerindeki patlamaların Dünya’ya gönderdiği enerji yüklü parçacıklar gezegenimizi ısıtmış veya düşük aktiviteli dönemlerde Dünya soğumaya girmiştir. Bilim insanları yüz yıldan fazladır Güneş’i gözlemlemiş, gözlemler sonucunda Kelebek Diyagramı ve Leke Diyagramlarını ortaya koyup aktivite dönemini (önceki yazılarımızdan bulabilirsiniz) inceleme fırsatı bulmuştur. Biz …

Yazıyı Okuyayım »

Uzay Boşluğunda Koruyucu Kıyafet Giymezsek Ne Olur?

Uzay boşluğuna koruyucu kıyafetleriniz olmadan çıktığınızda, filmlerde gösterildiği gibi anında gözleriniz pörtleyip damarlarınız patlayarak ölmez, yahut anında buz tutmazsınız. Dünya’da alışmış olduğumuz atmosfer basıncı ile uzay boşluğu arasında öyle aman aman bir basınç farkı yok. Zaten kayda değer atmosfer sahibi olan Venüs ve Titan gibi gökcisimlerine oranla oldukça ince ve …

Yazıyı Okuyayım »

Jüpiter’in Devasa Manyetik Alanı

Tüm diğer gezegenlerin toplamından daha fazla olan kütlesiyle, sistemimizi domine eden Jüpiter‘in manyetik alanı da adına yakışır büyüklükte, devasa bir yapıya sahiptir. Güneş Sistemi’ne dahil olan gök cisimleri, manyetize edilmiş bir Güneş rüzgarı içinde yer alır. Güneş rüzgarı, Güneş’in atmosferini oluşturan 500 km kalınlıkta ki fotosfer ve 2.500 km kalınlıktaki kromosfer tabakalarının …

Yazıyı Okuyayım »

Ay Antlaşması – Uzay Hukukunun Öksüz Evladı

Birleşmiş Milletler bünyesinde kaleme alınan ve Uzay Hukukunun kaynakları arasına giren bu antlaşmanın resmi adı, “Devletlerin Ay ve Diğer Gök Cisimleri Üzerindeki Faaliyetlerini Düzenleyen Antlaşma”dır. Kısa olarak Ay Antlaşması – Moon Treaty adı ile bilinmektedir. Soğuk Savaş’ın gölgesi Dünya üzerinde iken, peş peşe uzaya dair anlaşmalar BM tarafından uluslararası camianın …

Yazıyı Okuyayım »

Ceres’taki Parlak Alanlar, Eski Okyanus Alanları Mı?

Yeni bir araştırma raporuna göre; cüce gezegen Ceres’in ünlü parlak noktaları, gri ve krater dolu bu dünyanın şaşırtıcı derecede aktif olduğunu ortaya koyuyor. Araştırma ekibi üyelerinin açıkladıklarına göre; Ceres’ın (Siryıs şeklinde okunur) parlak kısımları, eski bir yer altı okyanusunun kalıntıları olabilecek tuzlu su birikintileri üzerinde yer alıyor olabilir. Space.com’a konuşan …

Yazıyı Okuyayım »

Karasal (Terrestrial) Gezegenler Ve Yapıları

Güneş Sistemi’nde gezegenler karasal ve gaz devleri şeklinde keskin hatlarla birbirinden ayrılırlar. Yukarıdaki fotoğraftan da anlayacağınız üzere, adım atabileceğiniz bir yüzeyi olan karasal, başka bir deyişle terrestrial gezegenlerin yapılarına birlikte kısaca bir göz atalım. Birbirine boyut ve yapısal açıdan çok benzeyen Dünya ile Venüs, hala volkanik aktiviteler yaratabilecek sıvı bir …

Yazıyı Okuyayım »

“Anne Ben UFO Gördüm” Diyorsanız?

Sokakta aylak aylak dolaşıyor veya evinizin balkonunda komşuları dumana boğma pahasına arkadaşlarınızla mangal yapıyorsunuz. Birden o da ne? Gökyüzünde bir UFO, yani “tanımlayamadığınız bir uçan cisim” belirdi. Şaşırdınız, panik yaptınız, heyecanlandınız… Durun! önce şu yazdıklarımızı okuyun, sonra harekete geçin: • Gördüğünüz şey bir uçak olabilir. Geliş açısına bağlı olarak uçaklar …

Yazıyı Okuyayım »

Uranüs Gezegeni Ve Uyduları

Uranüs gezegeni, her ne kadar tekdüze ve sıradan görünümü nedeniyle Jüpiter, Satürn ve Neptün’ün gölgesinde kalıp, adından pek sözedilmeyen bir gezegen olsa da; Güneş Sistemi’nin 3. büyük gezegenidir ve Güneş’ten itibaren sıralamada 7. Sırada yer alır. Uranüs, teleskop ile keşfedilmiş ilk gezegen olma özelliğine sahiptir. İsmini Yunan Mitolojisindeki gökyüzü tanrısı …

Yazıyı Okuyayım »

Güneş Aslında Dev Bir Yıldız!

Popüler bilim yayınları ve basında, Güneş’in diğer yıldızlar karşısında nasıl da küçücük kaldığı ile ilgili çok sayıda karşılaştırma görmüşsünüzdür. Oysa yıldızlar alemi, belgeselcilerin gözdeleri olan gösterişli bu dev yıldızlara karşı pek merhametli davranmaz. Gösterişli dev yıldızların yanında biricik yıldızımızın pek bir minik, pek bir çelimsiz kaldığı doğrudur. Ancak, bizim bu …

Yazıyı Okuyayım »

Dünya’nın İkinci Bir Uydusu Olabilir Mi?

Çoğunuz “Süt Kardeşler” filmindeki Şener Şen repliğini hatırlar; “Gulyabani diye birşey yoktur! Ama olabilir de”… Bu arada hatırlatalım; Türkiye’de yaşayıp da Süt Kardeşler’i izlememiş olanlar, bilimkurgu seviyorum deyip de Star Trek dizilerine burun kıvıranlar bizden değildir. Hatta dombilidir. Neyse, konumuza dönelim. Dünya’nın uydusu Ay, Güneş Sistemi içinde gezegeninin kütlesine oranla …

Yazıyı Okuyayım »

Asteroid Madenciliği: Geleceğin Altına Hücumu

Dünya dışında asteroid madenciliği, literatürde ilk ortaya çıktığından beri sadece bilim kurgudan aşina olduğumuz, gerçek hayatta ise yakın zamana kadar çok ciddiye alınmayan bir konu olmuştur. Garret P. Servisstarafından 1898’de yazılan “Edison’s Conquest of Mars” romanı tamamen saf altından bir asteroid ile hayalleri süslediğinden bu yana 117 yıl geçti. Bugün …

Yazıyı Okuyayım »

Cassini’den Daireler ve “Altıgen”ler

Satürn Kutup "altıgen"i.

Satürn’ün bulut kemerleri genellikle gezegen çevresinde dairesel bir yolda ilerler ama bir özelliği nispeten farklıdır. Gezegenin dolaşımında, altıgen şekilli kutup jet akımı -güneş sisteminin her yerinde sürprizlerin saklandığının bir hatırlatıcısı olarak- şekli bozmaktadır. Bu atmosferik özellik, ilk olarak 1980’lerin başında Voyager görevi tarafından gözlemlenmiş ve “Altıgen” olarak adlandırılmıştır. Cassini’nin görsel …

Yazıyı Okuyayım »

Ay’ın Karanlık Yüzü

Ay’ın Dünya’dan bakıldığında görülemeyen tarafı için halk ve medya tarafından sıklıkla kullanılan, oldukça popüler olan bir ifadedir Ay’ın karanlık yüzü. Karanlık olduğu, görülemediği ve bilinmediği düşünüldüğü için UFO’cuların ve komplo teorisyenlerinin gözdeleri arasındadır. Fakat genelde bilim insanları tarafından kullanılan bir ifade değildir, daha da önemlisi bilimsel makalelerde böyle bir ifadeye rastlanmaz. …

Yazıyı Okuyayım »

Mars’ta Keşfedilen Su “İçilebilir” Mi?

Mars’ı bırakın Dünya’da bile bulduğunuz her suyu içemezsiniz, önce bunu bilmek gerekiyor. Dünya keşifler ve kaşifler tarihi, gittiği yerde bulduğu suyu içip, bilmediği şeyleri yediği için ölen maceraperestlerle doludur. Neyse, bu bilgiye artık sahip olduğunuza göre devam edebiliriz. Mars’ta akışkan halde suyun var olabileceği uzun yıllardır biliniyor. Buz halinde kutuplarda …

Yazıyı Okuyayım »

21-22 Ekim Orion Meteor Yağmuru

Kış mevsimine yaklaştıkça, Avcı (Orion) Takımyıldızı’nın geceleri doğu ufkunda tüm ihtişamıyla yükseldiğini görebilirsiniz. Gökyüzünde Mintaka, Alnilam ve Alnitak yıldızlarının birbirlerine yakın, dikey yönde sıralanışıyla hemen tanıyabileceğiniz Avcı Takımyıldızı bölgesinde 21-22 Ekim tarihleri arasında, her ne kadar Perseid Meteor Yağmuru kadar yoğun gözlenemeyecek olsa da, pek çok meteorun atmosferimize girişini izleme şansını bulabilirsiniz. …

Yazıyı Okuyayım »

Uzay Hukukunda “Barışçıl Amaç” Ne Anlama Geliyor?

Uzay Hukuku ve Politikaları alanındaki gelişim, 1957 yılı Ekim ayında ilk insan yapımı uydu olan Sputnik’in fırlatılmasını izleyen dönemde ivme kazanmıştır. Bugün uzay hukuku isminde bir uluslararası hukuk alanı mevcut olması ABD ve Sovyetler Birliği arasındaki Soğuk Savaşın bir yansımasıdır. Belli yaşam alanlarında hukuk, birtakım temel ilkeler tarafından şekillenir. Uzayın …

Yazıyı Okuyayım »

C/2017 O1 (ASAS-SN) Kuyruklu Yıldızı

Sizin için iki iyi haberimiz var! Öncelikle, uzun süredir kozmosun gizli yollarında ilerleyen bir kuyruklu yıldız keşfedildi. İkincisi, eğer bir dürbününüz varsa, o büyük, ileri teknoloji teleskoplardan hiçbirinin yardımı olmadan bu kuyruklu yıldızı görebilirsiniz. İsmi C/2017 O1 ASAS-SN olarak belirlendi, çünkü ilk olarak temmuz ayında Şili’de bulunan All Sky Automated …

Yazıyı Okuyayım »

Galileo Galilei ve Dünya Merkezciliğinin Düşüşü

Gelmiş geçmiş en büyük bilim insanlarından biridir Galileo Galilei. Bir uygarlığın gölgesinde olduğu karanlığa meydan okumuş, yargılanmış ve hapsedilmiştir. Ancak bulguları ve keşifleri bütün karanlığa rağmen bugünkü modern fiziğin ve astronominin temelini oluşturmuştur. 1609’da Galileo, Hollandalı gözlük imalatçılarından esinlenerek ilk teleskobunu yaptı ve gökyüzüne çevirdi. 1610’da “The Stary Messenger (Sidereus …

Yazıyı Okuyayım »